بٸز جاستارعا ەرتە ٷيلەنۋدٸ ەمەس, دايىندىقپەن ٷيلەنۋدٸ ناسيحاتتاۋىمىز كەرەك — پسيحولوگ

بٸز جاستارعا ەرتە ٷيلەنۋدٸ ەمەس, دايىندىقپەن ٷيلەنۋدٸ ناسيحاتتاۋىمىز كەرەك — پسيحولوگ

فوتو: Mybusiness.kz

قازاقستاندا اجىراسۋ سانى ارتىپ كەلەدٸ. كەي جاعدايلاردا بۇل دۇرىس ەرٸ قاجەتتٸ شەشٸم بولعانىمەن, وتباسىلىق ٶمٸردٸڭ قيىندىقتارىنا تٶتەپ بەرمەي, اجىراسۋدى تاڭدايتىندار دا از ەمەس. ەسٸرەسە, مۇنداي شەشٸم ورتادا بالا بولعان جاعدايدا اۋىر تيەدٸ. وتباسىلىق داعدارىستاردى شەشۋ جولدارى قانداي? اجىراسۋدىڭ الدىن الىپ, نەكە قارىم-قاتىناسىن قالاي نىعايتۋعا بولادى? ٷيلەنگٸسٸ كەلەتٸن جاستار نەنٸ نازارعا الۋى كەرەك? پسيحولوگ گۋليا جاكۋپوۆامەن باقىتتى وتباسىن قۇرۋ فورمۋلالارى مەن قالىپتاسقان وتباسىن ساقتاپ قالۋ جولدارىن تالقىلادىق.

- قازٸرگٸ تاڭدا نەكەگە تۇرىپ, اجىراسا سالۋ وڭاي شارۋاعا اينالىپ كەتكەندەي. ال ورتادا بالا بولعان جاعدايدا بۇل بارلىعى ٷشٸن ٷلكەن سترەسس. اجىراسۋ شەگٸندە تۇرعان جۇپتارعا قانداي كەڭەس بەرەسٸز? وتباسىلىق كريزيستەن كٶپ نەرسە جوعالتپاي شىعۋدىڭ قانداي امالدارى بار?

- يە, شىنىمەن, قازٸر كٶپتەگەن جۇپ اجىراسىپ جاتىر جەنە بۇل شەشٸمدٸ تەز ەرٸ وڭاي قابىلداۋدا. ەدەتتە مۇنداي وتباسىلار ٷيلەنۋگە شەشٸمدٸ جاس كەزٸندە وڭاي ەرٸ تەز قابىلداعاندار. جالپى قازاقستاندا جاستاردى ەرتە ٷيلەنۋگە ٷگٸتتەيدٸ. ەدەتتە اتا-انالار بالالارى ەسەيە سالا تۇرمىس قۇر, ٷيلەن دەپ قاتتى قىسىم جاسايدى. سوندىقتان ەلٸمٸزدٸڭ وسى بٸر مەنتاليتەتٸن ٶزگەرتكەن جٶن.

بٸز جاستارعا ەرتە ٷيلەنۋدٸ ەمەس, كەرٸسٸنشە دايىندىقپەن ٷيلەنۋدٸ ناسيحاتتاۋىمىز كەرەك. سەبەبٸ وتباسىن قۇرۋ – ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك.

بۇل ەكٸ ادامنىڭ بٸر-بٸرٸ ٷشٸن ٶز-ٶزٸمەن جۇمىس ٸستەۋگە تالپىنىسى, قارىم-قاتىناس ٷشٸن قولىنان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاساۋعا دايىن بولۋى. ەگەر جاستار بۇعان دايىن بولماسا, وندا كٷتە تۇرعان جٶن. سەبەبٸ ەرتەڭ بالا پايدا بولادى, ال سودان سوڭ اجىراسۋعا كٶپ ادامنىڭ قاتىسى بولادى. 

