فوتو: ابىل كەكٸلباەۆتىڭ جەكە مۇراعاتىنان
ابىل كەكٸلباەۆ – ICAO, ياعني حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسييا ۇيىمىنىڭ ورتالىق حاتشىلىعىندا جۇمىس ٸستەگەن العاشقى جەنە ەزٸرگە جالعىز قازاق. ونى بىلايعى جۇرت قارىمدى قالامگەر ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ نەمەرەسٸ, اتا مۇراسىنا ادالدىق تانىپ, شىعارماشىلىعىنىڭ شامىن جاعىپ جٷرگەن شىراقشىسى دەپ تە بٸلەدٸ. Ult.kz تٸلشٸسٸ كەيٸپكەرمەن اتاسىنىڭ تەلٸم-تەربيەسٸ, ازاماتتىق بولمىسى تۋرالى ەڭگٸمەلەستٸ.
«بٸر جازعانىن قايتا تٷزەپ-كٷزەمەيدٸ»
مەن ٷلكەن ەجەمٸز, اتامنىڭ اناسى تەربيەلەگەن سوڭعى بالاسىمىن. ياعني ەبٸش اتام كٶرگەن تەربيەنٸ مەن دە كٶردٸم. اتا-اپامىزدىڭ ەكٸ قىز, ەكٸ ۇلى بولدى. سول بٸر ۇلىنىڭ بالاسى مەنمٸن. مەنٸ كٸشكەنتايىمنان ٶز باۋىرلارىنا باسىپ, تەربيەلەگەن. كەكٸلباي تەگٸنە كٸر كەلتٸرمەي, مىقتى ازامات بولۋ باستى مٸندەتٸم.
شىنىن ايتسام, اتامىز قولجازبالارىنا دەيٸن جانىندا جٷرگەن ٸنٸلەرٸنە تاراتىپ تاستاعان. ٷيدەنٸ قولجازبانىڭ ٶزٸ شامالى نەگٸزٸ. سەبەبٸ, اتام بٸر تۋىندى جازىپ بٸتٸرٸپ, وعان قايتا بارمايتىن. ۋاقىتى دا بولعان جوق. كٸتاپتاردىڭ شىققانىن كٶرٸپ, سوعان قۋانىپ جٷرگەن ادام ەدٸ. ەندٸ گازەت-جۋرنال بولسىن, باسقا كٸتاپتاردا ايتىلعان سٶزدەر نەمەسە بٸرەۋ تۋرالى ەستەلٸكتەر بولسىن, سولاردى وقىپ شىعادى دا, ٷيدەگٸ كٸتاپحاناسىنا سالىپ قويادى. سودان ەستەلٸك بولىپ قالا بەرەدٸ. ونى ارنايى بٸر ٸرٸكتەپ نەمەسە وسىنى تاپسىر, مىنانىڭ تاپسىرما دەگەندٸ ەشقاشان ايتقان جوق. وعان كٶپ مەن دە بەرمەگەن سەكٸلدٸ.
