فوتو: tengrinews.kz
قازاقستانداعى IT سالاسى سوڭعى ونجىلدىقتا قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. زاماناۋي IT يندۋستريياسىنىڭ ەرەكشەلٸگٸ بٸرەگەي اقپاراتتىق ٶنٸمدەردٸ ەزٸرلەۋگە باعىتتالعان. IT – بٷكٸل ەلەمنٸڭ ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك, مەديتسينالىق جەنە باسقا دا پروبلەمالارى مەن قاجەتتٸلٸكتەرٸن شەشۋگە كٶمەكتەسەتٸن بٸرەگەي سالا, – دەپ حابارلايدى Ult.kz پورتالى.
سالا ماماندارىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ەلٸمٸزدەگٸ IT ٶنٸمدەرٸن تەجٸريبەلٸ ماماندار عانا ەمەس, جاس ستارتاپتار دا جاسايدى. وسى سالانى دامىتۋ ٷشٸن Astana hub IT-ستارتاپتار حالىقارالىق تەحنوپاركٸ جاس ماماندارعا ٶز جوبالارىن جٷزەگە اسىرۋدا ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەر اشادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا تەحنوپاركتە 1331 IT-كومپانييا تٸركەلگەن, ونىڭ ٸشٸندە 372-سٸ شەتەلدٸكتەردٸڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس ٸستەيدٸ. ولار بيزنەستٸ دامىتۋ جەنە ماسشتابتاۋ باعدارلامالارىن, ارنايى سالىقتىق جەنە ۆيزالىق شارتتاردى, اقپاراتتىق-بٸلٸم بەرۋدٸ جەنە ماتەريالدىق ينفراقۇرىلىمدى قوسا العاندا, جان-جاقتى قولداۋ الادى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ الدىمىزعا 2026 جىلعا قاراي ٸت-ەكسپورت كٶلەمٸن 1 ميلليارد دوللارعا دەيٸن ۇلعايتۋ جەنە قازاقستاندى ٶڭٸردەگٸ جەتەكشٸ تسيفرلىق ورتالىقتاردىڭ بٸرٸنە اينالدىرۋ مٸندەتٸن قويۋى كەزدەيسوق ەمەس. بٸزدٸڭ بارلىق باستامالارىمىز, سونىڭ ٸشٸندە Google for Startups جەنە Draper University-مەن بٸرلەسكەن باعدارلامالار, Silkroad Innovation Hub – Silicon Valley IT-ستارتاپتارىمىزعا ارنالعان پلاتفورمانى ٸسكە قوسۋدى قولداۋ, Digital Bridge جەنە Digital Almaty IT فورۋمدارىن ٶتكٸزۋ وسى ماقساتقا جەتۋدٸڭ قۇرالى. ەرينە, بٸزدٸڭ بارلىق كٷش-جٸگەرٸمٸز تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ مەن سەرٸكتەستەرٸمٸزدٸڭ بەلسەندٸ قولداۋىمەن جٷزەگە اسىپ جاتىر», – دەگەن بولاتىن Astana Hub باس ديرەكتورى.
ۇلتتىق تسيفرلاندىرۋ جوباسى اياسىندا 2025 جىلعا قاراي قازاقستاندا 100 مىڭ جوعارى بٸلٸكتٸ IT-ماماندى دايارلاۋ جوسپارلانۋدا. دەل وسى تاپسىرمانى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ٶزٸ ٷكٸمەت الدىنا قويىپ وتىر.
100 مىڭ جوعارى ساپالى IT مامانىن دايارلاۋ ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترلٸگٸ بٸرقاتار مٸندەتتەر مەن ٸس-شارالاردى ەزٸرلەدٸ. ەڭ الدىمەن, مىسالى:
– 20 زاماناۋي باعدارلامالاۋ مەكتەبٸن اشۋ;
– IT-باعدارلامالاۋ مەكتەپتەرٸنە 20 مىڭ جولداما (وقۋ گرانتى) بٶلۋ;
– مامانداندىرىلعان ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ ايماقتىق ۋنيۆەرسيتەتتەرگە قامقورلىعى.
