فوتو: YouTube
بٷگٸن كٶرنەكتٸ مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ جۇمابەك تەشەنوۆتٸڭ تۋعانىنا 110 جىل تولدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
جۇمابەك احمەتۇلى 1915 جىلى اقمولا وبلىسى ارشالى اۋدانى باباتاي اۋىلىندا تۋعان. اقمولا قۇرىلىس تەحنيكۋمىن, كوكپ وك جانىنداعى جوعارى پارتييا مەكتەبٸن بٸتٸرگەن. ەكونوميكا عىلىمىنىڭ كانديداتى.
1934-1939 جىلدارى بەينەتقور اۋدانى اتقارۋ كوميتەتٸنٸڭ حاتشىسى, اۋدان جەر بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ, 1939-1943 جىلدارى اقمولا وبلىسى جەر بٶلٸمٸ باستىعىنىڭ ورىنباسارى, 1944-1947 جىلدارى سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى پارتييا كوميتەتٸ حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى, مال شارۋاشىلىعى بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ, 1947-1948 جىلدارى سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى اتقارۋ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, تٶراعاسى (1948-1952), 1952-955 جىلدارى اقتٶبە وبلىسى پارتييا كوميتەتٸنٸڭ 1-حاتشىسى, 1955-1960 جىلدارى قازاق كسر-ٸ جوعارعى كەڭەسٸ تٶرالقاسىنىڭ تٶراعاسى, 1960-1961 جىلدارى قازاق كسر-ٸ مينيسترلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى قىزمەتتەرٸن اتقاردى.
تەشەنوۆ رەسپۋبليكانىڭ ساياسي, ەكونوميكالىق, مەدەني دامۋىنا باسشىلىق جاساعان جىلدارى قازاق مەملەكەتٸنٸڭ اۋماق تۇتاستىعىنىڭ ساقتالۋىنا كٶپ ەڭبەك سٸڭٸردٸ.
ماڭعىستاۋدى تٷرٸكمەنستانعا قوسۋ جٶنٸندەگٸ ۇسىنىستارعا تويتارىس بەردٸ. تىڭ ٶلكەسٸنە بٸرٸكتٸرٸلگەن سولتٷستٸك وبلىستاردى رەسەيگە, وڭتٷستٸك قازاقستاننىڭ ماقتا ەگەتٸن اۋداندارىن ٶزبەكستانعا بەرۋگە قارسى شىقتى. قازاقستان جەرٸندە يادرولىق جارىلىستار جاساۋعا قارسىلىق بٸلدٸردٸ. شىعارماشىلىق وداقتار ٶكٸلدەرٸنە ٷي-پەتەر بەرگەندٸگٸ ٷشٸن الماتىنىڭ ورتاسىندا "قازاق اۋىلىن" قۇردى دەپ ايىپتالدى. "قازاق ەدەبيەتٸ" گازەتٸن جابۋدان امان الىپ قالدى.
"سوتسياليستٸك قازاقستان" گازەتٸن "كازپراۆدانىڭ" اۋدارماسى ەتٸپ شىعارىلۋ قاۋپٸنەن قورعاپ قالدى. بۇل جايىندا "Egemen Qazaqstan" گازەتٸنٸڭ 100 جىلدىعىنا وراي ەلوردادا ٶتكەن حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييادا عالىم, پروفەسسور, قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ سەرٸك قيراباەۆ بىلاي دەپ ەسكە العان ەدٸ: "بٸز گازەتتٸڭ ەڭ بٸر قيىن كەزەڭدەرٸندە – ايتىس پەن تارتىستىڭ, ۇرىس پەن ديكتاتۋرانىڭ كٷشتٸ كەزٸندە قىزمەتكە باردىق. مەن كومسومولدىڭ بٸر جۋرنالىنىڭ رەداكتورى ەدٸم. قاراقۇلوۆ دەگەن ورتالىق پارتييا كوميتەتٸنٸڭ بٶلٸم باسشىسى شاقىرىپ الدى دا, "سٸز "سوتسياليستٸك قازاقستانعا" (قازٸرگٸ "Egemen Qazaqstan") قىزمەتكە باراسىز. رەدكوللەگييانىڭ مٷشەسٸ بولىپ, ەدەبيەت جەنە ٶنەر بٶلٸمٸنٸڭ باستىعى بولاسىز" دەدٸ. سول بارعان جەردە بٸرشاما ايتىس-تارتىس بولىپ كەتتٸ. ديكتاتۋرانىڭ مىقتى كەزٸ. ول كەزدە ورتالىق پارتييا كوميتەتٸ كٸشكەنە اسىعىستاۋ جاسادى – گازەتتٸ اۋدارما جاساۋ كەرەك دەگەن ەڭگٸمە شىقتى. سول باستامانى "گازەت ەلدٸكٸ" دەپ بٶگەپ تاستاعان جۇمابەك تەشەنوۆ ەدٸ. سول تەشەنوۆتەردٸڭ ارقاسىندا گازەتتٸ اۋدارما جاساماي, الىپ قالدىق. سونداي بٸر قيىن كەزەڭدٸ باسىمىزدان ٶتكەردٸك".
قوعام قايراتكەرٸ "ۇلتشىل" دەپ ايىپتالىپ, ن.حرۋششەۆتٸڭ نۇسقاۋىمەن قىزمەتٸنەن بوساتىلدى. 1961-1975 جىلدارى شىمكەنت (قازٸرگٸ وڭتٷستٸك قازاقستان) وبلىسى اتقارۋ كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولدى. 1975 جىلى وداقتىق دەرەجەدەگٸ دەربەس زەينەتكەرلٸككە شىقتى. ٶمٸرٸنٸڭ سوڭعى كەزەڭٸندە "قاراكٶل" عىلىمي-زەرتحانالىق ينستيتۋتىندا, وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى تالداۋ-ەسەپتەۋ ورتالىعىندا قىزمەت اتقاردى.
ول 1986 جىلى 18 قاراشادا شىمكەنت قالاسىندا دٷنيەدەن ٶتتٸ. قالا كٶشەلەرٸنٸڭ بٸرٸنە ونىڭ ەسٸمٸ بەرٸلدٸ, مٷسٸنٸ ورناتىلدى. استانادا ج.تەشەنوۆ كٶشەسٸ بار. ونىڭ قايراتكەرلٸگٸ تۋرالى "ۇلت ماقتانىشى" دەرەكتٸ فيلمٸ تٷسٸرٸلگەن.
