فوتو: Pixabay.com
رەسمي e-petition پورتالىندا جاڭا پەتيتسييا كەشە, 9 قىركٷيەكتە پايدا بولدى. ونىڭ اۆتورلارى قازاقستاندا مەرزٸمدٸ ەسكەري قىزمەتتٸ جويۋدى تالاپ ەتەدٸ, دەپ حابارلايدى ULT.KZ.
پەتيتسييا اۆتورلارى كەيٸنگٸ ۋاقىتتا ەلدە ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ ٶلٸم سانى ارتقانىن اتاپ ٶتكەن. وسىعان بايلانىستى قازٸرگٸ ۋاقىتتا مەرزٸمدٸ ەسكەري قىزمەتتٸ جويۋ مەسەلەسٸن كٶتەرۋ ٶزەكتٸ بولىپ وتىر.
"جارعىعا جات قارىم-قاتىناستارمەن, دايىندىقتىڭ بولماۋىمەن نەمەسە مەديتسينالىق باقىلاۋدىڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸمەن بايلانىستى وقىس وقيعالار, سۋيتسيدتەر جەنە باسقا دا قايعىلى جاعدايلار مەرزٸمدٸ ەسكەري قىزمەتتٸ جالعاستىرۋدىڭ ماقساتقا سايلىعىنا كٷمەن كەلتٸرەدٸ", - دەلٸنگەن پەتيتسييادا.
پەتيتسييا اۆتورلارى ٶز دەلەلدەرٸ رەتٸندە مىناداي مەسەلەلەردٸ كٶرسەتەدٸ:
ەلٸمجەتتٸك جەنە جارعىعا قايشى قارىم-قاتىناستار مەسەلەسٸ. قازاقستان ارميياسىنداعى قايعىلى وقيعالاردىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ — جارعىلىق ەمەس قارىم-قاتىناستار نەمەسە "دەدوۆششينا" دەپ كٶرسەتٸلگەن.
پسيحولوگييالىق دايىندىقتان جەنە بەيٸمدەلۋدەن ٶتپەگەن ەسكەرگە شاقىرىلعاندار ٷلكەن ساربازداردىڭ قىسىمى مەن زورلىعىنا ۇشىرايدى. بۇل اۋىر پسيحولوگييالىق جاراقاتتارعا جەنە تٸپتٸ سۋيتسيدكە ەكەلەدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ پەتيتسييا اۆتورلارى.
اۆتورلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, مەرزٸمدٸ قىزمەت جيٸ تيٸستٸ دەڭگەيدە دايىندىق بەرمەيدٸ – شاقىرىلۋشىلار تەك نەگٸزگٸ وقۋدان ٶتەدٸ, بۇل كٷردەلٸ ەسكەري تاپسىرمالاردى تيٸمدٸ ورىنداۋعا جەتكٸلٸكسٸز.
مەديتسينالىق باقىلاۋدىڭ جەنە قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ. پەتيتسييادا مەرزٸمدٸ قىزمەت كەزٸندە شاقىرىلۋشىلار جيٸ مەديتسينالىق مەسەلەلەرگە تاپ بولاتىنى, ولاردىڭ ۋاقىتىلى انىقتالمايتىنى ايتىلعان. ەسكەرگە شاقىرىلعانعا دەيٸن جەنە قىزمەت كەزٸندە جەتكٸلٸكتٸ مەديتسينالىق باقىلاۋدىڭ بولماۋى الدىن الۋعا بولاتىن اۋرۋلاردان ٶلٸمگە ەكەلەتٸن جاعدايلارعا سەبەپ بولىپ وتىر.
پسيحولوگييالىق قىسىم جەنە سۋيتسيد جاعدايلارى. پەتيتسييا اۆتورلارىنىڭ جازۋىنشا, كٶپتەگەن جاس ەسكەري قىزمەتپەن بايلانىستى پسيحولوگييالىق قىسىمعا تٶتەپ بەرە المايدى. پسيحولوگييالىق قولداۋدىڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ جەنە كومانديرلەر تاراپىنان تٷسٸنبەۋشٸلٸك بۇل پروبلەمانى ۋشىقتىرىپ, سۋيتسيدكە ەكەلۋٸ مٷمكٸن.
شاقىرىلۋشىلار ٷشٸن جەكە موتيۆاتسييانىڭ جەنە قىزمەت ماڭىزىنىڭ بولماۋى.
"مەرزٸمدٸ قىزمەت كٶپتەگەن ادامعا ولاردىڭ جەكە ەركٸندٸگٸن جەنە مانساپتىق مٷمكٸندٸكتەرٸن شەكتەيتٸن مٸندەت رەتٸندە قابىلدانادى. بۇل ساربازداردىڭ تٶمەن موتيۆاتسيياسىنا ەكەلەدٸ, بۇل ٶز كەزەگٸندە ولاردىڭ جاۋىنگەرلٸك تيٸمدٸلٸگٸن تٶمەندەتٸپ, قايعىلى جاعدايلاردىڭ سانىنىڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن. قازاقستانداعى شاقىرىلۋشىلار اراسىنداعى ٶلٸم-جٸتٸم ەسٸرەسە جارعىلىق ەمەس قارىم-قاتىناستار, جەتكٸلٸكسٸز دايىندىق جەنە تيٸمدٸ مەديتسينالىق باقىلاۋدىڭ بولماۋى جاعدايىندا مەرزٸمدٸ قىزمەتتٸڭ وسالدىعىن ايقىندايدى. كەسٸبي ارميياعا كٶشۋ تەك قاۋٸپسٸزدٸك پەن قىزمەت جاعدايىن جاقسارتىپ قانا قويماي, ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸك دەڭگەيٸن ارتتىرىپ, قايعىلى وقيعالار سانىن ازايتار ەدٸ", – دەلٸنگەن پەتيتسييادا.
ەزٸرگە پەتيتسيياعا داۋىس بەرۋ مٷمكٸن ەمەس – ول 4 قازانعا دەيٸن سوزىلۋى مٷمكٸن مودەراتسييا كەزەڭٸنەن ٶتٸپ جاتىر. دەگەنمەن, وسى ۋاقىتقا دەيٸن ونى 17 مىڭنان استام ادام كٶرٸپ ٷلگەرگەن.
ەسكە سالا كەتەيٸك, ٶتكەن دەمالىس كٷندەرٸ ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى پوليگوندا مەرزٸمدٸ قىزمەتتەگٸ سارباز قازا تاپقان بولاتىن. قاساقانا كٸسٸ ٶلتٸردٸ دەگەن كٷدٸكپەن ۆزۆود كومانديرٸ ۇستالدى. قورعانىس مينيسترلٸگٸ حابارلاعانداي, تراگەدييانىڭ مەن-جايىن انىقتاۋ ٷشٸن ۆيتسە-مينيستردٸڭ باسشىلىعىمەن ارنايى كوميسسييا قۇرىلعان.
