Berdibek Soqpaqbaev bir synshy týraly: «Bizdiń jazǵan-syzǵanymyzdyń mazmunyn aityp berýdi ǵylym sanap júr», – dep ájýalap kúledi eken. Sol aitqandaiyn, daryndy aqyn, talantty jýrnalist Janǵali Myrzálievtiń týyndylarynyń mazmuny men kórkemdik jaǵyna baǵa berýdi uly mártebeli oqyrmannyń enshisine qaldyryp, ózim anyq biletin jaǵdailardan estelik jazýdy uiǵardym.
Janǵalidy bizdiń aýyl «Jánekesh» deitin. Bisen Jánekeshevtiń tegi solai ǵoi, bálkim, erterekte bolǵan úlken adamnyń aty ma, áiteýir qosaqtap berilgen bul esim tutas bir taǵdyr sekildi: «Jan keshti, janyn jegip, janyn jep júrip ómir súrdi», – degendi oiǵa túsiredi. Kóp alysqa barmai, ózim es bilgeli kýá bolǵan barlyq jaǵdai sanamda osy pikirdi berik ornyqtyra tústi.
Túidei qurdasy Jarasqan Ábdirashevtiń:
Ishesiń be?..
Kezinde ishtim deiim.
Al, qazir me?..
Qalypqa tústim deiim.
Týǵan jerim?..
St. Aral.
Qyzylorda.
Týǵan jylym?..
Soǵystan úsh jyl keiin... – dep keletin shýmaqtary bar. Jákeń sol qurǵyrdan boiyn aýlaq sala almady, «qalypqa túse almady». Báleniń bári sol. KazGÝ-den oqýdan shyǵady. Zertteýshiler úshin qysqasha málimet, Almatyda oqyǵan jyldarymda, oblystyq radiodaǵy jalaqysyn kóbeitýge septigi tietin bolǵandyqtan, kýrstastarym Kárimolla Ǵaisin, Edil Berkimbaev úsheýimizdiń Raýshan Júnisbekqyzy deitin ápkemizdiń tabaldyryǵyn tozdyrǵanymyz óz aldyna bólek hikaia, «bilimi bitirmegen joǵary» degen anyqtama alyp berýmen ainalystym, úsh kýrs oqyp tastap ketken qujattardyń túpnusqasy oqý ornynyń arhivinde áli kúnge deiin túgeldei muzdai aman tur. Januiada jarasym bolmady. Jumystyń baiany joq. Minezi quddy naizaǵai sekildi, shý asaý júrgen shaǵynda Pýshkin bolyp: «Aldyńda turǵan siia saýyttan óleń jazyp tastaimyn», – dep jer tarpyp órekpip tursa, «Ashy sýdyń álegimen balaǵattap ketti, siia saýytpen ura jazdady», – dep ókpelep qalatyn beibaqtardyń ortasynan qaidan oryn tabyla qoisyn. Jan-tánimen jaqsy kórgen adamyn qulai, jadyrap qarsy alyp, jaima shýaq áńgimeni tókpeletip otyrady da, birnárse kóńiline sál jaqpai qalsa shart ete túsip: «Shataǵy...» – dep lezde murtyn jybyrlata bastaidy. Shyn shataq sol kezde. Unamai turǵan kisi bishik ustap, basyna qara bult tóndirip tursa meili ǵoi, tipti qaradan qarap qýsyrylady da qalady. Oqymaǵan kitaby joq, keiipkerleriniń biriniń atyn atap, túsin tústep oqiǵasymen kiristirip jatsa, endi birde osy qarsy aldynda turǵan adamǵa, Abai atamyz tirilip kelip, sonyń shapanynyń shalǵaiyna jarmasqandai shoshynyp, selkildep ursyp ala jóneledi. Sonsha taýsylyp jatqany ne deseńiz: «Kúidiretin osy qylyqtaryń, ospadarsyz ádetteriń, áne, Aqan seri qaldy dala kezip alasuryp». Qazaq jazýshylarynan bolsa bir sári, jyǵa tanymasań da jobasyn shyramytyp joramaldap turar ediń, álem ádebietinen bolsa qaitesiń, qapelimde Iýliia Jemaiteni qaidan izdep tabasyń. Aptyǵy basylǵanda qaq turmaityn jazǵy jaýyn sekildi dyq qalmaidy. Kúnde kórseń kóziń úirenetin shyǵar, al ekiniń biri ana jerge, myna jerge bir aiaǵy tiip ushyp-qonyp júrgen Janǵalidyń artynan qýyp, qaidan zerttep otyrady. Oqyǵany az, tárbiesi kem kisi jolyqsa kek saqtap, ishine qan qatyp qalady. Mundailar qaltarystarda kóbirek aralasyp júrgenderiniń ishinde jii kezdesetin. Túsindiremin dep álek. Judyryq siltesip qalady. Qaitesiń, taǵdyr...
