«جەراستى قوزعالىستارىنىڭ ەلدە بٸر سيقىر قۇدٸرەتٸمەن عايىپتان پايدا بولىپ, كەيٸن كەڭ ەلەمنٸڭ تٶرٸندە مەڭگٸ باقي ورناپ قالاتىن اقار-شاقار اسقار شىڭدار سيياقتى ادامزات الدىنداعى قادٸر-قاسيەتٸ تەك بٸر عانا عۇمىردىڭ اۋقىمىمەن ٶلشەنبەيتٸن ەلدەن ەرەك ەرەسەن تۇلعالار جۇمىر باستىلار اراسىندا دا ۇشىراسادى. ونداي سيرەك تۋاتىن ادامنىڭ ٶنەگەلٸ ٶمٸرٸ باقيلىعى مەن باياندىلىعى جاعىنان ٶلمەس-ٶشپەس تابيعاتتىڭ ٶزٸمەن عانا بەسەكەگە تٷسە الادى».
بۇل – كەمەڭگەر ەبٸش كەكٸلبايۇلىنىڭ ۇلى ويشىل, كلاسسيك جازۋشى لەۆ تولستويعا ارناعان ماقالاسىنىڭ باستاۋى. شىنى كەرەك, وسىناۋ وي-تولعاۋ قايتالاپ وقىعاندا ەبەكەڭنٸڭ ٶزٸنە ارنالعانداي ەسەر قالدىراتىنى راس.
ەبٸش اعانىڭ تاريحي تۇلعاسى, بٸرتۋار بولمىس-بٸتٸمٸ, ويشىل بەينەسٸ, قايراتكەرلٸك كەلبەتٸ تۋرالى ساليقالى پٸكٸرلەر, پاراساتتى پايىمدار رۋحانيياتىمىزدا از ايتىلعان جوق. ۋاقىت ٶتكەن سايىن تاۋ-تۇلعانىڭ تۇڭعيىعىنا بويلاپ, اياۋلى پەرزەنتٸنٸڭ قىران سامعاۋىن ساراپتاپ, تارلانبوز شاندوزدىڭ عۇمىربايانىن تارازىلايتىن ەلجٸرەگەن ەلٸنٸڭ جٷرەكجاردى پٸكٸرٸ, كٶزكٶرگەندەردٸڭ كٷندەلٸگٸ تۋا بەرەتٸن بولادى. ٶزٸمٸز دە بٷگٸندەرٸ كٷنٸ كەشە قاسىمىزدا بٸرگە جٷرگەن قابىرعالى قايراتكەر, ساڭلاق ساناتكەر, مارعاسقا قالامگەردٸڭ ماعىنالى عۇمىرىنىڭ سىر-سىمباتى جٶنٸندە جيٸ ويلاناتىن بولدىق.
قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ «التىن عاسىرى» اتانعان XX عاسىردىڭ 50-60-جىلدارى ەدەبيەت ەلەمٸنە بٸر شوعىر تالانتتار كەلدٸ. سولاردىڭ اراسىندا تىرناقالدى تۋىندىسى «التىن شۋاقپەن» ەدەبيەت ەلەمٸنە بٶلەك ەسەر ەكەلگەن ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ ورنى بٶلەك ەدٸ. شاعالاسى تولقىنعا ەركەلەپ, تولقىنى كٶككە تۋلاعان اساۋ تەڭٸزدٸڭ ۇلى – ەبٸش ەدەبيەت ەسٸگٸن ٶلەڭمەن اشتى.
