بٷگٸن پارلامەنتتٸڭ تٶمەنگٸ پالاتاسىندا "جىلۋ ەنەرگەتيكاسى جەنە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى" تۋرالى زاڭ جوباسىنىڭ بٸرٸنشٸ وقىلىمى ٶتتٸ دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
"سوڭعى جىلدارى جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىندا جەنە جىلۋ ماگيسترالدارىندا ورىن العان ٸرٸ اپاتتار بويىنشا جٷرگٸزٸلگەن تالداۋلار, اپاتتاردىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە – جىلۋ ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى قۇقىقتىق قاتىناستاردىڭ زاڭ تۇرعىسىنان ٶتە ەلسٸز رەتتەلگەنٸن كٶرسەتٸپ وتىر. بٷگٸنگٸ تاڭدا جىلۋ ەنەرگەتيكاسىن رەتتەۋ نەگٸزٸنەن ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى زاڭ اياسىندا قارالعان", -دەپ وتىر بايانداماشى ەدٸل جاڭبىرشين.
جىلۋ ەنەرگەتيكاسىن جٷيەلٸ تٷردە مەملەكەتتٸك جەنە زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەۋ ٷشٸن, ٷكٸمەت جىلۋ ەنەرگەتيكاسىن جەكە سالا رەتٸندە قاراستىرىپ, ارنايى بٶلەك «جىلۋ ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن 2022 جىلى ەزٸرلەپ, 2023 جىلدىڭ باسىندا مەجٸلٸسكە ەنگٸزگەن.
دەپۋتات جاڭبىرشين زاڭ جوباسىندا كەلەسٸدەي تٶرت نوۆەللالار بار ەكەنٸن ايتادى:
"بٸرٸنشٸ. ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇزىرەتٸن زاڭ دەڭگەيٸندە بەكٸتۋ ارقىلى, جىلۋ ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋدا جٷيەلٸ مەملەكەتتٸك ساياسات ٸسكە اسىرىلادى. بۇل رەتتە جىلۋ ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ مەن تاسىمالداۋ قۇزىرەتٸ ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنە بەرٸلەدٸ. ال تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگان جىلۋ ەنەرگيياسىن تۇتىنۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك ساياساتتى ٸسكە اسىرۋعا قاتىساتىن بولادى.
ەكٸنشٸ. جىلۋ ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى باقىلاۋ فۋنكتسييالارى قايتا قارالادى. ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنٸڭ اتومدىق جەنە ەنەرگەتيكالىق باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ كوميتەتٸنٸڭ قۇزىرەتٸ بارىنشا كٷشەيتٸلەدٸ.
بٷگٸندە كەسٸپكەرلٸك كودەكستٸڭ قولدانىستاعى رەداكتسيياسىندا مەملەكەتتٸك ەنەرگييا قاداعالاۋ ينسپەكتورلارىنىڭ جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنا جەنە باسقا دا ەلەكتر ستانتسييالارعا بارۋى زاڭمەن شەكتەلگەن. مىسالى ينسپەكتورلار, الدىڭعى جىلى قانداي دا بٸر نىساندا ٸرٸ اپات ورىن العان بولسا نەمەسە بەرٸلگەن نۇسقامالار ورىندالماسا, تەك سونداي جاعدايدا عانا سول نىسانعا كٸرە الادى. ياعني پوستفاكتۋم بويىنشا جۇمىس ٸستەيدٸ. جىلۋ ەنەرگەتيكا سۋبەكتٸلەرٸنە قاتىستى الدىن الۋ جەنە پروفيلاكتيكا جۇمىستارى جٷرگٸزٸلمەيدٸ, ىقتيمال اپاتتاردىڭ سەبەپتەرٸن انىقتاۋ جٶنٸندەگٸ جەدەل جۇمىستار مٷلدەم ٸسكە اسىرىلمايدى.
ٷشٸنشٸ. جىلۋ-ەنەرگەتيكانى دامىتۋدى جوسپارلاۋدىڭ جاڭا قۇرالى ەنگٸزٸلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, ەكٸمدٸكتەرگە اۋماقتاردىڭ ماستەر-جوسپارلارىن ەزٸرلەۋ جٶنٸندەگٸ قۇزىرەت زاڭ جوباسىندا بەكٸتٸلگەن بولاتىن. الايدا, قولدانىستاعى مەملەكەتتٸك جوسپارلاۋ جٷيەسٸندە ماستەر-جوسپارلاۋ دەگەن قۇجات قاراستىرىلماعان جەنە دەپۋتاتتار تاراپىنان ونىڭ مازمۇنى مەن قاجەتتٸلٸگٸنە قاتىستى كٶپتەگەن سۇراقتار تۋىندادى, ەزٸرلەۋشٸ تاراپىنان تۇششىمدى جاۋاپ الا المادىق. وسىعان وراي دەپۋتاتتار بۇل نورمانى جىلۋمەن جابىدىقتاۋدى دامىتۋ سحەماسى قىلىپ ٶزگەرتتٸ.