Biraq, kezdeskenniń bárimen kerildese beretin kersoqqannyń ózi boldy deý bolashaq urpaq aldynda kúná. Ashýlansa – bet-aldyna qaratpas quiyndy daýyl sekildi bolǵanymen, qýansa – quddy bala minezdi, jer ańsaǵan nóserli jaýyn. Erekshe iltipatpen atap otyratyn adamdary kóp boldy. Sonyń basynda Qadyrǵali Hoshemetov turatyn. Oǵan hattary kýá. 90-shy jyldary aqyn Erǵali Saǵat «Almaty aqshamy» gazetine sýreti men óleńderin jariialady. Janynda júrgende óleńimdi jaryqqa shyǵaramyn dep eshkimdi jaǵalaǵanyn kórmedim, soǵan qaraǵanda aqyndyq qarym-qabiletin jaqsy biletin Qadyrǵali aǵa aralasty-aý dep oilaimyn.
Marat Qabanbaevtyń ádebiettegi qadamyna qýanyp júrdi. Keńshilik Myrzabekovtiń ýniversitet qabyrǵasynda «eki urty bultiyp» ózimen ózi óleń shyǵaryp júrgen shabytty shaqtarynda myna joldardy aityp ainalyp-tolǵanýshy edi dep súisinip eske alatyn:
Aiym Janǵali, kúnim Janǵali,
Ózgeshe búgin túriń, Janǵali,
Ózgerip ketipti úniń, Janǵali,
Jyr bop shyqsyn kúniń, Janǵali,
Óleńim bolsyn gúlim, Janǵali.
Aiym Janǵali, kúnim Janǵali.
«Jigittiń tóresi ǵoi, segiz qyrly, bir syrly» dep jerlesi Suńǵatov Marksti aýzynan tastamady. Án salady dep kádimgidei tamsanady, biraq ony da, naǵyz juldyz bolatyn adam dep jerge-kókke tigizbei maqtaǵan marqum Jeksenbai Baituiaqovty da tyńdaý buiyrmady. Belgisiz bolyp qalǵan qanshama taǵdyrlar dep tolǵanamyn.
Endi maǵan qyryq jyl ǵumyr qaldyń ba,
Ne turǵanyn bilmeimin ǵoi aldymda.
Kúnniń ystyq janarynan uialyp,
Jatar ma ekem, týǵan jerde shalǵynda.
Jańa kele jatqan táýir basyp,
Maǵan da ońai deimisiń, baýyrlasym.
Ómirde kóp eken ǵoi jónsizdikter,
Qalai meniń aq janym aýyrmasyn.
Barsha adamdardy aq janymen, taza júregimen súidi. Óleń jazǵanda ómirden soqqy kórgen adamnyń soiynan emes, kirshiksiz páktikpen jyrlady. Ómirge ǵashyq bolýdyń úlgisi, erlik emei nemene.
