Ekonomikalyq yntymaqtastyq jáne damý uiymy (EYDU) 15 jastaǵy oqýshylardyń fýnktsionaldyq saýattylyǵyn baǵalaityn PISA-2025 halyqaralyq zertteýiniń nátijelerin jariialady. Qazaqstannyń kórsetkishteri 2022 jylmen salystyrǵanda tómendegen. El 91 memlekettiń ishinde 61-orynǵa jaiǵasqan, dep habarlaidy ult.kz energyprom.kz saityna silteme jasap.
PISA-2025 zertteýiniń nátijeleri
Qazaqstandyq oqýshylar úsh negizgi baǵyt boiynsha da aldyńǵy zertteýmen salystyrǵanda tómen nátije kórsetken.
- Matematika: 414 ball. 2022 jyly 425 ball bolǵan. EYDU elderiniń ortasha kórsetkishi – 463 ball.
- Jaratylystaný ǵylymdary: 420 ball. 2022 jyly 423 ball bolǵan. EYDU elderiniń ortasha kórsetkishi – 482 ball.
- Oqý saýattylyǵy: 385 ball. 2022 jyly 386 ball bolǵan. EYDU elderiniń ortasha kórsetkishi – 461 ball.
Sarapshylardyń aitýynsha, PISA zertteýindegi oqý saýattylyǵy mátindi túsiný, odan qorytyndy shyǵarý, grafikter men kestelerdi taldaý qabiletin qamtidy. Bul daǵdy basqa pánderdi meńgerý úshin de mańyzdy. Alaida qazaqstandyq jasóspirimderdiń eń tómen kórsetkishi osy baǵytta tirkelgen.
Álemdik reitingte Qytai, Singapýr, Japoniia, Estoniia jáne Ońtústik Koreia joǵary nátije kórsetken. Qytai matematika boiynsha 600 baldan astam jinaǵan. Al AQSh pen Eýropanyń damyǵan elderi alǵashqy 30 eldiń qataryna kirgen.
Qazaqstan 2030 jylǵa deiin qandai nátijege qol jetkizýdi josparlap otyr?
PISA zertteýindegi kórsetkishterdiń tómendeýine bailanysty Qazaqstannyń Oqý-aǵartý ministrligi 2030 jylǵa deiingi Ulttyq bilim berýdi damytý josparyn jańartty.
2029 jylǵy PISA zertteýine deiin vedomstvo mynadai kórsetkishterge qol jetkizýdi kózdep otyr:
- oqý saýattylyǵy boiynsha nátijeni 406 balǵa jetkizý;
- matematika men jaratylystaný ǵylymdary boiynsha kórsetkishterdi 445 balǵa deiin kóterý;
- naqty ǵylymdar boiynsha saýattylyqtyń eń tómengi deńgeiinen qatysýshylardyń 57%-y, al oqý saýattylyǵy boiynsha 40%-y ótýi kerek.
Mektepter men muǵalimderdiń biliktiligine basymdyq beriledi
Memleket bilim berý infraqurylymyn damytýǵa jáne pedagogterdiń biliktiligin arttyrýǵa basymdyq berip otyr.
2020–2025 jyldary Qazaqstanda 689 jańa mektep paidalanýǵa berilgen. Al 2030 jylǵa deiin jyl saiyn 160 myń jańa oqýshy orny qurylmaq.
Sonymen qatar úsh aýysymda oqytatyn mektepterdiń úlesin 0,98%-dan 0,5%-ǵa deiin qysqartý jáne apatty mektep ǵimarattary máselesin tolyq sheshý josparlanǵan.
Budan bólek, barlyq orta mektepti zamanaýi fizika, himiia jáne robototehnika kabinetterimen jabdyqtaý kózdelip otyr.
Muǵalimderdiń biliktiligin arttyrý kýrstaryna 2027 jyly pedagogterdiń 62%-yn, al 2028 jyly 92%-yn qamtý josparlanǵan.
Bilim salasyna qansha qarajat bólinedi?
2025–2030 jyldarǵa arnalǵan Ulttyq bilim berýdi damytý josparyn júzege asyrýǵa 1 trillion teńgeden astam qarajat qarastyrylǵan.
Bilim berý salasyndaǵy negizgi kapitalǵa salynatyn investitsiia kólemi de jyl saiyn artady dep kútiledi. Biyl bul kórsetkish 732,5 milliard teńge bolsa, 2027 jyly 892,6 milliard teńgege, al 2030 jyly 1,6 trillion teńgege jetýi múmkin.
Oqý-aǵartý ministrliginiń málimetinshe, mektepterdegi jaǵdaidy jaqsartý jónindegi naqty usynystardy qazir «Taldaý» ortalyǵy men Y. Altynsarin atyndaǵy Ulttyq bilim akademiiasynyń mamandary ázirlep jatyr.
