ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمى (ەىدۇ) 15 جاستاعى وقۋشىلاردىڭ فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتىلىعىن باعالايتىن PISA-2025 حالىقارالىق زەرتتەۋٸنٸڭ نەتيجەلەرٸن جارييالادى. قازاقستاننىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا تٶمەندەگەن. ەل 91 مەملەكەتتٸڭ ٸشٸندە 61-ورىنعا جايعاسقان, دەپ حابارلايدى ult.kz energyprom.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
PISA-2025 زەرتتەۋٸنٸڭ نەتيجەلەرٸ
قازاقستاندىق وقۋشىلار ٷش نەگٸزگٸ باعىت بويىنشا دا الدىڭعى زەرتتەۋمەن سالىستىرعاندا تٶمەن نەتيجە كٶرسەتكەن.
- ماتەماتيكا: 414 بالل. 2022 جىلى 425 بالل بولعان. ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ ورتاشا كٶرسەتكٸشٸ – 463 بالل.
- جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى: 420 بالل. 2022 جىلى 423 بالل بولعان. ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ ورتاشا كٶرسەتكٸشٸ – 482 بالل.
- وقۋ ساۋاتتىلىعى: 385 بالل. 2022 جىلى 386 بالل بولعان. ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ ورتاشا كٶرسەتكٸشٸ – 461 بالل.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, PISA زەرتتەۋٸندەگٸ وقۋ ساۋاتتىلىعى مەتٸندٸ تٷسٸنۋ, ودان قورىتىندى شىعارۋ, گرافيكتەر مەن كەستەلەردٸ تالداۋ قابٸلەتٸن قامتيدى. بۇل داعدى باسقا پەندەردٸ مەڭگەرۋ ٷشٸن دە ماڭىزدى. الايدا قازاقستاندىق جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشٸ وسى باعىتتا تٸركەلگەن.
ەلەمدٸك رەيتينگتە قىتاي, سينگاپۋر, جاپونييا, ەستونييا جەنە وڭتٷستٸك كورەيا جوعارى نەتيجە كٶرسەتكەن. قىتاي ماتەماتيكا بويىنشا 600 بالدان استام جيناعان. ال اقش پەن ەۋروپانىڭ دامىعان ەلدەرٸ العاشقى 30 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرگەن.
قازاقستان 2030 جىلعا دەيٸن قانداي نەتيجەگە قول جەتكٸزۋدٸ جوسپارلاپ وتىر?
PISA زەرتتەۋٸندەگٸ كٶرسەتكٸشتەردٸڭ تٶمەندەۋٸنە بايلانىستى قازاقستاننىڭ وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ ۇلتتىق بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋ جوسپارىن جاڭارتتى.
2029 جىلعى PISA زەرتتەۋٸنە دەيٸن ۆەدومستۆو مىناداي كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزۋدٸ كٶزدەپ وتىر:
- وقۋ ساۋاتتىلىعى بويىنشا نەتيجەنٸ 406 بالعا جەتكٸزۋ;
- ماتەماتيكا مەن جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى بويىنشا كٶرسەتكٸشتەردٸ 445 بالعا دەيٸن كٶتەرۋ;
- ناقتى عىلىمدار بويىنشا ساۋاتتىلىقتىڭ ەڭ تٶمەنگٸ دەڭگەيٸنەن قاتىسۋشىلاردىڭ 57%-ى, ال وقۋ ساۋاتتىلىعى بويىنشا 40%-ى ٶتۋٸ كەرەك.
مەكتەپتەر مەن مۇعالٸمدەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸنە باسىمدىق بەرٸلەدٸ
مەملەكەت بٸلٸم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جەنە پەداگوگتەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرٸپ وتىر.
2020–2025 جىلدارى قازاقستاندا 689 جاڭا مەكتەپ پايدالانۋعا بەرٸلگەن. ال 2030 جىلعا دەيٸن جىل سايىن 160 مىڭ جاڭا وقۋشى ورنى قۇرىلماق.
سونىمەن قاتار ٷش اۋىسىمدا وقىتاتىن مەكتەپتەردٸڭ ٷلەسٸن 0,98%-دان 0,5%-عا دەيٸن قىسقارتۋ جەنە اپاتتى مەكتەپ عيماراتتارى مەسەلەسٸن تولىق شەشۋ جوسپارلانعان.
بۇدان بٶلەك, بارلىق ورتا مەكتەپتٸ زاماناۋي فيزيكا, حيمييا جەنە روبوتوتەحنيكا كابينەتتەرٸمەن جابدىقتاۋ كٶزدەلٸپ وتىر.
مۇعالٸمدەردٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ كۋرستارىنا 2027 جىلى پەداگوگتەردٸڭ 62%-ىن, ال 2028 جىلى 92%-ىن قامتۋ جوسپارلانعان.
بٸلٸم سالاسىنا قانشا قاراجات بٶلٸنەدٸ?
2025–2030 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋ جوسپارىن جٷزەگە اسىرۋعا 1 تريلليون تەڭگەدەن استام قاراجات قاراستىرىلعان.
بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىناتىن ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ دە جىل سايىن ارتادى دەپ كٷتٸلەدٸ. بيىل بۇل كٶرسەتكٸش 732,5 ميلليارد تەڭگە بولسا, 2027 جىلى 892,6 ميلليارد تەڭگەگە, ال 2030 جىلى 1,6 تريلليون تەڭگەگە جەتۋٸ مٷمكٸن.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, مەكتەپتەردەگٸ جاعدايدى جاقسارتۋ جٶنٸندەگٸ ناقتى ۇسىنىستاردى قازٸر «تالداۋ» ورتالىعى مەن ى. التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق بٸلٸم اكادەميياسىنىڭ ماماندارى ەزٸرلەپ جاتىر.