سٶز ٶنەرٸنٸڭ قاقپاسىن ٶلەڭمەن قاعىپ, كەيٸن كٶركەم پروزادا ەلەمدٸك مەدەنيەت قازىناسىنا مول ٷلەس قوسقان ەبٸش كەكٸلباەۆ قالامگەرلٸك قۋاتى مول, كەستەلٸ سٶز شەبەرلٸگٸ جوعارى تالانتتى تۇلعا, كٶپ قىرلى سۋرەتكەر ەدٸ. سٶز ٶنەرٸنٸڭ تٸزگٸنٸن ۇستاعان ەربٸر سۋرەتكەردٸڭ ەڭ اسىل ارمانى مەن ماقسات-مٷددەسٸ ٶز حالقىن ەلەمگە تانىتۋ بولسا كەرەك. بۇل تۇرعىدا ەبٸش بورىشى ٶتەلگەن باقىتتى جازۋشى. ونىڭ قالامىنان تۋعان شىعارمالارى ەلەمنٸڭ بٸرنەشە تٸلدەرٸنە اۋدارىلدى. ٶز حالقىنىڭ تالايلى تاعدىرىن, جٷرٸپ ٶتكەن جولىن, مۇڭى مەن سىرىن, جانى مەن ارىن, تۇتاس تابيعاتىن تٶرتكٷل دٷنيەگە تانىتتى. كٶرنەكتٸ جازۋشى كەكٸلباەۆتىڭ مۇراسى – ۇلتتىق ينتەللەكتۋالدىق قازىناعا اينالدى. بٸر عانا مىسال, 1982 جىلى ەدەبيەتتٸڭ عاسىرلىق كەزەڭٸن سارالاپ وتىراتىن ەۋروپانىڭ ۇيىمى شىعارعان «سوڭعى جٷز جىلدىقتىڭ اتاقتى جٷز قالامگەرٸ» دەگەن پورترەت-پلاكاتتا تولستوي, ەۋەزوۆ, دوستوەۆسكيي, چەحوۆ, ماركەس, حەمينگۋەي, پاۋستوۆسكيي, فەدين, ايتماتوۆ, عامزاتوۆ سىندى ەلەمدٸك تۇلعالار قاتارىنان ەبٸش تە ورىن الدى. نەمٸستٸڭ كٸتاپ باسپاسى جٷرگٸزگەن ساۋالناما-حاتتاماسىندا «XX عاسىردىڭ تاڭداۋلى جازۋشىلارى» تٸزٸمٸنە دە ەندٸ. سٶيتٸپ تاڭدامالى تۋىندىلارى ەلەم جازۋشىلارى مەن سىنشىلارىنىڭ نازارىن اۋداردى, شوقتىعى بيٸك شىعارماشىلىعى جوعارى باعالاندى.
ەبٸش ەلەمٸنٸڭ مٸنسٸز سوم قۇيىلىسى دا, تابيعي قۇنارلى قۇرىلىسى دا, فەنومەندٸك قۇبىلىسى دا – ونىڭ اق راۋشان نيەتٸندە, جٷرەك تازالىعىنىڭ جۇپار شىرايىندا. ول كٸسٸ نە جازسا دا, نە ايتسا دا, نەمەن شۇعىلدانسا دا, اقيقاتتان اينالىپ ٶتپەۋدٸ مۇرات ەتەتٸن. ادامگەرشٸلٸك, مورالدىق-گۋمانيستٸك قۇندىلىقتاردى ٶزٸ شۇعىلدانعان سالانىڭ بارلىعىنا التىن ارقاۋ ەتە بٸلدٸ. شىندىق پەن شىنايىلىقتى, ادالدىق پەن اقيقاتتى تۇعىر ەتكەن تۋراشىل جولى ەردايىم حالىقتىڭ مٷددەسٸنەن, مەملەكەتتٸڭ مٷددەسٸنەن شىعاتىن.
