استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ «ناز» مەملەكەتتٸك بي تەاترى ٶزٸنٸڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ٶتتٸ.
25 جىل – شيرەك عاسىرلىق ەڭبەك پەن تابىستى شىعارماشىلىق جولدىڭ كٶرٸنٸسٸ. وسى جىلدار ٸشٸندە ۇجىم تەك تانىمالدىققا يە بولىپ قانا قويعان جوق, كٶرەرمەندەردٸڭ ماحابباتىنا بٶلەنٸپ, حورەوگرافييا ەلەمٸندە ٶنەر مەن سۇلۋلىقتىڭ شىنايى سيمۆولىنا اينالدى. ەلٸمٸزدە عانا ەمەس, شەت مەملەكەتتەرگە «قازاق» دەگەن مىڭجىلدىق تاريحى بار ەل بولعانىن, كٶنە ٶركەنيەتٸ مەن مەدەنيەتٸ بولعانىن حورەوگرافييا تٸلٸمٸنەن جەتكٸزٸپ جٷرگەن بٸرەگەي تەاتر.
1999 جىلى فيلارمونييا جانىنان 4 بيشٸ قىزدان شاعىن انسامبل رەتٸندە قۇرىلعان «ناز» تەاترى بٷگٸندە 130-دان اسا قىزمەتكەرٸ بار ٷلكەن ٶنەر ورداسىنا اينالدى. استانامەن تٷيدەي قۇرداس بولعان تەاتر ەلوردامىزدىڭ مەدەني-رۋحاني دامۋىنا زور ٷلەس قوسىپ, قالانىڭ مەدەنيەت كەڭٸستٸگٸندە ايرىقشا ورىن الدى.
وسى جىلدار ٸشٸندە رەپەرتۋارىنىڭ سان الۋاندىعىمەن كٶرەرمەنٸن تاڭقالدىرىپ, 200-دەن استام بي مەن حورەوگرافييالىق قويىلىمداردى تارتۋ ەتتٸ. سپەكتاكلدەردە كلاسسيكالىق بالەتتەن باستاپ زاماناۋي بي باعىتتارىنا دەيٸنگٸ جانرلاردىڭ ەرتٷرلٸلٸگٸن كٶرۋگە بولادى. تەاتردىڭ حورەوگرافتارى نەزٸك سەزٸمدٸ بەينەلەيتٸن كٶرٸنٸستەردەن باستاپ تاريحي-درامالىق شيەلەنٸسكە تولى كەڭ اۋقىمدى ەموتسييالاردى جەتكٸزە الاتىن حورەوگرافييالىق سپەكتاكلدەردٸ ساحنالادى. وسىنداي ەلەۋلٸ ەڭبەكتەردٸ ەلٸمٸزدٸڭ مەدەنيەتٸنە سٸڭٸرگەن “ناز” انسامبلٸنٸڭ مەرەيتويى اۋقىمدى اتاپ ٶتٸلدٸ. مەرەيتوي اياسىنداعى ٸس-شارالار 4 بٶلٸمنەن تۇردى.
ولاردىڭ ٸشٸندە ايرىقشا اتاپ ٶتەتٸنٸ. قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەر وداعىنىڭ مٷشەسٸ, «مەدەنيەت سالاسىنىڭ ٷزدٸگٸ», جۋرناليست تولقىن سۇلتاننىڭ “«ناز» مەملەكەتتٸك بي تەاترى. 25 جىلدىق بەلەس” كٸتابىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ ٶتتٸ.
كٸتاپ, «ناز» مەملەكەتتٸك بي تەاترىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىنا ارناپ جازىلعان العاشقى ەڭبەك. ەلٸمٸزدەگٸ تۇڭعىش بي تەاترىنىڭ قۇرىلۋى, قالىپتاسۋى جەنە جەتٸستٸكتەرٸ, شىعارماشىلىق جولى سارالانىپ, وقىرمانعا ۇسىنىلىپ وتىر. كٸتاپتىڭ بي ٶنەرٸ جايلى ايتار تانىمدىق جەنە تاعىلىمدىق مەنٸ زور. بۇل ەڭبەك ٶنەر زەرتتەۋشٸلەرٸنە, جوعارى جەنە ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارىنا, ستۋدەنتتەرگە جەنە ٶنەرسٷيەر قاۋىمعا ارنالعان. سونداي-اق, حورەوگرافييا سالاسىنىڭ ماماندارىنىڭ تەاتر جايلى وي-پٸكٸرلەرٸ جەنە جالپى قازاق ۇلتتىق بي ٶنەرٸنە دەگەن پايىمدى ويلارى باياندالادى.