Otyn qat, turmys óte aýyr jyldary qalǵan ómiriniń sońǵy kúnderin ótkizgen eski jataqhananyń ortasyna tamyzyq jiyp qoiyp ot tutatyp, ainalasynda gazet-jýrnal oqyp júrer edi. (Naq sol otqa shalynyp ajal qushqanyn qaitersiń. Órt demekshi, jasynda Aiaz ata bolamyn dep turǵanda artyq qalǵan jipti qiiatyn qaishy tabylmaǵasyn, sirińkemen úze salyńdar dep, abaisyz tutatqan ot qar siiaqtandyryp oiýlap japsyryp qoiǵan maqtaǵa tiip, qatty kúiip qalǵan eken, qolyndaǵy shorlanyp bitken kúiik tyrtyǵy anadaidan kózge uryp turatyn. Maiakovskii, Taiyr Jarokovterge eliktep zor daýsymen mánerlep óleń oqidy, naǵyz shabytty shaǵynda alǵa sozǵan qoldaryna qarap qabaǵyn túiip alǵan kezde biz balalar jaǵy salaly ala-qula saýsaqtarǵa sál qorqyp kóz tigip otyramyz. Osy kúngi qaptap ketken túsirý quraldarynyń kómegimen beinerolik jasasa, órttiń haýpi týraly jarnama klipke jararlyq, «Baiqamady, baiqasa, bul bola ma,
Jarq etti órt! Jalyn tili orap ap. Án saǵatta shabyndyqtyń ústinde, Jaiylǵandai alaý qyzyl oramal» dep bastalatyn óleńi bar. «Erteńine el bildi órttiń kúshtisin, Janǵan jerdiń qaiǵy bolyp tústi isi. Qaraýytyp jatty kúigen alqapta, Bir traktor, Eki maia, Úsh kisi...», (tap-taza siýjet, móldir sýret).
– Ulylardyń aýrýy da uqsas, uly bolady, Fedor Mihailovichtiń nemen aýyrǵanyn bilesiń ǵoi – dep ázildep qoiady keide. Ózine meńzegeni, talai kózimiz kórdi. Dostoevskii jaryqtyq ustamaly derti bastalǵansha Raskolnikov túbine jetpek bolǵan kempirdiń qarǵys atqyr sol úiinde neshe baspaldaq bar ekenin bilý úshin baryp sanap úlgeripti. Jákeń osynyń bárin bildi. Ne jazsa da shyndyqty jazdy. Shyndyq degende ózi bilgenin jazdy, jańaǵy keselmen alysyp júrip, jartyqursaq qalpymen muqiiat zerttedi. Tipti kórkemdep otyr degende de, óleńderiniń ár jolynda ózi kórgen sýretter jatyr, sulý sóz, sony tirkes arqyly sáýle túsirip kórkem dúniege ainaldyrdy.
Jákeń syrlasqan bir túnde Shyńǵys Aitmatovtyń «Qosh bol, Gúlsarysyndaǵy» jylqynyń aýzyndaǵy qolǵa iliger-ilikpes qylynan bastap jazylmaǵan taqyryp qalmady degen edi. Óleńine taqyrypty op-ońai tabatyn. Pýshkinniń «Siia saýytyn» beker qozǵap júrgen joq. Qandai janrǵa qalam tartsa da jeńil, shapshań jazady. Oqýshy tez qabyldaidy. Soǵan qarap «shetinen tuzy jeńil dúnieler eken» deýge aýzyń barmaidy, Jumeken Nájimedenovtiń kúi týraly oiyn óz yńǵaiymyzǵa beiimdesek, onyń óleńderi «shabyttai jeńil, tabyttai aýyr». Iá, osylai.
Jákeńniń qolynan kitap túsken kúni joq, oqi beretin. Jady myqty, qai kúni surasań da jańylmai qaitalap aityp beredi. Jasyratyny joq, ońdy-soldy oratyn kombain syqyldy keide kópe-kórineý, keregi az málimetterge talǵaýsyz, beker ýaqyt rásýa qylyp otyrǵandai áser qaldyrady, artynan bir áńgime barysynda solaryn sóz arasyna ádemi qiiýlastyrǵanyn kórip, shyn talantyna, daýsyz darynyna eriksiz riza bolasyń. Kitap toly dorbasyn arqalap jel qýǵan qańbaqtai bolyp júrse de, ózgeniń taǵdyryna sergek qarady, erdi kebenek ishinde tanydy. Jumaniiazov Bazarbaidyń aǵasy Ońaiálimen tanystyrdy, basynan keshkenderin tyńdatty. Riza bolyp: «Chehovtyń, Gogoldiń keiipkerleri ortamyzda júr», – deitin. Bir kúni Jánibektegi eski mekteptiń qasyndaǵy úige jetelep ertip bardy, erterekte jarda turǵan sýretten Sábit Muqanovty kórgen eken, kópke deiin úi iesiniń buǵan qandai qatysy bar eken dep tańyrqap júrdi.