ەبەكەڭ كٶزٸنٸڭ تٸرٸسٸندە-اق زاڭعار جازۋشى, ويعا كەنەن پاراسات يەسٸ رەتٸندە مويىندالعان سيرەك تۇلعانىڭ بٸرٸ. وسىلاي مەڭگٸلٸك ٶمٸردٸ اڭساعان قورقىت, اجالدىڭ الدىن العان قوجا احمەت ياساۋي, جەرۇيىقتى ٸزدەگەن اسان قايعى, حالقىنىڭ كەمەلدٸگٸن اڭساعان اباي, ەلٸن ەلەمدٸك ٶركەنيەتكە جەتەلەگەن مۇحتار ەۋەزوۆ سەكٸلدٸ تاۋ تۇلعالاردىڭ قاتارىنا قالامىمەن عالامعا ٸزگٸلٸك تٸلەگەن ەبٸش كەكٸلباەۆ تا قوسىلادى.
ٶز باسىم ەبٸش كەكٸلبايۇلى سىندى سان قىرلى تالانت يەسٸمەن, پاراساتى مەن ٸزگٸلٸگٸ جاراسقان بٸلٸمدارمەن, ەلجاندى دەگدارمەن جەكە تانىستىقتا, ادامي سىيلاستىق-قيماستىقتا بٸرگە ٶتكٸزگەن دەۋرەنٸمدٸ ەرەن باقىتتى شاعىما بالايمىن. كٶكشۋلان تەڭٸزدە الىپ كەمەنٸڭ جٷزگەنٸ قانداي بايسالدى دا بايىپتى بولسا, كەمەڭگەر ەبەكەڭنٸڭ اقىل-وي تەبٸرەنٸسٸ دە جۇرتتى لەزدە رۋح تولقىنىمەن شارپىپ, ەدەمٸ ەسەرگە قالدىراتىن. ەلٸمٸز ەگەمەندٸك العان توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىنان-اق تالاي مەرتەبەلٸ اۋديتورييانى ۇرشىقتاي يٸرٸپ, ۋىزداي ۇيىتقان باياندامالارى, كٶركەم سٶزدە ولجا, كٶسەمسٶزدە جورعا سالعان داڭعىل ٶنەرپازدىعى ايبىندى الاش ەلٸنٸڭ مٷددەسٸن جاڭا تۇرپاتتاعى زامان مەن قوعامنىڭ بەتبۇرىس توعىسىندا تارازىلاپ تالداعان, رۋحاني ٶمٸرٸمٸزدٸ تٷلەتۋگە سەرپٸلٸس پەن سٸلكٸنٸس تۋدىرعان دٷنيەلەر بولاتىن.
قالىڭ جۇرتىنىڭ كٶكٸرەگٸنە رۋح قۇيعان سىرلى سٶزدەرٸ قازاق ەلٸنٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن دەرٸپتەپ, ازات ويىن شىڭداپ, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قالىپتاسۋىنا نەر بەرٸپ, زاڭ تٷزٸمٸن جەتٸلدٸرۋگە, حالىقارالىق قاۋىمداستىقتا لايىقتى ورنىن ەنشٸلەۋگە زور ٷلەس بوپ قوسىلدى.
دالاداي داليعان كەڭ مول پٸشٸلگەن داڭعايىر دارىن ەدەبيەت پەن ٶنەردٸڭ بارلىق سالاسىندا جاسامپازدىقپەن ەڭبەك ەتتٸ. كينو مەن تەاتر ٶنەرٸنٸڭ قىرۋار مەسەلەسٸنە جاستىق جٸگەرمەن دەم بەردٸ. زەرۋ تاقىرىپتار مەن شىرعالاڭ درامالارعا سۇرانىستى قامتاماسىز ەتۋگە كٷش سالىپ ٶزٸ دە جازدى, ەلەمدٸك كلاسسيكادان تارتىمدى اۋدارمالار جاسادى. تەۋەلسٸزدٸك تۇسىندا جىرمەن تولعاعان «ابىلاي حان» دراماسى – ازاتتىق جولىندا ارپالىسقان حاندارىمىز بەن باتىرلارىمىزعا, بيلەرٸمٸز بەن يگٸ-جاقسىلارىمىزعا زەرلٸ سٶزبەن تۇرعىزىلعان جاۋھار ەسكەرتكٸش. اسىل سٶزدٸڭ حاس زەرگەرٸ پوەزييا, پروزا, كٶسەمسٶز, سىن, ساپارناما, پوەزييا, پروزا, كٷي مەن سان الۋان كٶركەم ٶنەردٸڭ ٶرٸستٸ تابيعاتىن تٷسٸندٸرگەن ساراپتاما زەرتتەۋلەردٸ جازىپ ارتىنا ٶنەگەلٸ مەكتەپ قالدىردى.