شىن مەنٸندە بالا ٷشٸن اتا-اناسىنىڭ اجىراسۋى اۋىر سىناق بولۋى مٷمكٸن, الايدا اتا-اناسى بٸر-بٸرٸن جاقسى كٶرمەي, يت پەن مىسىقتاي تايتالاسىپ جٷرگەنٸن كٶرۋ دە بالا ٷشٸن ٷلكەن سترەسس ەكەنٸن ۇمىتپاعان جٶن. سەبەبٸ بالا ٷشٸن اتا-انا — ٷلگٸ. ەگەر ول ساۋ ەمەس, ابيۋزيۆ قارىم-قاتىناس كٶرٸپ ٶسسە, ەسەيگەندە مۇنى تٷزەۋ قيىنعا سوعىپ, ول وسى ٷلگٸنٸ قايتالاۋى مٷمكٸن. 

ەدەتتە ادامدار اجىراسامىز دەپ كەلٸپ تۇرسا, مەن بۇل شەشٸمدٸ ەموتسيياسىز قابىلداۋدى ۇسىنامىن. ول ٷشٸن ادامنان ەموتسيونالدىق تۇرعىدا بٶلەكتەنگەن جٶن, ياعني ويشا سەرٸگٸڭنەن بٶلەكتەنٸپ, ونىڭ سٶزدەرٸنە, ەرەكەتتەرٸنە ەموتسيونالدىق تۇرعىدا ٸلٸكپەۋ. 

بۇل ‒ بٸزگە ەركٸن ەرٸ ۇتىمدى شەشٸم قابىلداۋعا كٶمەكتەسەدٸ, سەبەبٸ ەموتسييا بٸزگە ەردايىم كەدەرگٸ كەلتٸرەدٸ جەنە ورىنسىز شەشٸمدەر قابىلداۋعا يتەرمەلەيدٸ. وسىدان كەيٸن اجىراسۋ الدىندا تۇرعان ادامدارعا بٸر-بٸرٸنە تٷسٸنٸستٸكپەن قاراۋدى ۇسىنار ەدٸم. دەگەنمەن, سٸزگە قاتىستى قانداي دا بٸر ابيۋزيۆتٸ قارىم-قاتىناستى بۇلاي اقتاپ الۋعا بولمايدى. 

كەيدە ادامدار بٸر-بٸرٸنەن سۋىنىپ كەتەتٸن جاعدايلار دا بولادى. مەن مامان رەتٸندە ايتارىم, تەراپييا كٶپ جۇپقا كٶمەكتەسكەنٸن كٶردٸم. بٸراق بۇعان كٶبٸ كەلٸسە بەرمەيدٸ, بٸراق وتباسىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتٸن ادامدار, ونىڭ ماڭىزىن سەزەتٸن ادامدار باقىتتى قارىم-قاتىناس قۇرۋ ٷشٸن قولىنان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاسايدى. 

قازٸرگٸ كەزدە نەكەنٸڭ دە تٷر-تٷرٸ بار. ەيەلدەر تەۋەلسٸز, ٶزٸن قامتاماسىز ەتە الاتىن ەلەمدە ٶمٸر سٷرٸپ جاتىرمىز عوي. "قوناق نەكەسٸ" دەگەن تٷسٸنٸك بار, مۇندا ەرلٸ-زايىپتىلار تەك دەمالىس كٷندەرٸ عانا كەزدەسەدٸ. سونىمەن قاتار, ەر قالادا تۇرىپ تا, وتباسى بولاتىن جۇپتار بار.

بٸز نەكەگە كەڭٸرەك كٶزقاراسپەن قاراۋىمىز كەرەك. بۇل مٸندەتتٸ تٷردە بٸزدٸڭ دەستٷرلٸ تٷسٸنٸكتەگٸ نەكە بولماۋى مٷمكٸن. ەڭ باستىسى – نەكەنٸڭ بارلىق قاتىسۋشىلار ٷشٸن باقىت پەن قولايلى جاعداي بولۋى.