Esimde: top adamnyń ortasynda mańdaiy jarqyrap Sábeń otyr, fotosýrettiń shetine Qazaqstan jazýshylarynyń Almatyda ótken sezi (naq qai jyly ekenin umyttym, otyzynshy jyldardyń ortasy shyǵar dep topshylaimyn) dep jazylǵan. Birqatar adamdardyń esimin ádemi oqiǵalarymen uzaq-uzaq keltire alamyn. Biraq, ádeii oraǵytyp otyrmyn, taǵdyr olardyń kóbine jyly shyrai tanytpady. Bul maqalanyń maqsaty basqa, kólemi de kótermeidi. Áitpese, Jákeńniń sýretshiligi, sýyrypsalmalyǵy jóninde oqiǵaǵa qatysty biraz adamdy qozǵap aitýǵa bolar edi. Aqobanyń týmasy, artynan ergen inisi, arqaly aqyn, kúmis kómei ánshi marqum Qadyrbolat Orazovqa osy jerden qimai qol bulǵap turmyn, bir reti keler...
Bir qaraǵanda, Jákeńniń aralasqan ortasy shetinen joly bolmaǵandardan turatyn siiaqty bolyp kórinýi múmkin. Shyndyǵy sol. Óz betimen, erik-qalaýymen qiyn-qystaý joldy kim tańdap alsyn, árqaisysynyń eshkimge uqsamaityn, ózine ǵana tán ómir soqpaqtary bar. Sheber jazýshy qarshyǵadai soǵan shúiligedi, maidan qyl sýyrǵandai sony qalamǵa iliktiredi. Gorkiidiń «Shyńyraýdasy» áli kúnge mańyzyn joiǵan joq. Janǵali Myrzáliev sondai maqsat tutty dep oilaimyn. Ataqty jazýshy Kobo Abe qolynan fotoapparaty túspegen adam eken, biraq álemge áigili sýretiniń bárin túgelimen kúl-qoqysqa arnapty. Tegin be. Jákeń bereketsiz ortada kóp júrdi. Qudai ózi keshirsin, bir ǵana ókinish pen óksik kókeiimnen ketpeidi, ózegimdi órteidi: «Keiipkerler solar ekeni daýsyz, naǵyz ómirdi zerttegiń kelse, olardyń ashy tájiribesinen artyq qandai sabaq taba alasyń. Biraq, ómir súrýdiń máni men mazmuny basqa jaqta ekenin aiyra almai qalǵan joq pa eken. Jyly jaqqa bet alǵan jyl qustarynyń tizbeginen jańylǵan syńarqanat jalǵyzsyrap jurtyna qaityp oralsa qys kózi qyraýda ońa ma?!»
Kóp oqidy dep qurmet tutqan adamdarynyń biri Qaiyrǵali Qýanáliev ótken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldary osy joldar avtorynyń bir aýyz sózin jerge tastamai, Jánibek aýdandyq «Oktiabr týy» gazetine jumysqa aldy. Kóp óleńderdiń dúniege kelýine tikelei sebepshi boldy dep esepteimin. Bir estelik aita keteiin, Jákeń jumysqa turǵannan keiin kezekti eńbek demalysynyń da tóbesi kórinip qaldy. Aqshanyń bereketti kezi, «elde júrip etekbasty kóp kórdi ǵoi» dep oilap-oilap, Grýziianyń Tshinvali qalasyna kýrortqa barýdy usyndym. Qairaqań qolynan gazet túspeidi, bárimiz de jabylyp jibermei oqyp otyramyz ǵoi, biraq ol kisiniń jaqsy qasieti eshkimniń basyna kelmeitin tosyn oi túiip ala qoiady. Bul joly da sol ádetimen: «Jigitter, ol jaqtaǵy saiasi jaǵdai jaqsy emes dep jazyp jatyr, jaǵalai jumysshylar ereýili, abai bolyńdar!» – dep kúldi. On shaqty kúnnen keiin, qandai «saiasi jaǵdai» áser etkenin keiin óz aýzynan estidim ǵoi, «Dáýke, men «prikliýcheniege» tap bolmai júremin be, barǵasyn sońǵy tiynyna deiin esep aiyrysamyn, shuǵyl 50 som salyp jiber» degen jedelhat keldi...
Sodan keiin qol ushyn bergen Súndetqali Sariev, oblystyq radioǵa qyzmetke tartty. Qolyna reporter tigende Jákeń qaita týǵandai qulpyryp júrdi. Ataqty shopan Hasen Shaǵyrov qinalǵan sátterimde pana boldy degendi óz aýzynan estidim. Saparǵali Sirajev deitin azamat kóp páterli úiden bir bólmelik baspana berip, bizdiń úiden enshi alyp bólek shyqty. Anam men Aqsulý qyz uzatqannan kem bolmady.
