10 ماۋسىمدا الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ قالا تۇرعىندارىنا مەگاپوليس تٸرشٸلٸگٸنٸڭ نەگٸزگٸ سالالارىن تسيفرلاندىرۋ جوبالارىن تانىستىردى, دەپ حابارلادى الماتى قالاسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ باسقارماسى.
قالا ەكٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك قىزمەت تٷرلەرٸنٸڭ 90%-ى ەلەكتروندىق بولىپ تابىلادى, 150 قىزمەت تٷرٸ egov جەنە موبيلدٸ قۇرىلعىلار ارقىلى قولجەتٸمدٸ. سونداي-اق سپورت نىساندارى, جاتتىقتىرۋشىلار, سپورتشىلار تۋرالى بارلىق اقپارات بٸر تەرەزەدە سەكتسيياعا تٸكەلەي جازىلۋ مٷمكٸندٸگٸ بار. ال مەديتسينا سالاسىندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جٷيەلەر ارقىلى 11 975 042 قىزمەت كٶرسەتٸلدٸ.
«تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا ەلٸمٸزدٸڭ باس قالالارىنىڭ بٸرٸ, مەدەني استاناسى الماتى قالاسىنىڭ دا تسيفرلانۋى ماڭىزدى جەنە جەتەكشٸ ورىندا تۇرعان مەسەلە. قالامىزداعى ەر سالانىڭ تسيرلانۋى ٶز دەڭگەيٸندە جٷرٸپ جاتقانىن حابارلاعىمىز كەلەدٸ. بٸر عانا مەديتسينا سالاسىندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جٷيەلەر ارقىلى 11 975 042 قىزمەت كٶرسەتٸلۋٸنٸڭ ٶزٸ ٷلكەن جەتٸستٸك دەپ بٸلەمٸن. ال مۇنداي سالانىڭ قانشاماسى بويىنشا قانداي قىزمەتتەر اتقارىلىپ جاتقانىن قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى كٶرٸپ, بٸلٸپ تە جٷر», - دەدٸ الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ.
الماتى قالاسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, باسقارما 2GIS كومپانيياسىمەن بٸرلەسٸپ قالا تۇرعىندارى ٷشٸن جاڭا سەرۆيستٸ ٸسكە اسىردى – 2GIS كارتاسىنا ەمحانالاردا, مەكتەپتەردە, ساۋدا ورتالىقتارىندا جەنە تٸپتٸ ٸرٸ بازارلاردا جۇمىس ٸستەيتٸن 117 ۆاكتسيناتسييا پۋنكتٸ ەنگٸزٸلدٸ. جاڭا سەرۆيستٸڭ ارقاسىندا قالا تۇرعىندارى ٷيدەن نەمەسە جۇمىس ورنىنان قادامدىق قولجەتٸمدٸلٸكتە ۆاكتسيناتسييا پۋنكتٸن, قابىلداۋ ساعاتتارىن جەنە وسى ۇيىمداردىڭ بايلانىستارىن وڭاي تابا الادى.
الدىن الا جازىلۋ كەزٸندە قالا تۇرعىندارى ۆاكتسينانىڭ تٷرٸن تەگٸن تاڭداۋعا مٷمكٸندٸك الادى.
«سونىمەن قاتار, "اقىلدى" جوبالار قالا تٸرشٸلٸگٸنٸڭ بارلىق سالالارىندا ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, جول قوزعالىسىن باسقارۋ, قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸك, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, پاندەمييانىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ سالالارىن قامتىعان. مىسالى, "سەرگەك" جوباسىن ٸسكە اسىرۋ جولدارداعى جكو سانى مەن ٶلٸم-جٸتٸمدٸ ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
"اقىلدى باعدارشامدار" ترافيكتٸڭ ورتاشا جىلدامدىعىن 15-20%-عا ارتتىرادى», - دەدٸ قالا ەكٸمٸ.
ايتا كەتەيٸك, مۇنىڭ الدىندا الماتى قالاسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ باسقارماسى "زەردە "ۇيح" اق سەرۆيستٸك ينتەگراتورىمەن بٸرلەسٸپ الماتى قالاسىنىڭ IT-ارحيتەكتۋراسىن ەزٸرلەدٸ. وسى جۇمىستار اياسىندا مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمداردىڭ اقپاراتتىق جٷيەلەرٸنە تٷگەندەۋ جٷرگٸزٸلدٸ, بۇل قالانىڭ تٷرلٸ سالالارىن تسيفرلاندىرۋدىڭ اعىمداعى دەڭگەيٸن باعالاۋعا جەنە الماتىنى ودان ەرٸ دامىتۋدىڭ باسىمدىقتارىن ايقىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جەنە تٶتەنشە جاعدايلار سالاسىندا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ازاماتتارمەن جەنە بيزنەس-قوعامداستىقپەن ٶزارا ٸس-قيمىلىن جاقسارتۋ ٷشٸن 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان "اقىلدى قالانىڭ" 49 باسىم جوباسىنىڭ تٸزٸمٸ قالىپتاستىرىلدى. سونىڭ نەتيجەسٸندە 2021 جىلى الماتى سپورت, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارىن جەتٸلدٸردٸ.