مەنٸڭ ەسٸمدە ساقتالىپ قالعانى, ٶزٸنە جاقىن جىلى تۋىندىلاردى نەمەسە اۆتورلاردىڭ كٸتاپتارىن ٶزٸ جيناقتاپ, كٸتاپ دٷكەنٸندە كٶزٸنە تٷسسە ونى ساتىپ الىپ, ٶزٸ جيناپ قوياتىن. استاناعا كٶشكەلٸ, بٸز ەسەيٸپ ٷيدٸ اۋىستىرعان سوڭ ٶزٸنٸڭ كٸتاپحاناسىنا قانداي جانى اشيتىنى بايقالاتىن. كەيدە كٶشۋدٸ سوزىپ وتىراتىنىنىڭ سەبەبٸ كٸتاپحانانى قالاي كٶشٸرەمٸز, كٶشٸرگەندە كٸتاپتاردىڭ رەتٸ بۇزىلىپ كەتپەي ما, ٷيرەنشٸكتٸ ورىندارىن اۋىستىرىپ جٸبەرٸپ, تابا الماي قالام با دەپ ۋايىمدايتىن. بٸز كٸشكەنتاي كەزٸمٸزدەن سول كٸتاپتاردى بٸر ٷيدەن ەكٸنشٸ ٷيگە كٶشكەندە بٸرەۋٸن قالدىرماي, ٶزٸ قاداعالاپ, ٶزٸنٸڭ كٸتاپحاناسىن ٶتە ٷلكەن ماڭىز بەرەتٸنٸن كٶرٸپ ٶستٸك. بٸراق بٸز استاناعا كٶشەردە كٶپ كٸتاپتاردى مەكتەپتەگٸ كٸتاپحاناعا تاپسىرىپ جٸبەردٸ. ونىڭ ٸشٸندە ٶزٸ ستۋدەنت كەزٸنەن جيناقتاعان كٸتاپتاردىڭ كەيبٸرٸ بار. ٷيدە ەرتەرەكتە شىققان نەمەسە سوڭعى باسىلعان كٸتاپتىڭ بٸرنەشە جاناسى بولسا, بٸرەۋ جەتەدٸ, قالعانى باسقالارعا قولجەتٸمدٸ بولسىن دەپ, ٷيدٸڭ قاسىنداعى مەكتەپكە تاپسىراتىن. مەن وقىعان مەكتەپتٸڭ كٸتاپحاناسىنا ٶزٸنٸڭ جەنە قازاق جازۋشىلارىنىڭ بٸرقاتار كٸتاپتارىن تاپسىردى.
سەبەبٸ ول كەزدە كٶپ كٸتاپ سيرەك كەزدەسەدٸ, باعدارلامادا بولعانمەن وقىرماندار تاۋىپ وقي الماي جٷرگەن بولاتىن. سوندىقتان ول كٸتاپتار قولجەتٸمدٸ بولسىن دەيتٸن. وعان قوسا, كەيبٸرەۋلەرٸ ٶتە قۇندى نەمەسە سيرەك كەزدەسەتٸن كٸتاپتاردى جينايتىن بە ەدٸ دەپ جاتادى. ال اتام ونداي كٸتاپتاردى سۇراستىرىپ, ٸزدەستٸرەتٸن. ول كٸتاپتار جوق بولسا, باسقا شەتەلدەگٸ باسپالاردان سۇراستىراتىن. بٸراق ول تاپقان كٸتابىن ٶزٸنە قالدىرمايتىن. ونىڭ كٶشٸرمەسٸن جاساپ, ٶزٸنە كەرەگٸن قالدىرىپ, كٸتاپتىڭ ٶزٸن كٶبٸنە الماتىداعى پۋشكين كٸتاپحاناسىنا قايتارىپ بەرٸپ وتىراتىن. ٶزٸنە كەرەگٸن الىپ, وقيتىنىن سىزىپ, جۇمىس ٸستەپ, كٸتاپتىڭ ٶزٸن قايتارىپ بەرەتٸن. «مىناداي كٸتاپ كٶپ كەزدەسە بەرمەيدٸ, قولعا تٷسە بەرمەيدٸ عوي, بۇنى نەگە قايتارىپ بەرٸپ جاتسىز» دەپ بٸرنەشە رەت سۇراعانىمدا, ول «ەڭ باستىسى قولجەتٸمدٸ بولۋ كەرەك, ەرتەڭ مەنەن دە باسقا ادامدار وسى جەردەن مەلٸمەت الىپ, اقپارات الىپ, باسقا قورىتىندىلار جاساۋى مٷمكٸن. سوندىقتان بۇل كٸتاپتى ٶزٸمە ساقتاماي, كٸتاپحانادا ساقتالۋى تۇرۋى كەرەك» دەيتٸن. ولار كٸتاپحانادا كٸتاپتىڭ جاعدايىن دا جاساپ بەرە الادى, ەسٸرەسە ەسكٸ كٸتاپتاردى ساقتاۋ قيىن عوي. سونى بٸلٸپ, تٷسٸنٸپ, سولاي ەرەكەت ەتكەندەرٸن مەن كٸشكەنتاي كەزٸمنەن كٶرگەنمٸن.