Jákeń úshin Aqoba men Jánibektiń, jalpy onyń esimin biletin qazaq shańyraǵynyń qai jerde de esigi men qushaǵy kúndiz-túni ashyq boldy. Turaqtamaityn ózi. Onyń mánisi: «Óleńiniń eki jolyn aitsań, jurt kózin jumǵan qalpy: «Qasym Amanjolov, Muqaǵali», – dep jatqa aityp jatady, tyńdaýshymdy sondai kúige jetkizemin»,– dep óleńnen talmai ózin izdedi, ózindik stilin qalyptastyrýdy aqyrǵy demi taýsylǵansha armandady. Ózin óleńge ǵana jumsady. Jákeńniń tabiǵatyna jasyqtyq qas. Jylap otyrǵan keipin óte sirek kóretinmin. Oǵan arnaǵan bir óleńimde: «Tup-tunyq janarymmen talai kórdim, Kózińnen qaiys-jastyń taramdaryn»,– dep jazǵanym bar. Qaiys qandai bolady, onyń bar bordai egilgeni sondai bolatyn. Osy oidy ózi jatqa aitatyn Sholohovtyń «Sýdba cheloveka» shyǵarmasynyń sońǵy sózderimen túiindesek: «...kak bejit po tvoei sheke jgýchaia i skýpaia mýjskaia sleza...»
Ómirin keri ainaldyra almasyn anyq sezdi, úzilgen jipti jalǵaýǵa qaýqary jetpedi, kúndelikti kúiki tirlikti mise tutpady, sodan kúsh-jigerin tek qana óleńge arnady. Úiirinen kóz jazyp qalǵan qazdai bolyp júrse de, jalǵyzdyǵyn óleń deitin perishtemen bólisti.
Kezinde jazǵan-syzǵan kúndeligin ottan aman alyp qalyp, ózine tosynsyi qyp tartqan edim, azyn-aýlaq prozanyń aýylyna at izin salyp áńgimege qalam tartty. «Klýb pa, qulyp pa?», «2+2=5» degen maqalalary satiraǵa beiimdiligin anyq baiqatady. Qamys býyp Jańaqalada júrgende «K-700» traktorynan qulap, qolyn syndyryp alǵanda aitqan: «Janǵali keldi Jańǵalaǵa, Jańǵala degende jan qala ma. «Jan qalmaǵannyń belgisi» dep, Qolymdy syndyrdym mań dalada» degen tárizdi shymshyma ýytty shýmaqtaryn el áli kúnge deiin jatqa aitady. Biraq, báribir Pegas jalynan ustap, stihiiam qasietti poeziia dep uqty. Onysy baqyty edi.
Oqyrmanǵa túsinikti bolý úshin sál toqtalyp óteiin, bir óleńin oqyǵanda kóz aldymyzǵa Tólegen Aibergenov kelip qalady. Bul jalań uqsastyq emes, jaryspalyqtan týǵan. Ádebiettegi mundai qubylysty ǵylymi jaǵynan tereń taldaǵan Muqtar Áýezov «názira dástúri» dep atapty. Abaidyń: «Boidaǵy mindi sanasam, Taý tasynan az emes, Júregimdi qarasam, Inedeiin taza emes, Oiyp alyp tastaýǵa, Apandaǵy saz emes, Bári boldy ózimnen, Táńirim salǵan naz emes» degen joldary Sultanmahmut Toraiǵyrovta: «Jaqsylyq kórsem ózimnen, Jamandyq kórsem ózimnen. Ózgeden boldy degendi shyǵaramyn sózimnen, Ózimnen boldy degendi tasa qylman kózimnen» bolyp qubylady. Oi bireý bolǵanymen, órnek bólek. Bul ádebi úrdis Ǵumar Qarashta kezdesedi. Jákeńdi aty dúrildep turǵan Tólegenmen jyr báigesinde jarysyp kórgen dep esepteý kerek.