ەبٸش اعانىڭ شەشەندٸك كٷمبٸرٸندە اق دومبىراسىن قارۋ ەتكەن ابىل كٷيشٸنٸڭ مىڭ قاتپارلى ەۋەن ىرعاعى, اقتان باستاعان جىراۋلاردىڭ تٶكپە جىرىنىڭ تۇڭعيىق سارىنى, كاينوزوي زامانىنىڭ تٸرشٸلٸك تابىنىڭ ەلەسٸ قالعان ماڭعىستاۋ دالاسىنىڭ ساعىم مۇنارى الدىڭنان ەسكەندەي تىلسىم قاتپار سەزٸلەدٸ ەمەس پە?!
قوعام مەن زاماننىڭ, ەلەۋمەت پەن ساياساتتىڭ شيرىققان كەلەلٸ مەسەلەلەرٸن تەۋەلسٸز مەملەكەتتٸڭ رۋحاني يدەولوگييالىق نەرٸ رەتٸندە ۇتىمدى تۇجىرىمداعان پۋبليتسيستيكالىق شىعارمالارى ويشىلدىق مازمۇنى قويۋ, كٶركەمدٸك لەبٸ قۋاتتى بولۋىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. «تالايعى تاراز», «شاندوز» جيناقتارى تاريح پەن تانىمدى, مەدەنيەت پەن ەجەلگٸ ٶنەردٸڭ قۇپييا سىرىن ۇشتاستىرعان زاماناۋي وي-تانىمعا جاڭا باعىت ەكەلگەن دٷنيەلەر. «سىر دەستە» دەگەن اتپەن وي-تولعاۋلارى, ەسسە, ەستەلٸك, سٶيلەگەن سٶزدەرٸنٸڭ بەس تومدىق ارنايى جيناعى جارىققا شىعۋى – قازاق كٶسەمسٶزٸنٸڭ كٶكجيەگٸن كەڭٸتكەن مۇنارالى بيٸكتەر.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەنٸمدٸ سەرٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ دە, بٸرەگەيٸ دە بولعان ول تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸڭ ساياسي-رۋحاني بەت-بەينەسٸن قالىپتاۋعا ٶز قولتاڭباسىن قالدىردى. ونىڭ ەلباسىنىڭ شەشٸمٸمەن ەگەمەن ەلٸمٸزدٸڭ جىلناماسىندا العاش رەت «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ» وردەنٸمەن ماراپاتتالعانى, مەرەيلٸ جەتپٸس جاسقا تولعاندا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ» اتاعىنىڭ تۇڭعىش يەگەرٸ اتانۋى – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ قايراتكەر قالامگەرگە دەگەن ايرىقشا ىنتا-ىقىلاسى, سول ارقىلى ۇلتىمىزدىڭ ەدەبيەتٸ مەن ٶنەرٸنە دەگەن تەرەڭ سٷيٸسپەنشٸلٸگٸنٸڭ ايقىن دەلەلٸ تانىلعانداي. وسىنىڭ بارلىعى ەبٸش اعانىڭ ەل, ۇلت الدىنداعى ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ باعالانعاندىعى ەدٸ.
