فوتو: pisa2022-questions.oecd.org
بىلتىر قازاقستاندا 3,9 مىڭ كٸتاپحانا جۇمىس ٸستەپتٸ, بۇل 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 7 كٸتاپحاناعا كٶپ. ولاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ — 3,4 مىڭى-اۋىلدىق جەرلەردە ورنالاسقان ەكەن. Ranking ساراپشىلارىنىڭ جازۋىنشا بارلىق كٸتاپحانانىڭ جاعدايى بٸردەي مەز ەمەس. مىسالى, ەلدە كٸتاپحانا ورنالاسقان 16 عيماراتتا جىلىتۋ جٷيەسٸ ٸسكە قوسىلماعان, 75-ٸ كٷردەلٸ جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ, ال 15-ٸ اپاتتى جاعدايدا تۇر.
ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار جانداردى الاتىن بولساق, ەلٸمٸزدە تەك 1,3 مىڭ كٸتاپحانا نەمەسە جالپى سانىنىڭ 32,7% عانا ولارعا قولجەتٸمدٸ ەكەن.
الماتى قالاسىنداعى جامبىل اتىنداعى جاسٶسپٸرٸمدەر كٸتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى بانۋ دەۋلەتباەۆا ونلاين كٸتاپ وقۋ مٷمكٸندٸگٸ دە بۇل ستاتيستيكاعا ەسەر ەتكەن بولار دەپ ويلايدى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە قازٸر مەملەكەت تەك كٸتاپحانالار ەمەس, بٷكٸل عيماراتتاردا مٷگەدەكتەرگە جاعداي جاسالۋىن تالاپ ەتٸپ جاتىر.
"ارنايى تەكسەرٸس جاساپ وتىرادى. سونىڭ ەسەرٸ مە, ەلدە قوعامىمىز ٶزٸ ٸزگٸلەنٸپ جاتىر ما مٷگەدەكتەرگە بارىنشا جاعداي جاساۋعا تىرىسىپ جاتقانىمىز بايقالادى. سول ٷردٸستەن كٸتاپحانا دا قالىس قالمايدى, حالىققا قىزمەت مەملەكەتتٸك بيۋدجەت ەسەبٸنەن قىزمەت كٶرسەتەتٸن مەكەمە بولعان سوڭ قالىس قالۋعا قاقىسى دا جوق. بۇرىنعى كەزدەرمەن سالىستىرعاندا كٶش ٸلگەرٸ. دەسەك تە, مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ وقىرماندارعا ارنالعان ارنايى كٸتاپحانالار قاراستىرىلادى. ارنايى كٸتاپحانالاردا ولارعا ارنالعان ٷستەل, كومپيۋتەرلەر بولادى", -دەيدٸ كٸتاپحانا باسشىسى ULT.KZ تٸلشٸسٸنە.
بانۋ دەۋلەتباەۆانىڭ سٶزٸنشە مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندارعا ارنالعان ارنايى كٸتاپحانالاردا ولارعا ارنالعان كٸتاپ قورى بولۋى مٷمكٸن, بٸراق:
"الماتى قالالىق كٸتاپحانالار جٷيەسٸندە زاعيپ جاندارعا ارنالعان برايل شريفتٸمەن جازىلعان كٸتاپتاردىڭ ازداعان قورى بار. كٸتاپحانالار جٷيسەنٸڭ 2-3 كٸتاپحاناسىندا بٸرنەشە كومپيۋتەر قويىلعان. قازٸر مٷگەدەكتەر دە, باسقالار دا ونلاين قىزمەت الا الادى", - دەپ وتىر ب. دەۋلەتباەۆا.
جالپى كٸتاپحاناعا مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامدار قانشالىقتى جيٸ كەلەدٸ? بۇل تۋرالى كٸتاپحانا ديرەكتورىنان سۇراپ كٶرگەن ەدٸك, ول ٶزدەرٸنە تۇراقتى كەلەتٸن بٸرنەشە وقىرمان بار ەكەنٸن ايتتى.
"ولاردىڭ اراسىندا كٸتاپ وقۋعا ەمەس, كٶبٸنە ارالاساتىن ورتا ٸزدەپ كەلٸپ, ٶتەتٸن ٸس-شارالارعا قاتىسىپ, كٶرٸپ وتىراتىندارى بار. بٸراق ول مٷگەدەكتەردٸڭ بارلىعى كٸتاپحاناعا كەلەدٸ دەگەندٸ بٸلدٸرمەيتٸن شىعار", - دەيدٸ مامان.
ايتا كەتەيٸك, 2015 جىلى 20 اقپاندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ن.نازارباەۆ «مٷگەدەكتەردٸڭ قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسييانى راتيفيكاتسييالاۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. كونۆەنتسيياعا سەيكەس قاتىسۋشى مەملەكەتتەر مٷگەدەكتەردٸڭ جەتكٸلٸكتٸ ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ ەلدٸڭ ساياسي, قوعامدىق جەنە مەدەني ٶمٸرٸنە قاتىسۋى ٷشٸن مٷمكٸندٸكتەرٸ شەكتەۋلٸ ادامداردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ تيٸمدٸ قۇقىقتىق تەتٸكتەرٸن جاساۋ جٶنٸندە بارلىق تيٸستٸ شارالاردى قابىلداۋى تيٸس.