- تۇرمىس قۇرۋدان قاشاتىن قىزدار بار. «Red Flag» دەگەن تٸزٸم جاساپ, جالعىز جٷرۋگە بەل بۋىپ جاتقاندار كەزدەسەدٸ. بۇل الدىڭعى بۋىننان قالعان تراۆما ما? بۇل ٷردٸستٸ قالىپتى دەپ ويلايسىز با? نەلٸكتەن قىزدار تابيعي بولمىسىنا قارسى شىعىپ, رەپرودۋۆتٸلٸك مٷمكٸندٸگٸنە توسقاۋىل قويۋدا? 

- مەن كٶپ قىز تۇرمىسقا شىعۋدى قالامايدى دەي الماس ەدٸم. كەرٸسٸنشە تۇرمىسقا شىققىسى كەلەتٸن قىزداردى كٶپ كٶرەمٸن. تۇرمىسقا شىققىسى كەلمەيتٸندەر ٶتە سيرەك. كٶپ جاعدايدا قىزدار سٷيٸكتٸسٸن جولىقتىرماعاندىقتان, تۇرمىس قۇرۋعا اسىقپايدى. ياعني «ۋاقىتىم ٶتٸپ بارادى» دەگەن قورقىنىشپەن ٶمٸر سٷرمەيدٸ. بۇل بٸزدٸڭ قوعامنىڭ تۇرمىس قۇرماعان قىزدارعا دەگەن كٶزقاراسى ٶزگەرٸپ جاتقانىنىڭ بەلگٸسٸ.

قىزدار مەڭگٸ جالعىز قالۋدان قورىقپايدى جەنە قوعام وسى شەشٸمٸ ٷشٸن ونى جازعىرمايتىنىنا سەنٸمدٸ. وسىدان 100 جىل بۇرىن ەيەل ٷشٸن بۇل تراگەدييا بولاتىن, سەبەبٸ وعان مٸندەتتٸ تٷردە تۇرمىسقا شىعۋ كەرەك بولعان.

ەيتپەگەندە ونى كٷشتەپ, ەگدە جاستاعى ادامعا تۇرمىسقا بەرە سالاتىن ەدٸ. ال قازٸر بٸزدٸڭ قوعامدا جاڭا تەندەنتسييا قالىپتاسىپ جاتىر. ەيەل ادام ابيۋزيۆ قارىم-قاتىناستان شىققانى ٷشٸن جۇرت ونى جازعىرمايدى نەمەسە ازايىپ كەلەدٸ. ول قاۋٸپسٸز ٶمٸر سٷرە الادى. 

ال رەپرودۋكتيۆتٸ دەنساۋلىققا كەلەر بولساق, ەيەل ادامعا بالا تابۋ ٷشٸن تۇراقتى سەرٸگٸنٸڭ بولۋى مٸندەتتٸ ەمەس. بٸزدٸڭ ەلدە كٶپتەگەن ەيەل تۇرمىسقا شىقپاي-اق بالا تابۋعا شەشٸم قابىلدايدى. بۇعان كٶپتەگەن سەبەپ بار: لايىقتى ادامدى جولىقتىرماۋى مٷمكٸن نەمەسە تەرٸس تەجٸريبە الىپ, سونىڭ قايتالانۋىن قالاماۋى مٷمكٸن. سەيكەسٸنشە, تۇرمىس قۇرماۋ جەنە بالا تۋۋ – بۇل ەيەل ادامنىڭ الدىندا تۇرعان ەكٸ بٶلەك مەسەلە. 

مەن بۇعان پوزيتيۆ تۇرعىسىنان قارار ەدٸم. ساۋ قوعامدا ەرتٷرلٸ ادامدار بولۋى كەرەك: وتباسى قۇرعىسى كەلەتٸندەر دە, قۇرعىسى كەلمەيتٸندەر دە, كٷيەۋسٸز بالا تاباتىندار دا, بٸرنەشە ەيەل العىسى كەلەتٸندەر دە. بٸز ولاردى قابىلداۋىمىز كەرەك. بۇل بٸزدە تاڭداۋ بارىنىڭ بەلگٸسٸ. ال تاڭداۋ جاساي الۋ پسيحيكا ٷشٸن ماڭىزدى. تاڭداۋدىڭ جوق بولۋى ادامنىڭ مٸنەز-قۇلقىنا كەرٸ ەسەر ەتەدٸ. ولار قاتاڭ تەرتٸپكە باعىنامىن دەپ, نەتيجەسٸندە قايعىرىپ ٶمٸر سٷرەدٸ.