ەڭ باستىسى كٶپ كٸتاپ وقيتىن. كٸتاپتاردىڭ استىن سىزىپ وتىرىپ وقيتىن. ٷيدەگٸ كەيبٸر كٸتاپتاردى اشىپ قالساڭ, سىزىلعان جەرلەرٸن قاراساڭ, قانداي جٷيەمەن سىزىپ وتىرعانىن ەلٸ تٷسٸنبەيمٸن. بٸراق كٶپ كٸتاپتاردىڭ ٸشٸندە ٶزٸنٸڭ ويلارىن بەلگٸلەپ كەتكەندەرٸ كٶپ. اتامىز كٸتاپتى تەز وقىپ تاستايتىن. كٷنٸنە بٸرنەشە كٸتاپ وقيتىن. بٸراق كەيبٸر كەزدە اسىقپاي, كٸتاپتىڭ اسىن سىزىپ, ٸشٸندەگٸ مەلٸمەتتەردٸ باسقا كٸتاپتارمەن سالىستىرىپ وقيتىن. ونداي كەزدە مەنٸڭ تٷسٸنۋٸم بويىنشا, باسقا بٸردەڭە جازۋعا, وسىنى پايدالانىپ, بٸر تۋىندىعا دايىندالىپ جٷرەتٸن سەكٸلدٸ كٶرٸنٸپ تۇراتىن. سەبەبٸ, شابىتى بٸر كەلگەندە توقتاتا الماي, قولىنىڭ استىنداعى قاعازعا جازا بەرەتٸن. بٸر وي تٷسسە بلوكنوتقا جازا بەرەتٸن. سوسىن سودان الىپ, جازاتىن. ەڭ قىزىعى, بٸر باستىرىپ الادى دا, تەكسەرٸپ الىپ, ونى قايتا تٷرتپەيتٸن. كەيبٸر جازۋشىلار بار عوي, بٸر سٶزدٸ ون جىلداپ ٸزدەيدٸ, كەيبٸرەۋلەرٸ بٸر شىعارماسىن قايتا-قايتا تٷزەتٸپ, قايتا جاڭا باسىپ شىعارادى. اتامىزدا ونداي بولماعان. ونىڭ كەيبٸر ەڭگٸمەلەرٸن, ەسٸرەسە اۋدارمالارىن قاراعاندا مٷمكٸنشٸلٸك بولدى عوي, نەگە قايتىپ ٶزگەرتكەن جوقسىز, نەگە قاراتپادىڭىز دەيمٸز. كٶبٸسٸ كەڭەس كەزٸندە اۋدارىلعان عوي, ول كەزدە دە بٸراز تىيىم سالىنعان جەرلەر بولدى مە ەكەن دەيمٸن. سونى ايتقاندا, ونى قويشى دەپ, ەسكٸنٸ ويلاماي, جاڭا تۋىندىلارعا كٶبٸرەك مەن بەرەتٸن. ەرينە, ول كٸسٸ جۇمىس ٸستەپ جٷرٸپ تە جازدى عوي. كٶپ تۋىندىلارى دا سول كەزدە جازىلدى. اتامىز بٸر سۇحباتىندا: «مەن وسى جازۋشى بولماسام, ساياساتقا ارالاسپاس ەدٸم» دەگەن ەكەن. سول ٶزٸنٸڭ تاڭداعان جولى بولعان سەكٸلدٸ. سەبەبٸ, جازعىسى كەلسە, تاڭعى 4-5-كە دەيٸن جازىپ وتىرا بەرەتٸن. بۇعان شارشاماي, تاڭەرتەڭ تۇرىپ, جۇمىسىنا بارىپ, بوس ۋاقىتى بولسا جازۋ مەن كٸتاپ وقۋدان ەشقاشان زەرٸكپەيتٸن.