كەزٸندە ەلٸمٸزدٸڭ پارلامەنت سەناتىندا قىزمەتتەس بولىپ سىيلاسقان, بٷگٸندە كەمەڭگەر كەكٸلباەۆقا ارنالعان مەرەيتويلىق يگٸلٸكتٸ ٸستەردٸڭ باستاۋىندا تۇرعان قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ زاڭعار جازۋشىنىڭ 80 جىلدىق ٸس-شاراسىنىڭ شىمىلدىعىن اشقان سٶزٸندە قايراتكەر قالامگەردٸڭ تۇلعاسىنا ريياسىز باعا بەرٸپ «ەبٸشتانۋ ەندٸ باستالدى» دەۋٸ – تەرەڭ فيلوسوفييالىق-باعدارلامالىق مەنگە يە.
شىن مەنٸندە, ەلٸنٸڭ ىقىلاسىنا يە بولعان ەڭسەلٸ قالامگەردٸڭ ەربٸر مەرەيتويى جاس ۇرپاق ٷشٸن تاعىلىم مەن ٶنەگەگە يە ايتۋلى قۇبىلىسقا اينالۋى تيٸس. ولاي بولاتىنى ەبٸشتٸ تانۋ – ونىڭ مۇراسىن تەرەڭ يگەرۋ, وي-پاراساتىنا شومۋ, قازاق حالقىنىڭ دانا دەستٷرٸ, باۋىرمالدىعى مەن وتانسٷيگٸش سەزٸمٸن تٷلەتۋمەن, تٷگەندەۋمەن تەڭ عيبراتتى شارا.
بٷگٸندەرٸ ەلوردامىزدان باستاپ, وبلىس-وبلىستاردا ايشىقتى باسقوسۋ, القالى جيىندار, عىلىمي كونفەرەنتسييالار جٷيەلٸ ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. مارعاسقا سٶز زەرگەرٸنٸڭ رۋحىن ۇلىقتاي تٷسۋ ماقساتىندا تٷرلٸ رۋحاني نىساندارعا, داڭعىلدار مەن كٶشەلەرگە ەسٸمٸن بەرۋ باستاماسى شەشٸمٸن تاۋىپ وتىرعانى – ەلدٸگٸمٸزدٸڭ ٶنەگەلٸ دە ٶرەلٸ بەلگٸسٸ.
ەبەكەڭمەن ەمەن-جارقىن ديدارلاسىپ بٸرگە ٶتكٸزگەن سەۋلەلٸ سەتتەر, شۋاقتى كٷندەر سانادان ٶشپەك ەمەس. ٶزٸنٸڭ ازامات بولىپ قالىپتاسۋىنا, قالامگەرلٸك سوقپاققا تٷسۋٸنە تٸرەك بولعان باسپالداقتاردى ول ۇدايى جىلى سەزٸممەن ەسكە الىپ وتىراتىن. ونىڭ كٸسٸلٸك كەلبەتٸن قالىپتاستىرىپ, اقىندىق البىرت سەزٸمٸن ۇشتاعان التىن ۇيا اۋىلى, ٶسكەن ٶڭٸرٸ, كٶكٸرەگٸ داڭعىل قارتتار, اق جاۋلىقتى مەيٸربان انالار ەدٸ. ەلبەتتە, بۇل تۋرالى ول جاس كەزٸنەن بەرٸ تۇراقتى جازىپ كەلدٸ, ەكەۋارا نەمەسە كٶپشٸلٸك الدىنداعى قىزىقتى ەڭگٸمەلەرٸنٸڭ تاقىرىبى دا نەگٸزٸنەن وسى تٶڭٸرەگٸندە ەدٸ.