مىسالى, ەگەر بەرٸنە ٷيلەنۋ, تۇرمىس قۇرۋ مٸندەتتەلسە, ولار سٷيمەيتٸن ادامدارىمەن باس قوسىپ, قايعىرىپ ٶمٸر سٷرۋلەرٸ مٷمكٸن. سالدارىنان بۇدان دا كٶپ پروبلەماعا ۇرىنامىز. بٸز ادامدارعا ەركٸندٸك بەرۋٸمٸز كەرەك. بۇل قوعامنىڭ دامۋىنا جاقسى ىقپال ەتەدٸ. 

- بٸزدە ەرلەردٸڭ اراسىندا جاۋاپكەرشٸلٸك ارقالاعىسى كەلمەيتٸن بالا سيياقتىلارى بار. ولاردىڭ كٶبٸنە تەراپييا قاجەت. ولارعا ەسەيۋ ٷشٸن جاراقاتتارىن ەمدەۋ كەرەكتٸگٸن قالاي تٷسٸندٸرۋگە بولادى?

- مەن بٸزدٸڭ ەرلەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ ينفانتيل دەپ ايتپاس ەدٸم. بۇل سەل قاتە تٷسٸنٸك دەپ ويلايمىن. بٸزدٸڭ ەرلەر دەستٷرلٸ پاتريارحالدىق قوعامدا ەرجەتتٸ, مۇندا بەلگٸلٸ بٸر ەرەجەلەر, زاڭدار مەن نورمالار بار, ولار بۇرىن دا, قازٸر دە جۇمىس ٸستەيدٸ جەنە ۇزاق ۋاقىت جۇمىس ٸستەي بەرەدٸ.

مەنٸڭ ايتپاعىم مىناۋ: پاتريارحالدىق ەلەمدە ەر ادام ەموتسييالارىن كٶرسەتپەۋٸ كەرەك, اتا-اناسىنا ادال بولۋى كەرەك, ٷيگە تابىس ەكەلۋٸ تيٸس دەپ سانالادى. سونىمەن قاتار, ول ٶسكەن وتباسىندا نەمەسە قوعامدا ەيەلمەن كەلٸسپەۋ قالىپتى سانالعان.

وسىنىڭ بەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, ەر ادامدارعا ٶزدەرٸنٸڭ قاتەلٸكتەرٸ نەمەسە پسيحيكالىق جاراقاتتارىن ۇعۋ وڭاي ەمەس, سەبەبٸ ولاردى بۇعان ەشكٸم ٷيرەتپەدٸ. بٸزدە ۇل بالالاردى «جىلاما, ەيتپەسە سولدات بولمايسىڭ» دەپ تەربيەلەيدٸ. سوندىقتان ەرلەردٸ ينفانتيل دەپ ايىپتاۋ ەمەس, ونىڭ تٷپ-تامىرىن تٷسٸنۋ ماڭىزدى. شىن مەنٸندە, بۇل ەرلەردٸ ەيەلدەر تەربيەلەگەن. دەمەك, ەيەلدەر ولارعا قالاي ەرەكەت ەتۋ كەرەكتٸگٸن كٶرسەتٸپ, ايتىپ وتىرعان.

ەر ادامدى پسيحيكالىق جاراقاتتارىن ەمدەۋگە كٶندٸرۋ ٷشٸن ۋلتيماتۋم قويۋدان باسقا امال جوق: «اجىراسامىز, نەمەسە پسيحولوگقا باراسىڭ» دەۋ ارقىلى. كەي جاعدايلاردا ەر ادامدار شىن مەنٸندە ەيەلٸنەن اجىراپ قالامىن قورقىپ, پسيحولوگقا بارادى. بٸراق مۇنى تيٸمدٸ تەسٸل دەپ ايتپاس ەدٸم, سەبەبٸ قىسىمعا تٷسكەن ەر ادام پسيحولوگپەن تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەي المايدى.