«بالانىڭ تاڭداۋىنا ارالاسپايدى, تەك باعىت بەرەتٸن»
اتامىز كٸتاپ وقۋمەن, قاعاز جازۋمەن دەمالاتىن. ٶزٸنٸڭ جۇمىس ٸستەيتٸن بٶلمەسٸندە وتىرىپ, كەيبٸر كەزدەردە قولىنا دومبىرا الىپ, ويناپ وتىرعانىن ەستٸپ قالامىز. سونداي كەزدەردە ويلاردى ويلاپ وتىرعان سيياقتى سەزٸلەتٸن. سول ويلاردى رەتتەپ, سوسىن ٷستەلٸنە وتىرىپ, جازۋىنا كٸرٸسەتٸن. ەسٸمدەگٸسٸ, سول دومبىرا ويناپ وتىرعاندا ەسٸكتەن قاراپ, قاسىنا جاقىندايتىنبىز. ال جۇمىس ٸستەپ وتىرعاندا ەجەمٸز اتامىزعا كەدەرگٸ بولماسىن, كٸشكەنتاي بالالار مازاسىن الماسىن دەپ, بٶلمەدەن شىعارىپ تا جٸبەرەتٸن ەدٸ. بٸراق سونىڭ ٶزٸندە اتامىز اندا-ساندا ٷيدە بالالاردىڭ بەرٸ جينالعاندا نەمەسە بەرٸن ارنايى جيناتقىزىپ, داستارقان باسىندا كٶڭٸلدٸ ەڭگٸمەلەرٸن ايتىپ, ەستەلٸكتەرٸن ايتىپ وتىراتىن. ەسٸرەسە, سونداي كەزدەردە ەجەمٸز باردا بەرٸ قۋانىپ, جاقسى بٸر ەستەلٸككە قالاتىنداي وتىرىستار بولاتىن. بالالار ٶسكەن سوڭ جان-جاققا ٶزدەرٸنٸڭ شارۋاسىمەن كەتٸپ قالعان سوڭ, ونداي وتىرىستار جيٸ بولمايتىن. بٸراق اندا-ساندا وسىنداي بٸر جينالىپ قالاتىن كەزدە بەرٸمٸزدٸ ەركەلەتٸپ, ٶزٸنٸڭ كٸشكەنتاي كەزٸندەگٸ ەڭگٸمەلەرٸن ايتىپ وتىراتىن. ٷلكەن ەجەمٸز باردا اتامىز دا ەركەلەپ, سونداي جاقسى بٸر كٷندەر ٶتەتٸن.
فوتو: ابىل كەكٸلباەۆتىڭ جەكە مۇراعاتىنان
بٸزدٸڭ ٷيدە قوناق تا كٶپ بولاتىن. ەجەمٸز بار كەزدە, ٷلكەن كٸسٸگە سەلەمدەسەم دەپ كٸرٸپ, كەلەتٸن ادامدار كٶپ بولاتىن. ەسٸرەسە, اۋىلدان اعايىن, اتامىزدىڭ قاتارىنداعى جازۋشى ەرٸپتەستەرٸ كٶبٸسٸ شەشەلەرٸن ساعىنىپ, اتامىزعا كەلٸپ, اناسىمەن سٶيلەسٸپ, داستارقان باسىندا وتىراتىن ەدٸ. ونداي كەزدەر دە ەستەلٸك بولاتىن. اتامىزدىڭ بٸرگە وقىعان, بٸرگە جۇمىس ٸستەگەن ەرٸپتەستەرٸ بٸزدٸڭ ەجەمٸزگە سەلەمدەسٸپ كەتۋدٸ جٶن كٶرەتٸن. سونداي كٷندەر كٶپ بولاتىن. سول ەكٸ ارادا ٶزٸنٸڭ جازۋىن جازىپ وتىرۋعا ۋاقىت ەردايىم تاباتىن.
قىين كەزەڭدە ٶسسەك تە, قازاقشامىز تازا. ٶيتكەنٸڭ ەجەمٸز ورىسشا بٸلسە دە, تٷسٸنسە دە, ەشقاشان سٶيلەمەيتٸن. ٷيدە بارلىق بالالار ٷلكەن ەجەمٸزدٸڭ ارقاسىندا قازاق تٸلٸن جەتٸك مەڭگەردٸك. سەبەبٸ مەن سىرتتان دا وقىدىم, مەكتەپتٸ دە شەتەلدە وقىدىم, بٸراق ەجەمٸزدٸڭ ٷيرەتكەن تەلٸمٸ سانادان شىقپايدى.