تٶرتٸنشٸ. ەلٸمٸزدەگٸ جىلۋ ەنەرگەتيكاسى سالاسىنىڭ قۇرىلىمى ايقىندالادى, جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەنە جىلۋدى تۇتىنۋ سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ قۇقىقتارى مەن مٸندەتتەرٸ بەكٸتٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار, زاڭ جوباسىندا ەنەرگەتيكا نىساندارىندا تٶتەنشە جاعدايلار ورىن العان كەزدە, جىلۋمەن جابدىقتاۋ جٷيەلەرٸن باسقارۋ, ارنايى قۇرىلاتىن بٸرىڭعاي جىلۋ ەنەرگەتيكالىق كومپانيياعا بەرٸلەدٸ دەگەن نورما ۇسىنىلىپ وتىر. بٸراق, بۇل كومپانييا قالاي باسقارىلاتىنى, قالاي جۇمىس جاسايتىنى جەنە ونىڭ قىزمەتٸنٸڭ قالاي توقتاتىلاتىنى زاڭ جوباسىندا ناقتىلانباعان. قازٸرگٸ ۋاقىتتا دەپۋتاتتار جۇمىس توبىندا وسى نورمانى مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە ساراپشىلارمەن تالقىلاپ جاتىر", -دەيدٸ دەپۋتات.
نەگٸزگٸ زاڭ جوباسىمەن بٸرگە ەكٸ ٸلەسپە زاڭ جوبالارى قاراستىرىلۋدا. بٸرٸنشٸسٸ تەڭگەرٸمدەۋشٸ نارىق تەتٸكتەرٸن جەنە ەلەكتر ەنەرگيياسىن بٸرىڭعاي ساتىپ الۋشىنى ەنگٸزۋ بٶلٸگٸندە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن رەفورمالاۋعا باعىتتالعان تولىقتىرۋلار مەن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ تۋرالى.
"بۇل تەتٸكتەر ەلەكتر نارىعىندا ٶتكەن جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ جۇمىس ٸستەپ جاتقانى بارشامىزعا مەلٸم. سونىمەن قاتار, ٸس جٷزٸندە كٸشٸگٸرٸم كەمشٸلٸكتەر انىقتالۋدا, ولار – ەلەكتر ەنەرگيياسىن ساتىپ الۋداعى باسىمدىق, مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ تۋرالى قولدانىستاعى زاڭنامامەن ٷيلەسٸمدٸلٸكتٸڭ بولماۋى. ەنەرگەتيكالىق كومپانييالار جەنە ساراپشىلار ٶزدەرٸنٸڭ ناقتى ۇسىنىستارىن بٸزگە جولداۋدا. ولاردىڭ بارلىعى جۇمىس توبىندا قارالادى جەنە ەكٸنشٸ وقىلىمعا دەيٸن بۇل ۇسىنىستار ەنەرگەتيكالىق قوعامداستىقپەن جەنە مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن تالقىلانادى جەنە جەتٸلدٸرٸلەدٸ. قاجەت نورمالار زاڭ جوباسىنا ەنگٸزٸلەتٸن بولادى", -دەيدٸ جاڭبىرشين.
سونىمەن قوسا, ەنەرگەتيكا نارىعىندا تاريفتەردٸ نەگٸزسسٸز كٶتەرٸپ جەنە سۋپەر پايدا كٶرٸپ, ەنەرگەتيكا سالاسىنا 1 تيىن دا ينۆەستيتسييا سالماي دەلدالدىق قىزمەت اتقارىپ وتىرعان ەنەرگييامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمداردى جويۋ جٶنٸندە دەپۋتاتتار ارنايى نورمالاردى ەنگٸزگەن. بۇل تٷزەتۋلەر كونتسەپتۋالدى بولعاندىقتان ٷكٸمەتتٸڭ قورىتىندىسىنا جٸبەرٸلگەن.
ەكٸنشٸ ٸلەسپە زاڭ جوباسى – ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكسٸنە جىلۋەنەرگەتيكا سالاسىنا قاتىستى جاۋاپكەرشٸلٸكتەر قاراستىراتىن كەلەسٸ تولىقتىرۋلار مەن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ:
- جىلۋەنەرگەتيكالىق ورتالىقتاردا جەنە قازاندىقتاردا بەكٸتٸلگەن نورماتيۆتٸك وتىن قورىن ساقتاماعانى ٷشٸن;
- ەر تٷرلٸ سۋبەكتٸلەردٸڭ زاڭسىز جىلۋ جٷيەلەرٸنە قوسىلعانى ٷشٸن;
- جىلۋمەن قامتۋ سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ ۋاقىتىندا, دۇرىس, تولىق ەمەس اقپارات بەرگەنٸ ٷشٸن;
- جىلۋمەن قامتۋ سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ جىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىق پاسپورتىن ۋاقىتىندا الماعانى ٷشٸن جەنە باسقالار.
بٷگٸنگٸ تاڭدا مٷددەلٸ مينيسترلٸكتەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ, ەنەرگەتيكالىق كومپانييالاردىڭ, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸنٸڭ جەنە ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ٷش زاڭ جوباسى بويىنشا: تانىستىرىلىم, دٶڭگەلەك ٷستەل جەنە جۇمىس توبىنىڭ 12 وتىرىسى ٶتكٸزٸلدٸ.
جالپى العاندا, دەپۋتاتتاردىڭ 400-دەن استام ۇسىنىستارى قارالىپ, تالقىلاندى.
ٷش زاڭ جوباسى بويىنشا مەجٸلٸستٸڭ بارلىق كوميتەتتەرٸ وڭ قورىتىندىلارىن بەردٸ جەنە زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسىن قولداپ وتىر.
