بٷگٸن مەجٸلٸس وتىرىسىندا ماسس-مەديا تۋرالى جاڭا زاڭ ەكٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلداندى. 85 دەپۋتاتتىڭ ەكەۋٸ عانا زاڭعا قارسى داۋىس بەردٸ دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
زاڭ جوباسى بويىنشا سٶز سٶيلەگەن دەپۋتات جاناربەك ەشٸمجان:
"نەگٸزگٸ زاڭ جوباسىندا جۋرناليستەردٸڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ, جۋرناليستەردٸڭ قۇقىقتارىن نىعايتۋ جەنە مٸندەتتەرٸن قايتا قاراۋ, جۋرناليستەردٸڭ ارتىقشىلىقتارىن كەڭەيتۋ ٷشٸن ناقتى ۇسىنىستار كٶزدەلگەن", -دەپ وتىر.
زاڭ جوباسىندا جەكەلەگەن جۋرناليستەرگە وڭايلاتىلعان اككرەديتتەۋ قۇقىعىن بەرەتٸن باسپاسٶز كارتاسىن ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ نورما ۇسىنىلعان. اشىعىن ايتۋ كەرەك, بۇل نورما جۇمىس توبىندا, جالپى قوعامدا ٷلكەن پٸكٸرتالاس تۋدىردى. جۇمىس توبى مٷشەلەرٸنٸڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ بۇل نورمانى – دەموكراتييالىق پرينتسيپتەرگە قايشى, جۋرناليستەردٸ الالاۋ, جان-جاقتى اقپارات تاراتۋعا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن نورما دەپ باعالادى. سوندىقتان بۇل نورما بويىنشا ناقتى شەشٸم قابىلداندى, باسپاسٶز كارتاسى تۋرالى نورما جويىلدى.
زاڭ جوباسىن بويىنشا دەپۋتاتتار ەنگٸزگەن بٸرقاتار تٷزەتۋلەر:
- «باسپاسٶز كارتاسى»; «بۇقارالىق اقپارات»; «دٸني تەلە باعدارلاما»; «جۋرناليستەردٸڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىق-تارىنىڭ ساقتالۋى تۋرالى ۇلتتىق بايانداما»; «تەلە-, راديو ارنانى ەسەپكە قويۋ تۋرالى كۋەلٸك» ۇعىمدارىن الىپ تاستاۋ;
- «جۋرناليستٸڭ ەرەكشە مەرتەبەسٸ» جەنە «اككرەديتتەۋدٸڭ وڭايلاتىلعان تەرتٸبٸ» ۇعىمدارىن ەنگٸزۋ; «جۋرناليستەردٸ (بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸن) اككرەديتتەۋ» جەنە «ماسس-مەديا مونيتورينگٸ» ۇعىمدارىن ناقتىلاۋ;
- جەلٸلٸك باسىلىمدار مەن اقپاراتتىق اگەنتتٸكتەردٸ باق تٷرلەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلاتىن «ينتەرنەت-باسىلىم» بٸرىڭعاي ۇعىمىنا بٸرٸكتٸرۋ. بۇل رەتتە, ينتەرنەت-باسىلىمدار بارلىق دەستٷرلٸ باق سيياقتى مٸندەتتٸ تٷردە ەسەپكە قويىلادى;
- ماسس-مەديا قىزمەتٸنٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸن ناقتىلاۋ;
- ٷكٸمەتتٸڭ مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق ساياساتتىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىن ەزٸرلەۋ جەنە ولاردى ٸسكە اسىرۋدى ۇيىمداستىرۋ جٶنٸندەگٸ قۇزىرەتٸن تولىقتىرۋ;
- قوسىمشا قۇزىرەتتەر بەرۋ:
ۋەكٸلەتتٸ ورگانعا – ماسس مەديا مونيتورينگٸن جٷزەگە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ;
وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جەنە استانانىڭ, اۋداننىڭ (وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ) جەرگٸلٸكتٸ ٶكٸلدٸ ورگاندارىنىڭ:
ٷلگٸلٸك قاعيدالارعا سەيكەس تيٸستٸ ەكٸمشٸلٸك-اۋماقتىق بٸرلٸكتٸڭ اۋماعىندا تۇرعىن ٷي كەشەندەرٸندە جەكە سپۋتنيكتٸك جەنە ەفيرلٸك قابىلداۋ قۇرىلعىلارىن, كابەلدٸك كوممۋنيكاتسييالاردى ورنالاستىرۋ جٶنٸندەگٸ تالاپتاردى بەلگٸلەۋ جٶنٸندەگٸ;
وبلىستاردىڭ (رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ) جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارىنىڭ قوعامدىق كٶلٸكتە مەملەكەتتٸك تەلە-راديو ٶنٸمدەرٸنٸڭ ترانسلياتسيياسىن قامتاماسىز ەتۋٸ جەنە باقىلاۋى جٶنٸندەگٸ;
- جۋرناليستٸڭ (بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ٶكٸلٸنٸڭ) كەسٸبي قىزمەتٸنە قۇقىقتىق كەپٸلدٸكتەر بەلگٸلەۋ;
- مەملەكەتتٸك تٸلدەگٸ تەلە-راديو باعدارلامالاردى تاراتۋ جەنە وتاندىق كونتەنت كٶلەمٸ بويىنشا تالاپتاردى 2025 جىلدان باستاپ – 55 پايىزعا, 2027 جىلدان باستاپ تەلە-راديو باعدارلامالاردىڭ جالپى كٶلەمٸن 60 پايىزعا ۇلعايتۋ;
- قۇقىقتاردىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى باق-قا قويىلاتىن تالاپتار بويىنشا ەسكٸرۋ مەرزٸمٸن ٷش جىلدان بٸر جىلعا دەيٸن قىسقارتۋ;
- باق قىزمەتٸن ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا قوعامدىق-كەسٸبي كەڭەستەردٸڭ نەگٸزگٸ فۋنكتسيياسى رەتٸندە جۋرناليستەردٸڭ ەدەپ كودەكسٸن ەزٸرلەۋدٸ ايقىنداۋ;
- بالالار باسىلىمدارى مەن ٶڭٸرلٸك گازەت-جۋرنالدارىن قارجىلاي قولداۋ (گرانت تاعايىنداۋ);
- وتاندىق تەلە-راديو ارنالاردىڭ اپتا سايىنعى حابار تاراتۋ كٶلەمٸندە شەتەلدٸك تەلە-راديو ارنالاردىڭ تەلە-راديو باعدارلامالارىن رەترانسلياتسييالاۋدى 20 پايىزدان 10 پايىزعا دەيٸن قىسقارتۋ;
- «ونلاين پلاتفورمالار جەنە ونلاين جارناما تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىمەن رەتتەلەتٸن ونلاين پلاتفورمالاردا اقپاراتتى ورنالاستىرۋ, تاراتۋ جٶنٸندەگٸ قاتىناستاردى رەتتەۋ ەرەكشەلٸكتەرٸ تۋرالى نورمانى ەنگٸزۋ قاراستىرىلعان.
زاڭ جوبالارى بويىنشا كوميتەت «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭى جوباسىنىڭ پريزماسى ارقىلى مەدياسفەرانىڭ دامۋ تەندەنتسييالارى» تاقىرىبىندا دٶڭگەلەك ٷستەل (2023 جىلعى 19 ماۋسىم), «مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق ساياساتتى جەتٸلدٸرۋ جەنە ٶڭٸرلٸك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن, ونىڭ ٸشٸندە باسپا باسىلىمدارىن مەملەكەتتٸك قولداۋ» تاقىرىبىندا كەڭەيتٸلگەن تاقىرىپتىق وتىرىس ٶتكٸزدٸ, (2024 جىلعى 28 ناۋرىز), سونداي-اق جۇمىس توپتارىنىڭ قىزۋ پٸكٸرتالاسقا تولى 34 وتىرىسى جەنە كوميتەتتٸڭ 2 كەڭەيتٸلگەن وتىرىسى ۇيىمداستىرىلدى.
"بۇدان بٶلەك, حالىقارالىق ۇيىمنىڭ ٶكٸلدەرٸمەن, ەلشٸلەرمەن, جۋرناليستەرمەن, دەپۋتاتتارمەن ارنايى وسى زاڭ جوبالارىن تالقىلادىق.
پارلامەنتتە كوميتەت تٶراعاسىنىڭ جەنە جۇمىس توبىنىڭ مٷشەلەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن ەقىۇ-نىڭ باق بوستاندىعى جٶنٸندەگٸ رەسمي ٶكٸلٸ تەرەزا ريبەرو حانىم باستاعان دەلەگاتسييامەن دە زاڭ جوبالارىنا قاتىستى كەلەلٸ تالقىلاۋ بولدى. حالىقارالىق قوعامداستىق ٶكٸلدەرٸ اتالعان زاڭ جوباسىنا ٶزدەرٸنٸڭ قولداۋلارىمەن قوسا ناقتى ۇسىنىستارىن ايتتى.
پارلامەنتتٸڭ قوعامدىق پالاتاسىنىڭ الماتى قالاسىنداعى كٶشپەلٸ وتىرىسىندا بارلىق تاراپتارمەن اشىق تالقىلاندى", -دەدٸ دەپۋتات ەشٸمجان.
سالىستىرمالى كەستە نەگٸزگٸ زاڭ جوباسى بويىنشا – 200, ٸلەسپە زاڭ جوباسى بويىنشا 43 قابىلدانعان پوزيتسييادان تۇرادى.
ٸلەسپە زاڭ جوباسى اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىلمىستىق, كەسٸپكەرلٸك كودەكستەرٸنە جەنە 12 زاڭعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزٸلدٸ.