بالا تەربيەسٸنە قاتىستى ايتساق, بٸزدٸڭ اتامىز دا بىلاي جاسا, بىلاي وقى, مىنا وقۋدى تاڭدا دەپ ەشقاشان دا ارنايى ايتىپ وتىرعان جوق. بٸراق مەن ٶزٸم سەزٸنەمٸن, ول كٸسٸ ەدەيٸ ايتپاعانىمەن, سىرتىنان باعىت بەرٸپ وتىراتىن. مىسالى, مەن كٸشكەنتاي كەزٸمدە ازاماتتىق اۆياتسييا سالاسىندا جۇمىس ٸستەيمٸن دەپ ەشقاشان ويلامادىم. بٸراق مەكتەپ بٸتٸرەردە اتام بٸر اقىل ايتقان, «بٸزدە باسقا سالانى قويشى, تەحنيكالىق ماماندىقتان ٶزٸمٸزدٸڭ ماماندارىمىز ازداۋ, ٶزٸڭ كٶرٸپ وتىرعان ازاماتتىق اۆياتسييا سالاسىنان باسقا دا تەحنيكالىق ماماندىقتاردا كٶبٸسٸندە باسقا ماماندار, سوندىقتان وسى باعىتتى قارايسىڭ با?» دەپ بٸر ەكٸ اۋىز سٶز ايتقاننىڭ ٶزٸندە تٷسٸنٸكتٸ بولدى. ول سونى ٶزٸ ەرتەدەن قاراپ, بايقاپ جٷرگەنٸ عوي. مەن ٷيدٸڭ قاسىنداعى ەۋەجايداعى ۇشاقتاردىڭ ۇشىپ قونۋىن قاراپ وتىرعانىمدى, ٸسساپارعا شىققاندا ۇشاقتىڭ ٸشٸندەگٸ بولىپ جاتقان, ەسٸرەسە ۇشقىشتاردىڭ كابيناسىنا سۇرانىپ كٸرەتٸنٸمدٸ بايقاپ وتىرعان. شەتەلدە جٷرگەندە ەكەمە دە ارنايى مۇراجايلارعا اپارىپ كٶرسەت, كٶرسٸن قاراسىن دەپ ايتقان بولار. اقش-تا وقىپ جٷرگەندە ارنايى, نيۋ يوركتەگٸ اشىق ەۋەجاي مۇراجايىنا اپارعان, ۆاشينگتونداعى ۇلتتىق ەۋە جەنە عارىش مۇراجايىنا اپارعان. سول كٸشكەنتاي كەزٸمنەن مٷمكٸنشٸلٸگٸ بولعاندا وسى باعىتتا كٶرسەتٸپ وتىردى. مەن ونى ەندٸ ەندٸ تٷسٸنٸپ جاتىرمىن, ٶزٸڭە باعىتتى كٶرسەتٸپ نەمەسە قىزىقتىرىپ بەرٸپ وتىراتىن.
«ۇرپاعى سان تٷرلٸ سالادا قىزمەت ەتەدٸ»
ٷلكەن قىزى اتامىزدىڭ جولىن قۋماسا دا, ارحيۆ ٸسٸن مەڭگەرگەن. ول دا مەنٸڭشە اتامىزدىڭ ەڭبەگٸمدٸ ساقتاسىن, مۇرامدى جيناسىن دەپ ارنايى وقىتقانى ەمەس, بٸراق بالانىڭ بەيٸمٸنە قاراي مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىرعانى عوي. ٶزٸمنٸڭ ٸنٸلەرٸمدٸ الساق, بٸر ٸنٸمٸز الماتىداعى جٷرگەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتٸن بٸتٸرگەن, ارتيست, وسى جاقىندا ٶزٸنٸڭ باستى رٶلٸن ويناعان. ەندٸ ول ەلٸ جاس بولعان سوڭ, جولى ەندٸ باستالىپ جاتىر. ول كٸشكەنتاي كەزٸنەن گيتارا, بارابان وينايتىن. شىعارماشىلىققا جاقىنداۋ ٶسكەن بالا. اتامىزدىڭ ٶز ۇلى دا مۋزىكانت بولماعانمەن, مۋزىكاعا ٶتە جاقىن. بالاسى دا سول مۋزىكاعا جاقىن بولىپ ٶسٸرگەنٸ دە سوندىقتان شىعار. ال ارنايى شىعارماشىلىققا, باسقا دا مەدەني