تۋعان ٶلكەسٸنە دەگەن ساعىنىشىن, ساناسىن تىم ەرتە ەسەيتكەن سۇراپىل سوعىس جىلدارى تۋرالى شىتىرمان ەستەلٸكتەرٸن عۇمىرىنىڭ سوڭىنا دەيٸن بٸر رەت تە سارقىپ تٷگەسە الماي كەتتٸ. ەبٸش كەكٸلبايۇلى ەدەبيەت ەلەمٸنە رۋحى ەشقاشان مۇقالمايتىن, ار-نامىسقا ادال كەيٸپكەرلەر گالەرەياسىن سىيلادى. ەبٸش كەكٸلبايۇلىنىڭ تۇلعاتانۋ, دەۋٸردٸ تانۋ سالاسىنداعى جازبالارىنىڭ ٶزٸ – الىپ بٸر شوعىر. تاريحي دارابوزدارىمىزدىڭ ەسٸمدەرٸن ەل جادىندا جاڭعىرتۋداعى ەڭبەگٸ ۇشان-تەڭٸز. ايتۋلى تاريحي تۇلعالاردىڭ كٶكٸرەك تٷكپٸرٸنە پسيحولوگييالىق قىراعىلىقپەن, ماتەماتيكالىق دەلدٸكپەن ٷڭٸلٸپ, وقىرمانىنا شىتىرمان مٸنەزدٸ شىنايى وبراز ەتٸپ ۇسىنادى. شىڭعىس حان, ەمٸر تەمٸر, ەبٸلقايىر حان, ابىلاي حان تۇلعالارى شيرىققان تارتىس, كٷردەلٸ بٸتٸم-بولمىسىمەن ەجەلگٸ تاريحتىڭ قايتالانباس شىتىرمان وقيعاسىمەن بٷگٸنگٸ بٸزدٸ بەتپە-بەت قالدىرىپ, وڭاشادا وي تٷيۋگە شاقىرادى.
دارابوز سۋرەتكەر ٷشٸن رۋحاني كەمەلدٸلٸك – ار تازالىعى, سەزٸم شىنايىلىعى, مۇرات تۇرلاۋلىلىعى بولدى. «ارلى ادام – ەڭ كٷشتٸ ادام.ٶيتكەنٸ ول ٶتكٸنشٸ باقىتتىڭ, ٶتكٸنشٸ قايعىنىڭ ىرقىنا مويىنسۇنبايدى. سوندىقتان دا ونىڭ تاعدىرى قيىن بولۋى, اۋىر بولۋى مٷمكٸن, ٶكٸنٸشتٸ بولۋى مٷمكٸن ەمەس» دەگەن ويعا شٷبەسٸز بەرٸك ەدٸ.
ٸلٸم-بٸلٸمگە قۇشتارلىق, ارلى ادامدى ارداقتاۋ, تاريحي زەردەنٸ جاڭعىرتۋ, اسىل مۇراتتان تايماۋ سەكٸلدٸ قاسيەتتەرٸ جٶنٸنەن بٷگٸندەرٸ قالىڭ وقىرمان حاباردار. وسىناۋ ەرەكشەلٸكتەردٸڭ بالا كەزدەن-اق تال بويىنا دەندەپ ەنۋٸنە تٷرلٸ سەبەپتەرمەن جاراتقاننىڭ ٶزٸ ۇدايى قولداپ, جەبەپ وتىرعانداي. اۋىلىنا كەن قازۋعا كەلگەن تٷرلٸ ەكسپەديتسييالارعا ٸلەسٸپ ايلاپ, اپتالاپ جورىق ساپارعا كەتۋگە قانشالىقتى قۇشتارلىق پەن قاجىرلى تٶزٸم قاجەت دەسەڭٸزشٸ?! بالالىق كٶڭٸلمەن ەۋەستەنگەن كەن بارلاۋ كەسٸبٸ دانالىققا قادام باسقان شاعىڭدا بابا تاريحتىڭ سىرىن اشىپ, ادام جانىنىڭ كەنٸن قازۋعا سەپتەسكەن سىڭايلى.
