فوتو: qarmaqshy-tany.kz
بٷگٸنگٸ تاڭدا رەسپۋبليكا بويىنشا 29,9 ميلليون گەكتار جەر توزعان, -دەپ حابارلايدى Ult.kz. بۇل تۋرالى دەپۋتات نۇرجان ەشٸمبەتوۆ 18 اقپاندا مەجٸلٸستٸڭ اگرارلىق مەسەلەلەر جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸندە "توپىراقتى قورعاۋ تۋرالى" زاڭ جوباسىنىڭ تانىستىرىلىمىندا ايتتى.قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ جەرگە ورنالاستىرۋ جۇمىستارى جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك ينستيتۋتىنىڭ مەلٸمەتٸنە سٷيەنگەن دەپۋتات پوتەنتسيالدى توپىراق قۇنارلىلىعى 17%-عا تٶمەندەدٸ, ال سۋارمالى جەرلەردەگٸ سورتاڭدى جەرلەر 35-37%-عا ارتتى. سونىڭ سالدارىنان اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸ تٶمەندەدٸ دەپ وتىر.
"ٶتكەن جىلى «جايىلىمدار تۋرالى» زاڭعا جايىلىمداردىڭ توزۋ پروتسەستەرٸنٸڭ الدىن الۋعا, ولاردىڭ جاعدايىن تٷبەگەيلٸ جەنە ٷستٸرت جاقسارتۋعا باعىتتالعان, توپىراقتى قورعاۋ مەسەلەلەرٸنە جەنە جاسىل ەكونوميكا نەگٸزدەرٸنە تٸكەلەي قاتىستى نورمالار ەنگٸزٸلدٸ. دەگەنمەن, قازٸرگٸ كەزدە ەگٸستٸك القاپتارىنىڭ توزۋى, ولاردىڭ گۋمۋسىنىڭ ازايۋى قايتىمسىز قارقىن الۋدا. ايتا كەتەرلٸگٸ, جەر جەنە ەكولوگييالىق كودەكستەردە توپىراقتى قورعاۋ سالاسىنداعى قاتىناستاردى رەتتەيتٸن نورمالار جالپى سيپاتتا بولادى, وندا توپىراقتى قورعاۋدىڭ قۇقىقتىق تەتٸكتەرٸ مەن شارالارى جوق", -دەيدٸ ول.
قولدانىستاعى جەر كودەكسٸندە توپىراق بولىپ تابىلاتىن قورشاعان ورتا وبەكتٸلەرٸنە (6-باپتىڭ 2-تارماعى) قاتىستى ارنايى زاڭنامالار قابىلداۋ كٶزدەلگەن.
"توپىراقتى قورعاۋدى قۇقىقتىق رەتتەۋ مەن باسقارۋعا كەشەندٸ كٶزقاراستىڭ بولماۋى توپىراقتىڭ ودان ەرٸ دەگراداتسييالانۋ, بيولوگييالىق ٶنٸمدٸلٸكتٸڭ تٶمەندەۋٸ جەنە ولاردىڭ ەكونوميكالىق جەنە ەكولوگييالىق مٸندەتتەرٸن ورىنداماۋ قاۋپٸن تۋدىرادى", -دەيدٸ دەپۋتات بايانداماسىندا.
نەگٸزگٸ زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى – توپىراقتى تيٸمدٸ باسقارۋ جەنە قورعاۋ, توپىراق قۇنارلىعىن ساقتاۋ جەنە ارتتىرۋ, جەردٸڭ توزۋىن بولدىرماۋ ٷشٸن قۇقىقتىق بازانى قۇرۋ.
نەگٸزگٸ زاڭ جوباسىنىڭ ەرەجەلەرٸ توپىراق رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ, ولاردى جاسىلداندىرۋ, جەردٸڭ نىسانالى ماقساتى مەن توپىراق قاسيەتتەرٸنە بايلانىستى قۇقىقتىق رەجيمگە سارالانعان كٶزقاراس, مينەرالدى تىڭايتقىشتار مەن پەستيتسيدتەردٸ پايدالانۋدى بارىنشا ازايتۋ, سونداي-اق توپىراقتى ەكوجٷيەنٸڭ بٶلٸگٸ رەتٸندە تانۋ قاعيداتتارىنا نەگٸزدەلگەن.
زاڭ جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارىنا مىنالار جاتادى:
- توپىراقتى قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك رەتتەۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ.
- ولاردىڭ جاي-كٷيٸندەگٸ كەلەڭسٸز ٶزگەرٸستەردٸ انىقتاۋ ماقساتىندا توپىراق زەرتتەۋلەرٸن جەنە توپىراق مونيتورينگٸن ۋاقتىلى جٷرگٸزۋ.
- توپىراقتى قورعاۋ تەحنولوگييالارىن قولدانۋدى قامتاماسىز ەتۋ جەنە توپىراقتى جاقسارتۋ, ولاردىڭ قۇنارلىعىن ارتتىرۋ جەنە بۇزىلعان توپىراقتاردى قالپىنا كەلتٸرۋ بويىنشا ٸس-شارالاردى جٷرگٸزۋ.
نەگٸزگٸ باعىتتارى:
- شارۋاشىلىق نەمەسە ٶزگە دە قىزمەت كەزٸندە توپىراقتى, ونىڭ ٸشٸندە سۋ باسۋدان, باتپاقتانۋدان, تۇزدانۋدان, سارقىلۋدان, كەبۋدەن جەنە تىعىزدالۋدان قورعاۋعا قويىلاتىن بەلگٸلٸ تالاپتاردى بەلگٸلەۋ;
- بۇزىلعان توپىراقتاردى قالپىنا كەلتٸرۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-شارالاردى رەتتەۋ, توپىراقتىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ تالاپتارىن انىقتاۋ;
- جەرگiلiكتi مەسليحاتتار مەن ەكiمدiكتەرگە توپىراق قورعاۋ سالاسىنداعى iس-شارالار جوسپارىن ەزiرلەۋ جەنە بەكiتۋ جٶنiندەگi جاڭا ٶكiلەتتiكتەر بەرۋ;
- كٶرسەتٸلگەن سالاداعى عىلىمي زەرتتەۋلەردٸ رەتتەۋ جەنە ت.ب.