مۇندا ەڭ باستىسى – سٸزدٸڭ بۇل ەر اداممەن بٸرگە بولۋعا قانشالىقتى دايىن ەكەنٸڭٸزدٸ تٷسٸنۋ. ونىڭ مٸنەز-قۇلقىندا نەنٸ قابىلداي الاسىز, ال نەنٸ قابىلداي المايسىز. ەگەر جاراقاتتارى ابيۋزگە بايلانىستى بولسا جەنە ول بولاشاقتا دا وسىلاي ەرەكەت ەتۋٸ مٷمكٸن دەپ ويلاساڭىز, سٸز ٷشٸن مۇنداي قارىم-قاتىناس قولايلى ما, ونى ٶزٸڭٸز شەشۋٸڭٸز كەرەك.

ەگەر ەر ادام دايىن بولسا, وندا تەراپييا وعان ٶزٸن جەنە قارىم-قاتىناسىن تەرەڭٸرەك تٷسٸنۋگە كٶمەكتەسەتٸنٸن ايتا الاسىز. بٸراق مۇندا ٶتە اباي بولۋ قاجەت. كٶپتەگەن ەر ادام ٷشٸن كٶمەك سۇراۋ – ەلسٸزدٸك بەلگٸسٸ, ال بۇل ولاردىڭ كٸنەسٸ ەمەس. بۇل – بٸزدٸڭ قوعامداعى قالىپتاسقان تٷسٸنٸك.

كٶمەككە جٷگٸنۋ ەلسٸزدٸك ەمەس ەكەنٸن جايلاپ, مەيٸرٸممەن تٷسٸندٸرۋ قاجەت. مىسالى, ماقالا نەمەسە پوستتار جٸبەرٸپ, وقۋعا ۇسىنىپ, بٸرتٸندەپ تٷسٸندٸرسەڭٸز بولادى. بۇل دا فيزيكالىق دەنساۋلىقتى كٷتۋ سيياقتى, مەنتالدى دەنساۋلىقتى كٷتۋ ەكەنٸن ايتىڭىز. 

- نەگە كەيبٸر ادامدار جالعىزدىقتان قورقادى? جالپى جالعىزدىقتا ٷيلەسٸمدٸ ٶمٸر سٷرۋ مٷمكٸن بە?

- ٶكٸنٸشكە قاراي, وتباسى نەمەسە جاقىن ادامى بار بولسا دا, كەيبٸر ادامدار ٶزٸن بەرٸبٸر جالعىز سەزٸنۋٸ مٷمكٸن. جالعىزدىق دەگەن نە? بۇل ٶزٸڭمەن جالعىز قالۋدان قورقۋ, ٶزٸڭمەن جالعىز قالۋدان اۋىرتپاشىلىق سەزٸنۋ. جالعىزدىق سەزٸمٸ سٸزدٸڭ ٸشكٸ جاراڭىزبەن تىعىز بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن, وعان سٸز ٶزٸڭٸز جاۋاپتىسىز جەنە ونى شەشۋ دە ٶز قولىڭىزدا. 

ساۋ ادام جالعىزدىقتان قورىقپايدى, ول ٶزٸمەن-ٶزٸ قالعاننان لەززات الادى, ول ٶزٸ ٷشٸن ەڭ جاقسى دوس بولا الادى.

مٸنە, وسىنداي ەركٸن, باقىتتى, تولىقتاي اۆتونوم ادام ٶزٸ سيياقتى اۆتونوم باقىتتى ادامدى كەزدەستٸرٸپ, ساۋ جۇپ قۇرادى. ال جالعىزدىقتان قورقاتىن ادام باسقا ادامدى جولىقتىرۋعا اسىعادى دا, سول ساڭىلاۋدى باسقا اداممەن جاپپاق بولادى. ودان ەكٸنشٸ ادامنىڭ جايلىلىعى بۇزىلادى. سودان باسقا دا مەسەلەلەر تۋىندايدى. سوندىقتان دا ادام وسى جالعىزدىقتىڭ اۋىرتپالىق سەزٸمٸمەن جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك. ول ٶزٸنٸڭ ٸشكٸ ەلەمٸمەن دوستاسۋى كەرەك. 