ەدەتتە ەبٸش اعا سٶيلەگەننەن كەيٸن كٶپتەگەن وقىمىستى, عالىمنىڭ ٶزدەرٸ بٸلەتٸن تاقىرىپتان توسىلىڭقىراپ قالاتىنىنا نەمەسە سٸلتٸدەي تىنىپ تاڭىرقاۋمەن شەكتەلەتٸنٸنە تالاي كۋە بولعانبىز. و كٸسٸ بايانداعان كەزدە انىقتىڭ ٶزٸ ايقىندانىپ, دۇرىستىڭ ٶزٸ تٷزۋلەنٸپ كەتكەندەي كٶرٸنەتٸن. بايانداۋشىنىڭ دەلەلدٸلٸك, دەيەكتٸلٸك قاسيەتٸ زور بولۋى – تىڭداۋشىنىڭ باقىتى. ٶيتكەنٸ كەكٸلباەۆ كەڭٸستٸگٸ تىڭداۋشىنى ٸزگٸلٸك پەن رۋحاني كەمەلدەنۋگە شاقىرادى.
ەبٸش كەكٸلبايۇلىنىڭ ەدەبيەتتەگٸ سان سالالى مۇراسىمەن قاتار مەملەكەت ٸسٸندەگٸ مۇراتىنا قاتىستى كەڭٸنەن توقتالا الامىز. ول تٸپتٸ قالامگەرلٸك قۇدٸرەتپەن ٶزگە دٷنيەنٸ جيىپ قويىپ دارا شۇعىلدانعان كەزٸ سيرەك. شىعارماشىلىقپەن كٶبٸنە جۇمىستان كەيٸنگٸ ەكٸ-ٷش ساعاتتا نەمەسە كەزەكتٸ ەڭبەك دەمالىسىندا اينالىسىپ جٷرەتٸن. ياعني, ۇلان-عايىر ٶنٸكتٸ ەڭبەگٸن قاعاز بەتٸنە قاجىرلى دا وراسان ەڭبەكقورلىقپەن تاڭبالادى. بۇدان جازۋ اتاۋلىعا ادالدىعى, قالام قۋاتىنا سەنٸمٸ ايقىن اڭعارىلادى. ەيتپەسە مەملەكەتتٸك باسقارۋ ٸسٸندەگٸ جەتٸستٸگٸ مەن بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ ٶزٸ-اق بٸر ادامنىڭ عۇمىرىنا جەتەتٸندەي ەدٸ.
ەرينە ەدەبيەتتەگٸ ەبٸش پەن ساياساتتاعى ەبٸشتٸڭ اراسىندا ەدەۋٸر ايىرماشىلىق بار ەكەنٸ راس. بٸراق ماقسات-مٷددەسٸ بٸرەۋ ەدٸ. ەدەبيەتشٸ ەبٸش – ۇلتجاندى, ساياساتكەر ەبٸش – مەملەكەتشٸل. ول وسى ەكٸ مٸندەتٸنٸڭ دە اۋىرلىعىن ارمەن, سالماعىن سانامەن, ٶلشەمٸن ٶرەمەن كٶتەردٸ. بٷگٸلمەس بەرٸك, بٶگەلمەس بايىپتى ەبەكەڭ – عاجاپ سۋرەتكەر, سۇڭعىلا ساياساتكەر, بٸلٸكتٸ باسشى, قاي قالىپقا سالساڭ دا قايىسپاس قارا نار بولاتىن. ەبٸشتانۋدىڭ تەرەڭ تاعىلىمى وسىندا جاتىر.
