رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا جەتٸسۋ جەرٸندە تٷرلٸ شارالار ۇيىمداستىرىلۋدا. ەسٸرەسە كٶنە تاريحىمىزدى قايتا زەردەلەپ, ۇمىت بولعان ۇلىلارىمىزدىڭ ەسٸمٸن قايتا جاڭعىرتۋدا الۋان ٸستٸڭ اتقارىلىپ جاتقانى جانىمىزدى جادىراتادى. مۇنى كەلەر ۇرپاقتىڭ كەمەلدەنۋٸنە جول اشىپ, بابالار الدىنداعى پارىزىمىزدى ٶتەۋ دەپ بٸلەمٸز. سونداي يگٸ ٸستٸڭ بٸرٸ كەربۇلاق اۋدانىنىڭ قاراشوقى اۋىلىندا ٶتتٸ.
ەجەلدەن كيەلٸ مەكەننٸڭ بٸرٸ كٷرەڭبەل جەرٸنٸڭ تاريحى تاعى بٸر دارا تۇلعامەن تولىقتى. قويناۋى قۇتقا تولى, ەۋليە مەن ەمبيەلەردٸڭ تۇراعى بولعان مەكەندە جاڭا كەسەنەنٸڭ اشىلۋ سالتاناتى ٶتتٸ. ەمشٸلٸگٸمەن قاتار, ەدٸلدٸگٸ مەن باتىرلىعى دا حالقىنىڭ جادىندا ساقتالعان اقبۇيىمنان شىققان قۇلجاباي بي تايسارىۇلىنىڭ كەسەنەسٸ جاڭارتىلىپ, ەسٸمٸ قايتا جاڭعىردى.
بابا ۇرپاقتارى رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا كەلەلٸ ٸستٸ قولعا الىپ, ەل بٸرلٸگٸن ساقتاعان قۇلجاباي بيگە ارناپ مەدەني شارا ۇيىمداستىردى. قاراشوقىنىڭ شىعىس جاق بەتٸنە اقشاڭقان قازاق ٷيلەر تٸگٸپ, اتاعا ارناپ اس بەردٸ. بۇل شاراعا حالىق كٶپ جيىلدى. الىس-جاقىن اۋىلدان, تٸپتٸ سوناۋ شىمكەنتتەن كەلگەن قوناقتار دا تويدىڭ كۋەسٸ بولدى. بابا ەسٸمٸنٸڭ تەك جەتٸسۋ جەرٸنە عانا ەمەس, كٷللٸ قازاق دالاسىنا تانىمال, ورتاق تۇلعا ەكەنٸ وسىدان دا بايقالدى.
قۇلجاباي بيگە ارنالعان مەرەكەلٸك شارا بابا كەسەنەسٸنەن باستاۋ الدى. اۋىلدان ون بەس شاقىرىم جەردە تاۋ ەتەگٸندە بوي كٶتەرگەن كەسەنە سىرتقى كەلبەتٸمەن الىستان كٶز تارتادى. ماڭعىستاۋدىڭ اق مارجان تاسىنان قاشالىپ كٶتەرگەن كەسەنە ەڭسەلٸگٸمەن ەرەكشەلەنەدٸ. جان-جاعى قورشالىپ, كەسەنەنٸڭ قاسىنا قۇلجاباي بيدٸڭ ۇلاعاتتى ٶسيەتٸ قاشالىپ جازىلعان تاس بەلگٸ قويىلىپتى. التى الاشتىڭ بالاسى يىق تٸرەسٸپ تۇرعانداي, اجىراماس تاتۋلىقتىڭ بەلگٸسٸندەي التى بۇرىشتان قۇرالعان ەڭسەلٸ كەسەنەنٸڭ ٸشٸندە قۇران باعىشتاۋعا ارنالعان ورىندىقتار قويىلىپ, باباعا زييارات ەتۋگە قولايلى جاعداي جاسالعان.
اۋىزبٸرلٸكتٸڭ ارقاسىندا قايتا تٷلەگەن كەسەنەنٸڭ اشىلۋ سالتاناتىندا اۋدان ەكٸمٸ باعدات ەليەۆ باستاعان زييالى قاۋىم باباعا تاعزىم جاسادى. ارۋاعىنا ارناپ قۇران وقىپ, مەدەني شارانىڭ شىمىلدىعىن تٷردٸ.