Qarapaiym tirlikte keýdesin eshkimge bastyrmaǵan Janǵali óleń máselesinde ekiniń birin moiyndai bergen joq. Jasyraq kezimde Janǵali Nábiýllindi kórdim, «Á, óleńderińmen tanyspyn, ózińdi kórip turǵanym osy»,– dep qaltasynan qoiyn kitapshasyn sýyryp aldy, ártúrli deńgeidegi basylymdar betinde jaryq kórgen Janǵali esimdi talapkerlerdi tirkep jazyp júredi eken, «Satirada Janǵali Meimandosov bar, degenmen attas aqyndardyń ishindegi menen keiingi ekinshi dep jazyp qoiaiyn», – dep túrtip aldy degeni bar. Óleńimdi «jórgeginen joǵary baǵalady» syńaiynda aitatyny baiqalatyn. Kóńili shalqyǵan sátte: «Dáýke, men ekinshi Myrzálievpin ǵoi, solai emes pe», – deitin. Biraq, túsindim, poeziia kóginde óz jaryq juldyzym, óleńniń sary dalasynda sairap jatqan óz jolym bolsa eken dep armandady.
Ustazymyz Ǵainijamal Kóbeeva Habi Haliýllin týraly uzaq tolǵaýyn arnaýly tapsyryspen jazdyryp alyp aýdandyq pionerler sletinde paidalandy. Bala kúnimde sahnada oryndaǵan «Kúnnen kúnge ór tulǵań bara jatyr biiktep» deitin joldary áli esimde. Keiin ózine aityp bergenimde kózine jas aldy. Jaqsy pikirge muqtaj-aý dep oiladym sol kezde.
Aýdan kitaphanashylarymen jaqsy qarym-qatynasta boldy. Jákeńniń shyǵarmashylyǵy týraly baspasózde sóz bolyp talqylandy deý artyq. Keiin toqsanynshy jyldary bastaldy. Ol týraly sóz bólek.
Jasyratyny joq, Jákeń kitap shyǵarý alynbas qamal, oryndalmas arman bolyp qalaryn sezdi. Tipti, talpynbady da. Bárinen arashalap alǵan ar-uiatyńdy, bar ómirińdi túgel sarp etip turyp, sońǵy nátijesin kóre almaý degen úlken tragediia emes pe. Keńester Odaǵy deitin alyp mashina Jákeńderge jańqa dep qarady, keiingi toqsanynshy jyldardyń topalańy ómirde Jákeń bar ekenin eske alýdy oilaǵan joq, moiyn burýǵa mursha bermedi. Al, ol qasqaiyp turyp aǵysqa qarsy júzdi. «Tynbai soqqan aq borannyń ishinen, Aq japyraq qyzǵaldaq tur gúl atyp» dep lekitti. Ózi de zamannyń uitqi soqqan úskirikti daýylynyń ishindegi «Jyr qyzǵaldaǵy» emes pe edi. Qyzǵaldaq ǵumyr deimiz, uzaq pa, qyryqtan endi asqan shaǵynda bárimizben jyrdaǵydai: «Baltaly, Baǵanaly el, aman bol, Baqaly, baldyrǵandy kól, aman bol, Kirim jýyp, kindigim kesken jerim, Oinap-kúlip, erjetken jer, aman bol!» – dep baquldasyp kete bardy. Tek, jyry ǵumyrly bolǵai. Eldiń amandyǵyn bersin. Ár jerdegi óleńderin jinaqtap, kitabyn shyǵarý sharýasyna ainalaiyn Ahmediar Batyrhanov segiz jyldan astam ýaqytyn sarp etip, 168 óleńin taýyp ainalymǵa qosyp otyr. Osy maqalanyń jazylýyna sebepshi de sol baýyrym. Ulyqbek Esdáýletovke qulaq túrip kórelikshi, aramyzda júrgen ataqty aqyn Júrsin Erman týraly ne deidi eken: «Búkil ǵumyrynda jazǵan óleńderi áldeqaida kóp bolar, biraq bizge bar usynǵany júz jiyrmadai-aq jyr. Úlkenimizge de, kishimizge de úirenerlik úrdis! Mihail Svetlovtyń: «Eger bir jinaqtan tushymdy on bes óleń tabylatyn bolsa, onyń myqty kitap bolǵany», degen sózi eriksiz eske túsedi». Júrsin qazaq poeziiasynan óz ornyn oiyp turyp alǵan joq pa. Másele az-kópte emes. Oqyrman endi kóz jazbaidy dep senemin.
Dáýletkerei Qusaiynov,
Astana qalasy