ەلبەتتە, ەرٸپتەس زامانداستارى اراسىندا ەبەكەڭنٸڭ مەملەكەت قىزمەتٸنە ارالاسۋى ەركەلكٸ قابىلداندى. ونىڭ ەدەبيەتپەن باسىبايلى اينالىسقانىن قۇبا-قۇپ كٶرۋشٸلەر كٶپ ەكەنٸنەن حاباردارمىز. بۇل جايتتى ٶز سٶزدەرٸنەن دە اڭداۋشى ەدٸك. دەگەنمەن, بٸز بۇل جەردە اتالعان احۋالعا بايلانىستى باعا بەرۋدەن, پٸكٸر قالدىرۋدان اۋلاقپىز. ەركٸمنٸڭ, ەسٸرەسە ەبٸش اعا سىندى الىپ ساناتكەردٸڭ, داڭعايىر دارىن يەسٸنٸڭ قابٸلەتٸ كەمٸل جەتەتٸن سان سالالى ٸستەرمەن شۇعىلدانۋعا ەبدەن حاقىسى بار. زاڭعار جازۋشىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارعى كەڭەسٸن باسقارۋى, مەملەكەتتٸك حاتشى لاۋازىمىن ايتارلىقتاي ۋاقىت بويى اتقارۋى بٸلە بٸلگەنگە جەڭٸل شارۋا ەمەس. ەبەكەڭ جازۋداعى اق-ادالدىق كرەدوسىن مەملەكەت قىزمەتٸندە دە قاتاڭ ۇستاندى. باسقاداي بولۋى مٷمكٸن ەمەس ەدٸ. ٶز كەيٸپكەرلەرٸنٸڭ رۋحتى, ارلى ادام بولۋىن كٶزدەگەن جازۋشى مەملەكەت قىزمەتٸندە وتىرىپ تا اقيقات جولىن تاڭداعان ابىزدىق ساف مٸنەزٸنەن اينىمادى. «قانداي لاۋازىم يەسٸ دە ٶز ٶكٸلەتتٸگٸ اياسىنان اسپاۋى كەرەك. ...بٸزدٸڭ ەشقايسىمىزدىڭ زاڭنان اسقان قاتال, نە زاڭنان اسقان كەڭپەيٸل بولۋعا حاقىمىز جوق» دەيتٸنٸ سوندىقتان.
بٸرتۋار سۋرەتكەر ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ جازعاندارىن قايتالاپ وقىپ تۇرۋ بەرٸمٸزدٸ رۋحاني شىڭدالۋعا, كەمەلدەنۋگە ٷندەيدٸ. كەكٸلباەۆ كەڭٸستٸگٸن ويشا شولعاندا بٸز دە ابىز اعانىڭ كٶكەيٸمٸزدە جاتتالعان نەمەسە كٸتاپتارىندا قاتتالعان كەيبٸر پايىمدارىنا ورالىپ سوعىپ وتىردىق. اعامىزبەن مەرەيلٸ جاسى قارساڭىندا قايتا بٸر ديدارلاسىپ, سۇحباتتاسقانداي ەسەردە بولدىق.
ەبٸش – قازاققا ورتاق تۇلعا. قازاقستاننىڭ قاي ايماعى دا ەبٸشتٸ ٶز ۇلدارىنداي سٷيدٸ, قۇرمەتتەدٸ, ماقتان تۇتتى. سۋرەتكەردٸڭ ٶزٸ دە قازاق دالاسىن جانىنداي جاقسى كٶردٸ, ەر ٶڭٸر وعان ٶزٸنٸڭ تۋعان توپىراعىنداي, اسىل تۇمارىنداي كٶرٸنەتٸن. سوندىقتان بولسا كەرەك, تۇتاس قازاق تاريحىن, ونىڭ ٶتكەن ٶمٸرٸن تەرەڭ بٸلەتٸن سۇڭعىلا ەدٸ ەبٸش اعامىز.
ەبٸش رۋحى قازاقتىڭ مەڭگٸ جانىندا ھەم جادىندا. ابىز اڭىزعا اينالدى. قالامعا – قانات, عالامعا – عالامات, كەمگە – تٸلەك, ەلگە – تٸرەك, ۇلتقا جٷرەك بولعان بولمىس يەسٸ ۇرپاقتى جەبەگەن باباسى قورقىت, اتاسى پٸر بەكەتتەي ەندٸ ٶزٸ دە ۇلتىنا ۇران بولارى كەمٸل. سول ارقىلى جۇرتىنىڭ جٷرەگٸندە, ەلٸنٸڭ ەسٸندە مەڭگٸ جاساي بەرەدٸ.
قىرىمبەك كٶشەرباەۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى
