قىتاي پرەزيدەنتٸ سي تسزينپين مەن ۇلىبريتانييا پاتشايىمى ەليزاۆەتا بۋكينگەم سارايىنا كٷيمەمەن كەلە جاتىر. لوندون, 20 قازان 2015 جىل.
باتىس باسپاسٶزٸ قىتاي مەن ۇلىبريتانييا اراسىندا تەمٸرجول قاتىناسى اشىلعانى, قازاقستاندى ٶمٸر سٷرۋ ٶتە ارزان تۇراتىن ەلدەر ساناتىنا قوسقان سەربييالىق سايتتىڭ رەيتينگٸ تۋرالى جازعان.
قازاقستان ارقىلى ٶتەتٸن پويىز
تايلاندتىڭ Bangkok Post گازەتٸ قىتايدان لوندونعا اشىلعان جاڭا تەمٸرجول مارشرۋتىنا قاتىستى كوممەنتارييٸن ساقتانا جازعان. العاشقى پويىز قىتايدىڭ شىعىسىنداعى يۋ قالاسىنان جەكسەنبٸ كٷنٸ شىققان. جول-جٶنەكەي قازاقستان, رەسەي, بەلارۋس, پولشا, گەرمانييا, بەلگييا جەنە فرانتسييانى كەسٸپ ٶتەتٸن پويىز لوندونعا دەيٸنگٸ 12 مىڭ كيلومەتر قاشىقتىقتى شامامەن 18 كٷندە جٷرٸپ ٶتەدٸ. قىتايدىڭ Xinhua جاڭالىقتار اگەنتتٸگٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, پويىز جٷگٸنٸڭ ٸشٸندە كيٸم-كەشەك, سٶمكە, شابادان سيياقتى تۇتىنۋ تاۋارلارى بار.
"بۇعان قوسا, قىتاي تەمٸرجول قاتىناسىن شەتەلدە ديپلوماتييالىق ەدٸسٸ رەتٸندە پايدالانادى. قىتايدىڭ پويىز ٶندٸرۋشٸلەرٸ تەمٸرجول ارقىلى جٷك تاسىمالداۋعا تاپسىرىس الۋ ٷشٸن افريكا, لاتىن امەريكاسى جەنە وڭتٷستٸك-شىعىس ازييا ەلدەرٸندەگٸ جاڭا نارىق كٶزدەرٸنە نازار اۋدارۋمەن قاتار دامىعان ەلدەرمەن جان-جاقتى كەلٸسٸم جاساۋدان ٷمٸتتٸ" دەپ جازادى Bangkok Post. ماقالادا ەۋروپا مەن ازييا اراسىندا اشىلعان تەمٸرجول باعىتىن "سيرەك مارشرۋت" دەپ اتاعان, ٶيتكەنٸ جٷك كٶبٸنەسە تەڭٸز جولى ارقىلى تاسىمالدانادى. ازييادان جٶنەلتٸلگەن جٷك لوس-انجەلەسكە دەيٸن تەڭٸز ارقىلى شامامەن 10 كٷندە جەتكٸزٸلەدٸ, ال گوللاندييانىڭ روتتەردام پورتىنا 30 كٷندە جەتۋٸ مٷمكٸن.
قىتايدان يرانعا كەلگەن العاشقى پويىز. تەگەران, 15 اقپان 2016 جىل.
امەريكالىق Bloomberg اگەنتتٸگٸ سايتى دا بۇل جاڭالىققا قاتىستى كوممەنتاريي جارييالاعان. "قىتايدان لوندونعا باراتىن پويىز] 200-دەي كونتەينەر جەتكٸزە الادى, بٸراق 20 مىڭ كونتەينەر سيياتىن اۋىر جٷك كەمەسٸمەن سالىستىرعاندا, جٷكتٸ جەتكٸزۋگە شىعىس ازييا مەن وڭتٷستٸك ەۋروپا اراسىندا جٷزۋگە كەتەتٸن 30 كٷننٸڭ جارتىسىنان ازى كەتەدٸ" دەپ جازادى Bloomberg. بريتاندىق Brunel Shippingكٶلٸك كومپانيياسىنىڭ وپەراتسييالىق ديرەكتورى مايكل ۋايتتىڭ Bloomberg اگەنتتٸگٸنە ايتۋىنشا, "تەڭٸز جولى ارقىلى تاسىمالداعاندا جٷك بٶگەلٸپ تۇرىپ قالۋى نەمەسە جٷك جٶنەلتۋ جوسپارلانعان ۋاقىتتان كەشٸگۋٸ مٷمكٸن, سوندىقتان بۇل ەسٸرەسە شىعىنى ەكٸ ەسە قىمبات ەۋە تاسىمالىمەن سالىستىرعاندا, تەمٸرجولدى بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ۆاريانت ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ".