تولقىن سۇلتان: «وسى كٸتاپتى جازساڭ» دەگەن ۇسىنىسقا بٸر جىل ويلانىپ, ەرەڭ كەلٸستٸم. كەلٸسپەگەن سەبەبٸم, از ۋاقىتتا ماتەريال جيناپ, ونى قاعازعا تٷسٸرۋ, تٷسٸنۋ, قورىتىندى شىعارۋ وڭاي ەمەس. ال كەلٸسكەن سەبەبٸم, ٶزٸم قىزمەت ەتە جٷرٸپ, جان-دٷنيەڭنٸڭ وسى ەلەممەن تۇتاسىپ, شابىت الىپ, ەرتٸستەردٸڭ جانكەشتٸلٸگٸنە تاڭ قالىپ, ٶز باعاسىن الا الماعان كەزدەرٸندە قارنىڭ اشىپ, جٷرەگٸڭ سىزدايدى ەكەن. از بولسا دا, وسى تەاتردىڭ دامۋىنا ٶز ٷلەسٸمدٸ قوسىپ, كٶزقاراسىمدى بٸلدٸرگٸم كەلدٸ. بۇل كٸتاپ ەدەبي كٶركەم شىعارما ەمەس. مۇندا ناقتى دەرەكتەرگە سٷيەنگەن, وسى تەاتردىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتكەن ازاماتتار مەن ەرتٸستەردٸڭ ەستەلٸكتەرٸ مەن پٸكٸرلەرٸ جان-جاقتى ەڭگٸمەلەنەدٸ. قازاق ٶنەرٸنٸڭ جاناشىرى, اڭىز ادام, ٶزبەكەلٸ جەنٸبەكوۆتٸڭ شەكپەنٸنەن شىعىپ, تەربيەسٸن كٶرگەن, ٶنەردٸ شىن تٷسٸنٸپ, باعالاي بٸلەتٸن بي ٶنەرٸنٸڭ مايتالماندارى قاديشا, ەركەبۇلان اعىمباەۆتاردىڭ, ٶ.جەنٸبەكوۆتەن كٶرگەن ۇلاعاتىن ٶز تەجٸريبەلەرٸنە ارقاۋ ەتٸپ, ٷلكەن ۇجىم قۇرۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. ٶز-اعاڭنىڭ اتى بەكەرگە اتالىپ وتىرعان جوق. قازاق ٶنەرٸنٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە, جوعالۋعا شاق قالعان بي ٶنەرٸنە جاناشىرلىق تانىتىپ, 1985 جىلى الماتى وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتٸندە قىزمەت اتقارىپ جٷرگەن كەزٸندە مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ, تاريحشى-ەتنوگراف, عالىم ٶ.جەنٸبەكوۆتٸڭ تٸكەلەي قولداۋىمەن «التىناي» بي انسامبلٸ قۇرىلعان ەدٸ. سول انسامبلدٸڭ قۇرامىندا بولعان ەرلٸ-زايىپتى اعىمباەۆتار شارا جيەنقۇلوۆا, ەۋبەكٸر ىسمايلوۆ, دەۋرەن ەبٸروۆ, ولگا ۆسەۆولودسكايا-گولۋشكەۆيچتٸڭ بي قويعان دارىن كٶزٸمەن كٶرٸپ ٶسكەن. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن ەرتٸسٸ عازيزا ەبديەۆا, مەدەنيەت قايراتكەرٸ دانا مىرزابەكوۆا, ٷسەن ماقانوۆ پەن تويعان ٸزٸم, تالعات قىلىشباەۆ, ايگٷل قۇلبەكوۆالارمەن بٸر ۇجىمدا ەڭبەك ەتٸپ, بي ٶنەرٸنٸڭ قاينارىنان تٸكەلەي سۋسىنداعان ناعىز ماماندار. «ناز» مەملەكەتتٸك بي تەاترى – حالىق بيٸن تۇڭعىش كەسٸبي ساحناعا شىعارعان ىسقاق بىجىباەۆ, شارا جيەنقۇلوۆا, ەۋبەكٸر ىسمايلوۆ, دەۋرەن ەبٸروۆ سىندى حاس شەبەرلەر يدەياسىنىڭ XXI عاسىردا ٸسكە اسىپ, كەمەلدەنگەن تٷرٸ».
كٸتاپتىن تۇساۋكەسەر رەسٸمٸن قازاق كسر-ڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن ەرتٸسٸ», قازاقستان حالىق ەرتٸسٸ گٷلجان ٸزٸمقىزى تالپاقوۆا, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قر ديپلوماتيياسىنا ەڭبەگٸ سٸڭگەن قايراتكەر «ناز» بي تەاترىنىڭ رۋحاني جاناشىرى سايلاۋ باتىرشاۇلى, قر بٸلٸم بەرۋ ٸسٸنٸڭ قۇرمەتتٸ قىزمەتكەرٸ, قر مەدەنيەت ٷزدٸگٸ, قازاق كسر حالىق ەرتٸسٸ شارا جيەنقۇلوۆانىڭ شەكٸرتٸ عاينيكامال نىعمەدجانقىزى بەيسەنوۆا, قازاق كسر-ڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن ەرتٸسٸ, ٶنەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور تويعان وسپانقىزى ٸزٸم, استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸ «ناز» مەملەكەتتٸك بي تەاترىنىڭ ديرەكتورى, قر مەدەنيەت قايراتكەرٸ, «حورەورگافييا ٶنەرٸنٸڭ قايراتكەرلەر قوعامى» تٶراعاسى ەركەبۇلان اعىمباەۆ جاسادى.