- كەيبٸر ۇلدارىن شەكسٸز جاقسى كٶرەتٸن انالار كەلٸنٸن تٶمەندەتۋدەن تايسالمايدى. مۇنداي اۆتوريتارلى تۇلعامەن قالاي ٷيلەسٸمدٸ ٶمٸر سٷرۋگە بولادى? كٷيەۋٸڭە «مەنٸ قورعا» دەپ قالاي تٷسٸندٸرسە بولادى?

- شىنىندا دا, ەنە تاقىرىبى – مەنٸڭ پراكتيكامدا ٶتە جيٸ كەزدەسەتٸن مەسەلە. كەيدە تٸپتٸ ەنە مەن كەلٸن تٶبەلەسكەن جاعدايلار دا بولدى. دەگەنمەن, ەڭ باستىسى, بۇل جەردە بٸز ەرەسەك اداممەن قارىم-قاتىناس جاساپ جاتقانىمىزدى تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك. سونداي-اق تۇرمىسقا شىعاتىن ادام دا – ەرەسەك. ول ٶزٸنە نە سەيكەس كەلەتٸنٸن, نە سەيكەس كەلمەيتٸنٸن تٷسٸنۋٸ كەرەك. نەكەگە تۇرماس بۇرىن, ونىڭ اناسىنا قانشالىقتى بايلانعانىن, اناسىمەن قارىم-قاتىناسى قاي دەڭگەيدە ەكەنٸن سارالاڭىز.

كٶپ جاعدايدا ەر ادام: «اتا-اناممەن بٸرگە تۇرامىز» دەپ تالاپ قويادى. ەيەل ادام سوعان كەلٸسەتٸنٸن, نە كەلٸسپەيتٸنٸن ٶزٸ ٷشٸن شەشۋٸ كەرەك. 

بٸراق كٶپ جاعدايدا قىزدار اۆتوريتارلى ەنەگە تاپ بولادى دا, نە ٸستەرٸن بٸلمەي, قايعىرىپ جٷرەدٸ. مۇندايدا, ەرينە, ٶز شەكاراڭدى قورعاۋ كەرەك. ەيتپەسە سوڭى جامان اياقتالۋى مٷمكٸن. ياعني, كەيدە «جاساي المايمىن, كەشٸرٸڭٸز» نەمەسە «ەڭگٸمەمٸزگە ارالاسپاڭىزشى» دەپ, ەموتسيياسىز ايتا الۋ كەرەك. ەندٸ ەر ادامنىڭ ٶز شەكاراسى بولادى, سونى ٶزٸ انىقتاپ العانى جٶن. 

بٸراق ەڭ باستىسى, باسىنان اقىرىنداپ ٶز پٸكٸرٸڭدٸ ايتا بەرۋ كەرەك. ودا تۇرعان ەشتەڭە جوق, ەر ادامنىڭ پٸكٸرٸ بار. كەيدە ەيەلدەر ۇزاق ۋاقىت ٷندەمەي جٷرەدٸ دە, بٸراز جىل ٶتكەن سوڭ, «جارىلىپ», بەرٸن كٷل-تالقان ەتۋٸ مٷمكٸن. سوعان جەتكٸزبەۋگە تىرىسۋ كەرەك. بٸر كٷنٸ داۋىل, نٶسەر بولعانشا, از-ازدان سەبەلەپ جاۋىن جاۋىپ تۇرعانى جاقسى. 

