«بولماعان بالالىق شاق» – تانىمال اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ, قر «دارىن» جاستار سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ اقبەرەن ەلگەزەكتٸڭ كەيٸنگٸ جىلدارى بەستسەللەرگە اينالعان تۋىندىسى «بولماعان بالالىق شاق» شىعارماسىنىڭ جەلٸسٸ بويىنشا تٷسٸرٸلگەن درامالىق فيلم.
بۇل تۋىندى تەاتر ساحناسىندا دا قويىلىپ, كٶرەرمەننٸڭ ىستىق ىقىلاسىنا بٶلەنگەن بولاتىن. ەندٸ دەل وسى شىعارما كينو بولىپ تٷسٸرٸلٸپ, ٷلكەن ەكرانعا جول تارتپاق. باس پروديۋسەرٸ اۆتوردىڭ ٶزٸ – اقبەرەن ەلگەزەك, رەجيسسەرٸ – ايدىن ساحامان, ستسەنارييٸن جازعان – ەفرات شەرٸپوۆ. فيلمدەگٸ باستى رٶلدەردٸ ەرلان بٸلەل, بەرٸك ايتجانوۆ, ەشٸم احمەتوۆ پەن جاس اكتەر شەكەرٸم الماسبەك وينادى.
شىنايى وقيعاعا نەگٸزدەلگەن بۇل تۋىندى بالالىق شاعىنان اۋىر تاعدىردىڭ سىناعىنا تٷسكەن كەيٸپكەردٸڭ ٶمٸرٸن سۋرەتتەيدٸ. باستى كەيٸپكەر قيىندىقتار مەن ەدٸلەتسٸزدٸككە قاراماستان, ٶز جولىن تابۋعا جەنە ادامدىق قاسيەتتەرٸن ساقتاۋعا تىرىسادى.
فيلمدە «بولماعان بالالىق شاق» شىعارماسىنداعى وقيعالارعا نەگٸزدەلگەن سيۋجەتتەر كٶرٸنٸس تاپقان. وقيعانىڭ شىنايىلىعى مەن كەيٸپكەرلەردٸڭ تەرەڭ پسيحولوگييالىق بەينەسٸ كٶرەرمەنگە ٷلكەن ەسەر سىيلايدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, اقبەرەن ەلگەزەكتٸڭ «بولماعان بالالىق شاق» شىعارماسى قازاق ەدەبيەتٸنە ٷلكەن جاڭالىق بولىپ ەنگەن تۋىندىلاردىڭ بٸرٸ. بٷگٸندە كٸتاپ ناعىز بەستسەللەرگە اينالىپ, قالىڭ وقىرمانعا 40 000 – نان استام داناسى تارالعان. قازاق ەدەبيەتٸندە كٶركەم شىعارمانىڭ دەل وسىنداي اۋقىمدى كٶرسەتكٸشپەن تارالۋى ايرىقشا قۇبىلىس.
فيلمدٸ تٷسٸرۋ باسىندا, قازاقفيلمنٸڭ بازاسىندا كاستينگ شامامەن 3-4 اي ٶتٸپ, وعان 700-گە جۋىق بالا قاتىسقان. رەجيسسەردٸڭ ايتۋىنشا, كونكۋرس بٸرنەشە كەزەڭنەن تۇرعان.
«ەرتٷرلٸ اكتەرلىق مەكەمەلەردەن, ٷيٸرمەلەر مەن مەكتەپتەردەن ايلار بويى بالالار توقتاماي كەلٸپ وتىردى. سولاردىڭ اراسىنان ٸرٸكتەلٸپ الىندى. كونكۋرس بٸرنەشە كەزەڭنەن تۇردى. بٸرٸنشٸ فوتوسۋرەتتەن باستاپ, ٶنەرٸنە قاتىستى, ودان كەيٸن ساحنادا ويناعان, پارتنەرلىق ساحنادا ويناعان ٸرٸكتەۋلەر بولدى. سولاردىڭ اراسىنان تٶرت ايدا تاپقان باستى كەيٸپكەرٸمٸز اقوشتى وينايتىن ەكٸ جاس ايىرماشىلىعىنداعى كەيٸپكەر بار. كٸشكەنتاي جەنە ٷلكەن... مەكتەپتٸڭ باسى مەن اياعى عوي. ونى ستۋدەنتتەردٸڭ اراسىنان قارادىق. سونىڭ ٸشٸنەن تاپقان باستى كەيٸپكەر كٸشكەنتاي اقوش – شەكەرٸم الماسبەك, ٷلكەن اقوش – نۇرتٸلەك جارىلقاسىن», – دەيدٸ رەجيسسەر ايدىن ساحامان.