سالاعا تارتپاسا دا, بٸز كٸشكەنتاي كەزٸمٸزدەن حالىق اسپاپتارىن تىڭداۋعا ٷيرەنگەنبٸز, ەستٸپ ٶسكەنبٸز. قازٸر اتى شىققان ارتيستەردٸڭ بەرٸن جاس كەزٸنەن, ٶزٸمٸز كٸشكەنتاي كەزٸمٸزدەن كٶرٸپ ٶسكەنبٸز. ونىڭ بەرٸ اتامىز مەدەنيەتكە جاقىنداۋ بولعاندىقتان دەپ ويلايمىن. مىسالى, مەن كٸشكەنتاي كەزٸمدە بەينەفيلمگە تٷسكەم. ول جەردە مەنٸ ارنايى ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ نەمەرەسٸ دەپ شاقىرعان جوق, مەن مەكتەپتە ٸرٸكتەۋ كەزٸندە مىنا بالا كەلەدٸ دەپ شاقىرىپ العان. اتامىز بٸر فيلم بولسا دا كٶرسٸن, وسى باعىتتا كٶرسٸن دەپ مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىردى. بٸراق ارتىنان فيلمنٸڭ نەتيجەسٸن كٶرگەندٸكتەن با, ەلدە سول كەزدەگٸ وسى سالانىڭ جاعدايىنا بايلانىستى ما, «وسى سەن فيلمگە تٷسٸپ نە بار, ەندٸ ەلٸ دە ٶسەسٸڭ, كٶرەسٸڭ» دەگەندەي وي ايتتى. بٸراق كٸشكەنتاي كەزٸمٸزدە مٷمكٸندٸكتەر بولعان كەزدە ونى پايدالانىپ, ٶزٸمٸزگە بٸر تەجٸريبە رەتٸندە شىڭدايتىن. كٸشكەنتاي كەزٸمدە ٷلكەن ەكرانعا شىققان فيلمگە تٷسۋ بٸز ٷشٸن ٷلكەن جەتٸستٸك سەكٸلدٸ كٶرٸنەتٸن. ال ەندٸ باسقا بالالارىن الساق, ولاردىڭ بالالارى ەلٸ كٸشكەنتاي. ٸشٸندە شىعارماشىلىققا, مەدەنيەتكە جاقىن بالالار بار. ولار ەندٸ ٶسە كەلە, ٶزدەرٸن كٶرسەتۋگە تىرىسادى دەگەن سەنٸمدەمٸن.
كٸشكەنتاي كەزٸمٸزدە مەكتەپتە وقىپ جٷرگەندە اتامىزدىڭ كەيبٸر شىعارمالارى جازعى دەمالىسقا مٸندەتتٸ تٷردە وقۋعا بەرٸلەتٸن. بٸراق تۋىندىلارىنىڭ ٸشٸنەن «شىڭىراۋدى» بٶلەك كٶرەمٸن. ونىڭ دا سەبەبٸ بار. نەگٸزٸ اتامىزدىڭ جازىلعان شىعارمالارى دايىندىقسىز كەلگەن وقىرمانعا قيىنداۋ بولۋى مٷمكٸن. ال «شىڭىراۋعا» كەلسەك, بۇل ەلٸ اشىق, جان-جاقتى تالقىلانباعان تاقىرىپ. بٸر جاعىنان سۋدىڭ جوقتىعى, ەكٸنشٸدەن, سۋدىڭ قۇدىق قازۋشىنىڭ ەڭبەگٸنٸڭ قانداي قيىن ەكەنٸن كٶرسەتكٸشٸ. ول تەك قانا بٸزدٸڭ ٶزٸمٸزدٸڭ مەدەنيەتٸمٸزدٸ كٶرسەتٸپ وتىرعان تۋىندى ەمەس, ونى كەز كەلگەن ەلدٸڭ مەدەنيەتٸندە كەلتٸرۋگە بولادى. ول جەردە قازاقتىڭ اۋىلى, قازاتىڭ كيٸز ٷي, جىلقىلارى, بٸر جەردەن ەكٸنشٸ جەرگە كٶشٸپ جٷرگەن كٶش ەمەس. ول دا فيلوسوفييالىق جاعىنان كەلگەندە باسقا دا ەلدەردە بار جاعدايلار. ونى كەز كەلگەن ەلدە, كەز كەلگەن تٸلدە وقيتىن وقىرمان فيلوسوفييالىق تەرەڭدٸگٸن كٶرە الادى. وعان قوسا, قۇدىق قازۋشى