12-15 ماۋسىم ارالىعىندا يۋنەسكو-نىڭ پاريجدەگٸ شتاب-پەتەرٸندە «ادام جەنە بيوسفەرا» باعدارلاماسى حالىقارالىق ٷيلەستٸرۋ كەڭەسٸنٸڭ كەزەكتٸ سەسسيياسى ٶتٸپ, وندا يۋنەسكو-نىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك تٸزٸمٸنە 23 جاڭا بيوسفەرالىق قورىقتى ەنگٸزۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى, دەپ حابارلايدى بۇۇ جاڭالىقتار ورتالىعى.
يۋنەسكو-نىڭ جەلٸسٸن تولىقتىرعان نىساندار قاتارىندا قازاقستانداعى «التىنەمەل» مەملەكەتتٸك ۇلتتىق ساياباعى مەن قاراتاۋ بيوسفەرالىق قورىعى, رەسەي مەن قازاقستانداعى «ٷلكەن التاي» بيوسفەرالىق قورىعى, سونداي-اق رەسەيدٸڭ «حاكاسسكيي», «كيزليارسكيي زاليۆ» جەنە «مەتسولا» قورىقتارى بار.
ايتا كەتەيٸك, «ٷلكەن التاي» بيوسفەرالىق قورىعىنا رەسەي فەدەراتسيياسىنداعى كاتۋن بيوسفەرالىق قورىعى مەن قازاقستانداعى قاتونقاراعاي بيوسفەرالىق قورىعى جاتادى. «ٷلكەن التاي» قورىعىنىڭ جالپى اۋماعى 1,5 ملن گەكتاردان اسادى.
بيوسفەرالىق قورىقتار - بيوەرتٷرلٸلٸكتٸ زەرتتەۋگە ارنالعان «تٸرٸ زەرتحانالار» مەن تابيعي رەسۋرستاردى كەشەندٸ باسقارۋ ٷشٸن تٷرلٸ تەسٸلدەمەلەردٸ سىناۋ الاڭى سانالاتىن ايماق.
قازٸرگٸ تاڭدا دٷنيەجٷزٸلٸك بيوسفەرالىق قورىقتار جەلٸسٸندە 120 ەلدە ورنالاسقان 700 نىسان بار.