ال سوڭعى اقپاراتقا سەيكەس, جۋىردا International Data Corporation (IDC) حالىقارالىق اقپاراتتىق-تالداۋ اگەنتتٸگٸ ٶزٸنٸڭ ەدٸسناماسىنا سەيكەس الماتىنىڭ "اقىلدى قالا" رەتٸندە كەمەلدەنۋٸنە باعالاۋ جٷرگٸزدٸ. IDC ەدٸستەمەسٸ 5 ٶلشەم بويىنشا 19 كريتەرييدەن تۇرادى: (1) پايىمداۋ; (2) مەدەنيەت; (3) پروتسەستەر; (4) تەحنولوگييالار; (5) دەرەكتەر.
قورىتىندى باعا ەر كريتەريي بويىنشا اريفمەتيكالىق ورتاشا مەن رەتٸندە ەسەپتەلەدٸ جەنە 0-دەن 5-كە دەيٸن ٶزگەرەدٸ. باعالاۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا 2021 جىلى الماتى مٷمكٸن بولعان 5 بالدان 2.7 بالل جينادى. 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا قالا "كونيۋنكتۋرالىق" (opportunistic) دەڭگەيٸنەن "قايتالاناتىن" (Repeatable) دەڭگەيٸنە اۋىسىپ, نەتيجەنٸ ەدەۋٸر جاقسارتقان.
ايتا كەتەيٸك, 2019 جىلى الماتى قالاسىندا تٸكەلەي قالا ەكٸمٸنە باعىناتىن Chief Digital Officer باسقاراتىن تسيفرلاندىرۋ باسقارماسى قۇرىلدى. ال "اقىلدى" جوبالار قالا تٸرشٸلٸگٸنٸڭ بارلىق سالالارىندا ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, جول قوزعالىسىن باسقارۋ, قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸك, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, پاندەمييانىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ سالالارىن قامتىعان. مىسالى, "سەرگەك" جوباسىن ٸسكە اسىرۋ جولدارداعى جكو سانى مەن ٶلٸم-جٸتٸمدٸ ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
"اقىلدى باعدارشامدار" ترافيكتٸڭ ورتاشا جىلدامدىعىن 15-20%-عا ارتتىرادى.
ٷلكەن دەرەكتەردٸ تالداۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن قولدانۋ جاپپاي جينالاتىن وبەكتٸلەردٸڭ مونيتورينگٸن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. شەشٸم قابىلداۋ كەزٸندە قالا تۇرعىندارىنىڭ پٸكٸرٸن ەسەپكە الۋ جەنە كورپوراتيۆتٸك باسقارۋ ٷدەرٸسٸ جاقساردى.
دەرەكتەرگە نەگٸزدەلگەن باسقارۋشىلىق شەشٸمدەر ٶز قولدانىسىن تابۋدا, تۇرعىندارمەن ٶزارا ٸس-قيمىل ارنالارى قۇرىلادى, "بيۋدجەتكە قاتىسۋ" سيياقتى قۇرالدار ەنگٸزٸلەدٸ, قالا تۇرعىندارى قالالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ ٷشٸن جوبالاردى ٶزدەرٸ ايقىندايدى.
الماتىدا قىزمەتتەردٸڭ 90%-دان استامى ەلەكتروندىق فورماتتا كٶرسەتٸلەدٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, 10 ماۋسىمدا الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ قالا تۇرعىندارىنا مەگاپوليس تٸرشٸلٸگٸنٸڭ نەگٸزگٸ سالالارىن تسيفرلاندىرۋ جوبالارىن تانىستىردى, دەپ حابارلادى الماتى قالاسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ باسقارماسى.
قالا ەكٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك قىزمەت تٷرلەرٸنٸڭ 90%-ى ەلەكتروندىق بولىپ تابىلادى, 150 قىزمەت تٷرٸ egov جەنە موبيلدٸ قۇرىلعىلار ارقىلى قولجەتٸمدٸ. سونداي-اق سپورت نىساندارى, جاتتىقتىرۋشىلار, سپورتشىلار تۋرالى بارلىق اقپارات بٸر تەرەزەدە سەكتسيياعا تٸكەلەي جازىلۋ مٷمكٸندٸگٸ بار. ال مەديتسينا سالاسىندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جٷيەلەر ارقىلى 11 975 042 قىزمەت كٶرسەتٸلدٸ.