سونىمەن قاتار, بالانىڭ قاسىنداعى دوستارى, ەپكە-باۋىرلارىن ويناعان بولاشاق كەسٸبي ارتيستەر ت. جٷرگەنوۆ اتىنداعى اكادەمييا مەن ج.ەلەبەكوۆ اتىنداعى ەسترادا جەنە تسيرك كوللەدجٸنٸڭ ستۋدەنتتەرٸ ويناپ شىققان.
«بولماعان بالالىق شاق» شىعارماسى جەكە اۆتوردان ەلەمدٸك Amazon پلاتفورماسىندا جەنە اقش-تاعى تانىمال تاريحي Barnes & Noble ينتەرنەت-كٸتاپ دٷكەنٸندە, AppStore, Playmarket پلاتفورمالارىندا ساتىلىپ جاتقان تۇڭعىش كٸتاپ. جۋىردا اتالعان تۋىندىنىڭ اۋديونۇسقاسى ەيگٸلٸ Audiobooks پلاتفورماسىندا جارىق كٶرگەلٸ جاتىر. كٸتاپتىڭ باشقۇرت تٸلٸندەگٸ نۇسقاسى باشقۇرتستان رەسپۋبليكاسىندا جىلدىڭ ٷزدٸك پروزاسى رەتٸندە تانىلدى.
شىعارما قازاقستاننىڭ ٷش بٸردەي تەاترىندا ساحنالانىپ تەاتر كٶرەرمەندەرٸنٸڭ دە ىقىلاسىنا بٶلەنگەنٸن دە ايتا كەتكەن جٶن. بارلىق تەاترلاردا شىعارمانىڭ ەر قويىلىمى انشلاگپەن ٶتتٸ. تانىمال اقىننىڭ شىنايى ٶمٸردەن الىنعان بالالىق شاق جايلى شىعارماسى ەۋەلٸ كٶركەم ەدەبيەتكە اينالىپ, بەستسەللەرلەر قاتارىنان كٶرٸنسە, كەيٸننەن تەاتر تۋىندىسى رەتٸندە ٶز كٶرەرمەنٸن تاپتى. الاي دا فيلمنٸڭ رەجيسسەرٸ بۇل تەاترىداعى قويىلىمداردى ارنايى كٶرمەگەنٸن تٸلگە تيەك ەتٸپ, كينودا ٶزٸنٸڭ رەجيسسەرلٸك قولتاڭباسىن تانىتپاق نيەتتە ەكەنٸن ايتتى.
«رەجيسسەر رەتٸندە ٶز باسىم بۇل سپەكتاكلگە ەدەيٸ بارعان جوقپىن. ٶيتكەنٸ ەر رەجيسسەردٸڭ ٶزٸنٸڭ قولتاڭباسى مەن كٶزقاراسى بار. بٸر شىعارمادان ەكٸنشٸ شىعارماعا بٸر ستيليستيكا, بٸر يدەيا كٶشٸپ كەتپەۋٸ ٷشٸن ەدەيٸ بارمادىم. تەك قانا كٸتاپتى وقىپ, ٶزٸمنٸڭ رەجيسسەرلٸك وريگينالدى ويىمدى ساقتاۋ ٷشٸن سولاي ەتتٸم. قانداي بايلانىس بار ەكەنٸن تەك قانا كٶرەرمەن ايتا الاتىن شىعار», – دەيدٸ ايدىن ساحامان.
ال فيلم الماتى وبلىسىنىڭ شىعىسىنان باتىسىنا دەيٸن بەس اۋىلىندا تٷسٸرٸلٸگەن. كەگەن اۋدانى توعىزبۇلاقتا, ودان كەيٸن جامبىل اۋدانى بەسمويناق دەگەن اۋىلدا تٷسٸردٸك. سۇرانشى باتىر, اقسەڭگٸر اۋىلدارىندا دا تٷسٸرٸلٸم ٶتتٸ.
سونىمەن قاتار شىعارما قىرعىز, ٶزبەك تٸلدەرٸنە اۋدارىلۋدا. وسىلايشا شىعارما كٶركەم ەدەبي تۋىندى رەتٸندە كەڭ تارالىپ, قالىڭ وقىرماننىڭ, ونىڭ ٸشٸندە ورتا ازييا كٸتاپسٷيەرلەرٸنٸڭ سٷيٸكتٸ كٸتابىنا اينالدى. ال بٷگٸندە تانىمال شىعارما ەكرانيزاتسييالانىپ, وتاندىق كينو ەلەمٸنە ساپارىن باستادى. سٷيٸكتٸ شىعارمالارىن تەاتردان كٶرگەن كٶزٸ قاراقتى كٶرەرمەن «بولماعان بالالىق شاقتى» ەندٸ ەل كينوتەاترلارىنان تاماشالاماق.