كەزٸندە قىتاي قۇندى قاعازداردى رەتتەۋ كوميسسيياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتٸن اتقارعان ياو گانگتىڭ 2015 جىلى ايتقان سٶزدەرٸنە سٸلتەمە جاساعان ماقالا اۆتورلارىنىڭ حابارلاۋىنشا, ەل پرەزيدەنتٸ سي تسزينپيننٸڭ ستراتەگيياسى بويىنشا, قىتاي شەتەلدە تاس جول مەن تەمٸرجولدى دامىتۋدى قارجىلاندىرۋعا ەدەپكٸدە 40 ميللياردتاي دوللار بٶلگەن, ال ترانسپورت دەلٸزٸ بويىندا ورنالاسقان ەلدەرمەن ساۋدا كٶلەمٸ الداعى 10 جىلدا ەكٸ جارىم تريلليون دوللارعا جەتۋٸ مٷمكٸن.
"كەسٸبي تەررورشىلار"
گەرمانييانىڭ Deutsche Welle سايتىندا جارييالانعان "ماماندىعى - تەررورشى ما? يم سودىرلاردى ورتالىق ازييادان جينايدى" دەگەن ماقالادا قازاقستان, تٷركٸمەنستان, تەجٸكستان, ٶزبەكستان جەنە قىرعىزستاندى "ٷگٸتتەۋگە ۇتىمدى ايماق" دەپ اتاپ, ورتالىق ازييادان "يسلام مەملەكەتٸ" (يم) ەكسترەميستٸك ۇيىمى قاتارىندا سوعىساتىن "جاڭا ساربازدار" جيناۋعا قاتىستى احۋالدى تالداعان. سيريياداعى يم ۇيىمىندا ورتالىق ازييادان بارعان سودىرلاردىڭ ناقتى سانى بەلگٸسٸز. نيۋ-يوركتە ورنالاسقان Soufan Group ستراتەگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك اگەنتتٸگٸنٸڭ 2015 جىلعى جەلتوقسانداعى ەسەبٸنشە, يم ۇيىمىنىڭ 4700-گە جۋىق سودىرى بۇرىنعى سوۆەت وداعى ەلدەرٸنەن شىققاندار. ولاردىڭ جارتىسىنان كٶبٸ - شەشەنستان, ينگۋشەتييا جەنە داعىستاننان شىققان رەسەيلٸك ازاماتتار. ٶزبەكستان مەن قىرعىزستاننىڭ ەرقايسىسىنان قوسىلعان شامامەن 500 سودىر سان جاعىنان ەكٸنشٸ ٷلكەن توپتى قۇراعان.
«يسلام مەملەكەتٸ» ەكسترەميستٸك توبى سودىرلارى تٷنگٸ كلۋبقا جاساعان شابۋىلى كەزٸندە قازا تاپقان 23 جاستاعى تٷرٸك جٸگٸتٸ يۋنۋس گورمەكتٸ جەرلەۋ رەسٸمٸنە جينالعاندار. ستامبۋل, 2 قاڭتار 2017 جىل.
ماقالادا حالىقارالىق كواليتسييانىڭ سيرييا مەن يراكتاعى يم ۇيىمىنا قارسى جۋىرداعى شابۋىلدارى كەزٸندە "ورتالىق ازييادان بارعان سودىرلاردىڭ كٶبٸنٸڭ كٶزٸ جويىلدى", سوندىقتان "كٶپتەگەن سودىر تٷركييا ارقىلى ەلٸنە ورالىپ جاتىر" دەپ سانايتىن رەسەيلٸك كەي ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸن كەلتٸرگەن. مىسالى, قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ رەسەيلٸك ساراپشى لەۆ كورولكوۆ ورتالىق ازييادان بارعان سودىرلار ٷشٸن يم ۇيىمىنا كٸرۋ "ەڭبەك ميگراتسيياسىنىڭ جاڭا تٷرٸنە" اينالدى دەپ سانايدى. ول "ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ورتالىق ازييادان "جيحادقا" يدەولوگييالىق ەمەس, كٶبٸنەسە قارجىلىق سەبەپتەرمەن اتتاناتىندار كٶبەيدٸ دەپ سانايدى" دەيدٸ. رەسەيدە كٶشٸ-قون ساياساتى كٷشەيۋٸنە بايلانىستى رەسەيدەن ورتالىق ازيياداعى ەلٸنە ورالعان جاس ميگرانتتاردىڭ كٶبٸ "يم قاتارىنا قوسىلۋعا ٷگٸتتەيتٸندەر ٷشٸن وڭاي ولجاعا" اينالۋى مٷمكٸن.
جاڭا جىل مەرەكەسٸ تٷنٸ ونداعان ادام مەرت بولىپ, جارالانعان ستامبۋلداعى تٷنگٸ كلۋبتا جاسالعان تەراكتٸدەن كەيٸن بۇل شابۋىل - ورتالىق ازييادان شىققان ادامنىڭ ٸسٸ دەگەن اقپارات تاراعان. ونى ەلٸ ٸزدەپ جاتىر. تەراكتٸنٸ تٷركييا باۋىرلاس ەرٸ دوس ايماق دەپ سانايتىن ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ بٸرٸنەن شىققان ادام جاساۋى مٷمكٸن دەگەن حاباردان كەيٸن تٷركييادا جۇرت نارازىلىق تانىتقان.
ٶمٸر سٷرۋ ارزان تۇراتىن ەلدەر
سەربييانىڭ Numbeo.com سايتى ەلەم ەلدەرٸندەگٸ 2016 جىلى ٶمٸر سٷرۋ قۇنى بويىنشا رەيتينگٸن جارييالادى. ەلگٸ رەيتينگتە قازاقستان ٶمٸر سٷرۋ ٷشٸن ەڭ ارزان ەلدەر اراسىندا - ٷندٸستان, مولدوۆا جەنە پەكٸستاننان كەيٸن تٶرتٸنشٸ ورىندى يەلەندٸ. سەربييالىق سايتتىڭ جازۋىنشا, 2016 جىلى بەرمۋد ارالدارى, شۆەيتسارييا, باگام ارالدارى, نورۆەگييا جەنە يسلاندييا ٶمٸر سٷرۋ ٷشٸن ەڭ قىمبات ەلدەر بولعان.
سايتتا باسپانانى جالعا الۋ, ازىق-تٷلٸك قۇنى, مەيرامحاناداعى باعالار سيياقتى ٶلشەمدەر بويىنشا بارلىعى 122 ەل باعالانعان. سايتتىڭ تٷسٸندٸرۋٸنشە, باعالاۋ پارامەترلەرٸ نيۋ-يوركپەن سالىستىرمالى تٷردە الىنعان. سايت دەرەگٸنشە, قازاقستان تۇرعىندارىنىڭ تۇتىنۋ مٷمكٸندٸگٸ يندەكسٸ - 59,30 بالل بولعان, ياعني نيۋ-يوركتٸڭ ورتاشا جالاقى الاتىن تۇرعىندارىنا قاراعاندا, قازاقستاننىڭ ورتاشا جالاقى الاتىن تۇرعىندارىنىڭ تاۋار جەنە قىزمەت تٷرلەرٸن ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸ 40,7 پايىزعا از. بٸراق قازاقستاندا ٶمٸر سٷرۋ قۇنى (باسپانانى جالعا الۋدان ٶزگەسٸ) - 26,82 بالل, ياعني نيۋ-يورككە قاراعاندا 73,18 پايىزعا ارزان. سەربييالىق سايت "زەرتتەۋگە ەلدەبٸر ٷكٸمەتتٸك ۇيىمداردىڭ ىقپالى بولعان جوق" دەپ مەلٸمدەيدٸ.
اننا كلەۆتسوۆا, ازاتتىق