سودان كەيٸن, ەگەر سٸز كٷيەۋٸڭٸزدٸ تاڭداپ تۇرمىسقا شىققاننان كەيٸن, ونى سول اناسى تەربيەلەگەنٸن ۇمىتپاعان جٶن. ياعني, ەر ادامنىڭ دا بٸر جاقسى قاسيەتٸ بولادى عوي. سوعان نازار اۋدارۋعا تىرىسىڭىز. جيٸ سىيلىقتار ەپەرٸپ, قۋانىپ تۇرىڭىز. جالپى تەجٸريبەمە سٷيەنسەم, كٶپ ەنەگە نازار جەتٸسپەيدٸ. ولار سول نازاردان, ماحابباتتان, قامقورلىقتان تىس قالامىن با دەپ, جالعىز قالامىن با دەپ قورقادى. سول قاجەتتٸلٸگٸن ٶتەپ وتىرساڭىز, مەسەلە دە ازايادى. 

- ٶمٸرلٸك سەرٸك تاڭداعاندا قانداي كريتەرييلەرگە نازار اۋدارۋ كەرەك? كەيبٸرەۋلەر ورتاق قۇندىلىقتارعا نازار اۋدارۋ قاجەت دەسە, باسقالارى اتاق-ابىرويىنا قاراۋ كەرەك دەيدٸ. ال دٸن جولىنداعى ادامداردىڭ كەي بٸرٸ بٸر-بٸرٸن بٸرنەشە رەت قانا كٶرٸپ, شاڭىراق كٶتەرەدٸ. 

- شىن مەنٸندە, نەكەنٸڭ سەتتٸ بولۋىنا كەپٸلدٸك بەرەتٸن ناقتى بٸر فورمۋلا جوق. كەيبٸرەۋلەر 5 جىل جٷرٸپ, ٷيلەنٸپ, كەيٸن اجىراسىپ كەتەدٸ. ال باسقالارى بٸرنەشە رەت كەزدەسٸپ, بەرٸك وتباسىن قۇرادى.

سوندىقتان بەرٸنە ورتاق پارامەترلەر ٸزدەۋدٸڭ قاجەتٸ جوق دەپ ويلايمىن. مەنٸڭ ايتارىم – جٷرەگٸڭٸزدٸ تىڭداڭىز. تاڭداعان سەرٸگٸڭٸز سٸزدٸڭ قۇندىلىقتارىڭىزعا قانشالىقتى سەيكەس كەلەتٸنٸن تٷسٸنۋگە تىرىسىڭىز. مٷمكٸندٸگٸنشە كٶبٸرەك بٸرگە ۋاقىت ٶتكٸزٸپ, ونىڭ باسقالارمەن قارىم-قاتىناستا ٶزٸن قالاي ۇستايتىنىن باقىلاڭىز. سونىمەن قاتار, ادامنىڭ سٸزگە قامقورلىق كٶرسەتۋ قابٸلەتٸن بايقاۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸڭٸز. 

قىزدارعا مىناداي كەڭەس بەرگٸم كەلەدٸ: ونىڭ وتباسىن زەرتتەڭٸز. كٶپ جاعدايدا جاڭا قۇرىلعان وتباسىنا ادام ٶزٸنٸڭ ٶسكەن وتباسىنىڭ مەسەلەسٸن الىپ كەلەتٸنٸن بايقايمىن. 

تاعى دا ايتا كەتەيٸن, باقىتتى قارىم-قاتىناستىڭ بٸر عانا فورمۋلاسى جوق. ەڭ باستىسى – سٸزگە ۇنايتىن, سەزٸمٸڭٸزدٸ وياتقان ادامدى تاڭداۋ. سەبەبٸ ەكٸ ادام بٸرگە ٶمٸر سٷرۋٸ – وڭاي نەرسە ەمەس. بٸز شىن ۇناتقان, شىنايى سەزٸمٸمٸزدٸ تۋدىرعان اداممەن ىمىراعا بارۋعا دايىن بولامىز, ونىڭ كەمشٸلٸكتەرٸن ەلەمەۋگە تىرىسامىز جەنە ونىمەن باقىتتى بولۋعا تىرىسامىز. سوندىقتان ماحابباتتى تاڭداڭىزدار.

سۇحباتتاسقان: انارا باۋىرجانقىزى