مەن سۋدىڭ جوقتىعى مەسەلەسٸ بۇل قازٸرگٸ زاماننىڭ, ٶتكەن عاسىر مەن كەلەسٸ عاسىردىڭ بٸتپەيتٸن ەڭگٸمەسٸ. سوندىقتان بۇل ماعىناسى بويىنشا ٶتە تەرەڭ. وعان قوسا, بۇل تۋىندىنىڭ كٶتەرٸپ وتىرعان سۋ مەسەلەسٸ تەك قانا قازاق جەرٸندەگٸ بولىپ جاتقان مەسەلە ەمەس. ول قازٸر دٷنيە جٷزٸندە كٶتەرٸلٸپ كەلە جاتقان سۇراق. بۇل تۋىندىنىڭ بولاشاعى ەلٸ دە باسقا قىرلارىنان اشىلادى دەپ ٶز باسىم سەنەمٸن. وعان قوسا وسى شىعارمانى فيلم قىلىپ تٷسٸردٸ, تەاترلاردا قويىلىم بولىپ جاتىر. مەنٸڭشە بۇل بولاشاقتا باسقاشا زەرتتەلٸپ, وسى تۋىندىنىڭ تەرەڭدٸگٸ مەن ونىڭ فيلوسوفييالىق ماعىناسى ەلٸ دە اشىلا بەرەدٸ دەپ ويلايمىن.
كەكٸلباەۆ تەگٸنٸڭ ەسەرٸ
مەن مەدەنيەت سالاسىندا بولسام, ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ اتى كٶمەكتەسەتٸن شىعار. بٸراق مەن ٶزٸ ماماندىعىم تەحنيكالىق جاعىنان بولعاندىقتان, مەن وقۋدا جٷرگەندە باسقا ەلدٸڭ ماماندارى كەلٸپ وقىتاتىن, وعان قوسا ولار ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ كٸم ەكەنٸن دە بٸلمەيتٸن. مىسالى مەن شەتەلدە جٷرگەنٸمدە, تٸپتٸ شەتەلدٸك سىنىپتاستارىم, شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرٸم قازاقستاننىڭ قاي جەردە ەكەنٸن بٸلمەيتٸن.
ەندٸ ازاماتتىق اۆياتسييا سالاسى مٷلدەم باسقا بولعاندىقتان, اتامىزدىڭ شىعارماشىلىعىن بٸلەتٸن ادامدار ٶتە سيرەك كەزدەسەتٸن. سوندىقتان مەن تەگٸمە قاتىستى جەڭٸلدٸك نەمەسە اتامىزدىڭ اتىن پايدالانۋعا مٷمكٸندٸك بولعان جوق. ەسٸرەسە, مەن حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسييا ۇيىمىنا بارعاندا, ول جەردە 193 ەلدەن ماماندار ٸرٸكتەۋدەن ٶتكەن. ونىڭ ٸشٸندە مىڭعا جۋىق ادام قاتىسقان, ودان ەكٸ ادامدى تاڭداپ العان. بۇل حالىقارالىق ٸرٸكتەۋ بولعاندىقتان, ول جەردە اتامىزدىڭ نە اتى, نە قازاقستاننىڭ ورنى بٶلەك ەكەنٸ ەشقانداي كٶمەك بەرە المايدى. ول بٸر جاعىنان ٶزٸمە دە جاقسى بولدى. سەبەبٸ, كەيدە اتىن پايدالانىپ جٷر دەپ ايتۋى دا مٷمكٸن عوي. بٸراق ٶزٸم ٷشٸن, حالىقارالىق ٸرٸكتەۋدەن ٶتكەنٸمە قاتىستى, ولار شەتەلدٸك ماماندارىمەن جۇمىس ٷستەۋگە مٷددەلٸ. سونداي جاعداي بولىپ جاتقان سوڭ, ول جەردە كٸم ەكەنٸڭ ولارعا بەرٸبٸر, ولارعا جۇمىستىڭ نەتيجەلٸ بولۋى كەرەك, ۋاقىتىلى بولۋى قاجەت, ساپاسىنا قارايدى.
ەڭگٸمەلەسكەن
اقبوتا مۇسابەكقىزى