وسىعان وراي, قر ICRIAP قولداۋىمەن Tech Orda باعدارلاماسى 2021 جىلى ٸسكە قوسىلدى. باعدارلاما IT ماماندارىن دايىنداۋ ٷشٸن جەكە تۇلعالاردى وقىتۋدى قارجىلاندىرۋدى قاراستىرادى. قاتىسۋشىلار – جەكەمەنشٸك مەكتەپتەر جەنە 18 بەن 45 جاس ارالىعىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى. قارجىلاندىرۋ سوماسى (ۆاۋچەر) بٸر ستۋدەنتكە 600 000 تەڭگەگە دەيٸن.
ٶز كەزەگٸندە مينيسترلٸك IT-مەكتەپتەردٸ IT ماماندارىن جاپپاي وقىتۋعا تارتۋ بويىنشا تۇراقتى جۇمىس جٷرگٸزۋدە.
سونىمەن قاتار, Astana Hub جەدەلدەتۋ جەنە ينكۋباتسييالاۋ باعدارلامالارىن ۇسىنادى, ولاردىڭ ماقساتى ۆەنچۋرلىق ينۆەستيتسييالاردى تارتۋ جەنە ەلەمدٸك نارىقتارعا كەڭەيۋدە ستارتاپتاردى قولداۋ بولىپ تابىلادى. مىسالى, Google For Startups كومپانيياسىمەن بٸرلەسٸپ ٶتكٸزٸلگەن Silkway Accelerator باعدارلاماسىنا قاتىسۋعا 900-دەن استام ٶتٸنٸم كەلٸپ تٷستٸ جەنە اكسەلەراتسييا باعدارلاماسىنىڭ ٷش كەزەڭٸنەن كەيٸن 37 ٷزدٸك جوبا سەتتٸ اياقتالدى.
Astana Hub قاتىسۋشىلارىنىڭ جوبالارى ٸشكٸ نارىقتا دا, ەلەمدٸك نارىقتا دا جوعارى سۇرانىسقا يە. قازاقستاندىق ستارتاپتار ميلليونداعان قولدانۋشىلاردى تارتىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال بولۋدا.
CerebraAI نەگٸزٸن قالاۋشى جەنە باسشىسى دوسجان جٷسٸپوۆ Innov8 حالىقارالىق ستارتاپتار بايقاۋىنا قاتىسىپ, 200 قاتىسۋشىنىڭ ٸشٸنەن 20 ٷزدٸك ستارتاپ تاڭدالدى. ەكٸ تۋردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سوڭعى پيتچ-وففقا تەك 6 ستارتاپ جٸبەرٸلدٸ, وندا CerebraAI جىلدىڭ ٷزدٸك يننوۆاتسييالىق جوباسى دەپ تانىلىپ, باس جٷلدەنٸ جەڭٸپ الدى.
CerebraAI – ينسۋلتتٸ ۋاقتىلى تانۋعا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت. جوبا كٷردەلٸ مەسەلە كٶتەرەدٸ – ينسۋلت قازاقستاندا جەنە ەلەمدە ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى. كوماندانىڭ يننوۆاتسييالىق دامۋى دەرٸگەرلەرگە زاماناۋي تەحنولوگييالاردى پايدالانا وتىرىپ, مٷمكٸندٸگٸنشە تەز جەنە دەل دياگنوز قويۋعا كٶمەكتەسۋ ٷشٸن جاسالعان.
قازاقستانداعى ٸت سالاسىنىڭ تاعى بٸر جەتٸستٸگٸ – Digital Bridge حالىقارالىق فورۋمى. دەستٷر بويىنشا بٸر الاڭعا حالىقارالىق IT قوعامداستىقتىڭ جەتەكشٸلەرٸ, تەحنولوگييا سالاسىنداعى قازاقستاندىق جەنە شەتەلدٸك ساراپشىلار, تسيفرلىق دامۋ سالاسىنداعى ماماندار, IT-كومپانييالار مەن ستارتاپتار, ۆەنچۋرلىق ينۆەستورلار, تەحنولوگييالىق كەسٸپكەرلەر, مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن باق ٶكٸلدەرٸ قاتىسادى.