مۇنان سوڭ ساحنا تٶرٸنە قاپشاعاي قالاسىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى امانگەلدٸ بەسپاەۆ شىعىپ, قۇلجاباي بي تايسارىۇلى جايلى قىسقا بايانداما جاسادى. سوناۋ قيىن-قىستاۋ كەزدە ەسكەلدٸ, بالپىق بيمەن بٸرلەسٸپ جالايىر رۋىن سىردارييادان جەتٸسۋعا كٶشٸرگەندە قۇلجاباي بي اسا بەلسەندٸلٸك تانىتىپ, جانقييارلىق كٶرسەتەدٸ. سول تۇستا التىنەمەلدە ٶز بيلٸگٸن جٷرگٸزگەن تەزەك تٶرەدەن جەر سۇراپ, حالقىن ورنىقتىرادى.
شەشەندٸگٸمەن, تاپقىرلىعىمەن, ەۋليەلٸك قاسيەتٸمەن تەزەك تٶرەنٸڭ نازارىن اۋدارىپ, سىي-قۇرمەتٸنە بٶلەنگەن قۇلجاباي بي سول كٷننەن باستاپ اقبۇيىم جۇرتىنىڭ يەسٸ اتانادى. ەل اراسىندا بيٸك بەدەلگە يە بولعان قۇلجاباي بي تەزەك تٶرەمەن بٸرلەسٸپ, تالاي داۋدى ەدٸل شەشٸپ, حالىقتىڭ ىقىلاسىنا بٶلەنەدٸ. بٷگٸندە ۇرپاقتارى دوداعا تٷسە قالسا بابا ەسٸمٸن اۋىزعا الىپ, رۋحتانىپ قويا بەرەدٸ. مٸنە, وسىنداي دەرەكتەردٸ تٸلگە تيەك ەتكەن امانگەلدٸ بەسپاەۆ بي كەسەنەسٸن قايتا جاڭعىرتۋعا قول ۇشىن سوزعان بارلىق اعايىنعا العىسىن بٸلدٸردٸ.
كەلەسٸ كەزەكتە اۋدان ەكٸمٸ باعدات ەليەۆ سٶز الىپ, اۋداندا رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا ٸستەلٸپ جاتقان جۇمىستارعا كەڭٸنەن توقتالدى. اۋدان ورتالىعىندا بابا اتىمەن كٶشە اتالعانىن, 2014 جىلى «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسى اياسىندا «ۇلى دالانىڭ ۇلى دارالارى» اتتى مەموريالدىڭ بوي كٶتەرگەنٸن جەنە وندا قۇلجاباي بيدٸڭ ەسٸمٸ جازۋلى تۇرعانىن قۋانىشپەن جەتكٸزدٸ. ەلٸ دە تالاي جۇمىستىڭ اتقارىلاتىنىن تٸلگە تيەك ەتٸپ, ۇلى تۇلعالارىمىزدى ۇلىقتاۋ ٸسٸنٸڭ جالعاسا بەرەتٸنٸن ايتتى. اۋدان ەكٸمٸ باتىرلار ەسٸمٸن تاريحقا قالدىرۋعا كٶپ ٷلەس قوسقان قانداس باۋىرىمىز اقپار مەجيتكە اۋداننىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى اتاعىن بەردٸ. اقپار مەجيت ٶزٸ كەلە الماعاندىقتان كۋەلٸكتٸ «جالايىر» قورىنىڭ تٶراعاسى ٶمٸرەلٸ جالايريعا تابىس ەتتٸ.
شارا سوڭىنان اۋداندىق مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ ٶنەرپازدارى ساحنالىق قويىلىم كٶرسەتٸپ, ەننەن شاشۋ شاشتى. تٸگٸلگەن قازاق ٷيلەردە اتا رۋحىنا قۇران وقىلىپ, اس بەرٸلدٸ. تٷستەن كەيٸن ۇلتتىق سپورتقا كەزەك كەلدٸ. بٸلەكتەرٸن سىبانعان كٶكپارشىلار قىزدىرعان دودا شاشاسىنا شاڭ جۇقپاعان تۇلپارلار بەسەكەسٸنە ۇلاستى. ال جاۋىرىنى جەرگە تيمەگەن بالۋاندارىمىز بوز كٸلەمنٸڭ شاڭىن قاعىپ, حالىقتىڭ كٶڭٸلٸن جاي ەتتٸ.
سونىمەن, قۇلجاباي بي كەسەنەسٸ جاڭعىردى. ٶتكەن شاققا زەر سالساق, وسىنداي ارداقتى تۇلعالارىمىزعا ارنالعان ەسكەرتكٸشتەردٸڭ كٶپ بولماعانىن بايقايمىز. تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ ارقاسىندا مۇنداي يگٸلٸكتٸ ٸس-شارالاردى اتقارۋعا دا مٷمكٸندٸك الدىق. تاريحي سانانى قالىپتاستىرۋ دەگەننٸڭ بٸر پاراسى وسىنداي دٷنيەلەرمەن ساباقتاس بولارى انىق.
ريشاد تۇرعانباەۆ
