Foto: qarmaqshy-tany.kz
Búgingi tańda respýblika boiynsha 29,9 million gektar jer tozǵan, -dep habarlaidy Ult.kz. Bul týraly depýtat Nurjan Áshimbetov 18 aqpanda Májilistiń Agrarlyq máseleler jónindegi komitetinde "topyraqty qorǵaý týraly" zań jobasynyń tanystyrylymynda aitty.Qazaqstan Respýblikasy Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń Jerge ornalastyrý jumystary jónindegi memlekettik institýtynyń málimetine súiengen depýtat potentsialdy topyraq qunarlylyǵy 17%-ǵa tómendedi, al sýarmaly jerlerdegi sortańdy jerler 35-37%-ǵa artty. Sonyń saldarynan aýyl sharýashylyǵy ónimi tómendedi dep otyr.
"Ótken jyly «Jaiylymdar týraly» Zańǵa jaiylymdardyń tozý protsesteriniń aldyn alýǵa, olardyń jaǵdaiyn túbegeili jáne ústirt jaqsartýǵa baǵyttalǵan, topyraqty qorǵaý máselelerine jáne jasyl ekonomika negizderine tikelei qatysty normalar engizildi. Degenmen, qazirgi kezde egistik alqaptarynyń tozýy, olardyń gýmýsynyń azaiýy qaitymsyz qarqyn alýda. Aita keterligi, Jer jáne Ekologiialyq kodeksterde topyraqty qorǵaý salasyndaǵy qatynastardy retteitin normalar jalpy sipatta bolady, onda topyraqty qorǵaýdyń quqyqtyq tetikteri men sharalary joq", -deidi ol.
Qoldanystaǵy Jer kodeksinde topyraq bolyp tabylatyn qorshaǵan orta obektilerine (6-baptyń 2-tarmaǵy) qatysty arnaiy zańnamalar qabyldaý kózdelgen.
"Topyraqty qorǵaýdy quqyqtyq retteý men basqarýǵa keshendi kózqarastyń bolmaýy topyraqtyń odan ári degradatsiialaný, biologiialyq ónimdiliktiń tómendeýi jáne olardyń ekonomikalyq jáne ekologiialyq mindetterin oryndamaý qaýpin týdyrady", -deidi depýtat baiandamasynda.
Negizgi zań jobasynyń maqsaty – topyraqty tiimdi basqarý jáne qorǵaý, topyraq qunarlyǵyn saqtaý jáne arttyrý, jerdiń tozýyn boldyrmaý úshin quqyqtyq bazany qurý.
Negizgi zań jobasynyń erejeleri topyraq resýrstaryn utymdy paidalaný, olardy jasyldandyrý, jerdiń nysanaly maqsaty men topyraq qasietterine bailanysty quqyqtyq rejimge saralanǵan kózqaras, mineraldy tyńaitqyshtar men pestitsidterdi paidalanýdy barynsha azaitý, sondai-aq topyraqty ekojúieniń bóligi retinde taný qaǵidattaryna negizdelgen.
Zań jobasynyń negizgi maqsattaryna mynalar jatady:
- topyraqty qorǵaý salasyndaǵy memlekettik retteýdi qamtamasyz etý.
- olardyń jai-kúiindegi keleńsiz ózgeristerdi anyqtaý maqsatynda topyraq zertteýlerin jáne topyraq monitoringin ýaqtyly júrgizý.
- topyraqty qorǵaý tehnologiialaryn qoldanýdy qamtamasyz etý jáne topyraqty jaqsartý, olardyń qunarlyǵyn arttyrý jáne buzylǵan topyraqtardy qalpyna keltirý boiynsha is-sharalardy júrgizý.
Negizgi baǵyttary:
- sharýashylyq nemese ózge de qyzmet kezinde topyraqty, onyń ishinde sý basýdan, batpaqtanýdan, tuzdanýdan, sarqylýdan, kebýden jáne tyǵyzdalýdan qorǵaýǵa qoiylatyn belgili talaptardy belgileý;
- buzylǵan topyraqtardy qalpyna keltirý jónindegi is-sharalardy retteý, topyraqtyń jaǵdaiyn jaqsartý talaptaryn anyqtaý;
- jergilikti máslihattar men ákimdikterge topyraq qorǵaý salasyndaǵy is-sharalar josparyn ázirleý jáne bekitý jónindegi jańa ókilettikter berý;
- kórsetilgen saladaǵy ǵylymi zertteýlerdi retteý jáne t.b.
