Bul týraly Ulttyq akademiialyq kitaphanada ótken «Ulyq Ulys – Uly dala tarihy» halyqaralyq onlain konferentsiiasynda aityldy, dep habarlaidy QazAqparat.
«Halyqaralyq túrki akademiiasy bul jumystarǵa 2015 jyldan, iaǵni Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn atap ótkennen keiin kirisip ketken. Atap aitqanda, 2016 jyly Kentai aimaǵyna halyqaralyq ekspeditsiia júrgizdik. 2017 jyly «Kentaidan Ulytaýǵa» degen halyqaralyq ekspeditsiia boldy. 2018 jyly birshama kitap shyǵaryp, jiyndar ótkizdik. 2019 jyly Parijde úlken halyqaralyq konferentsiia ótkizdik. Nur-Sultan, Taraz, Bishkekte úlken jiyndar bolyp, jiyrmaǵa tarta kitap shyǵaryldy. Atap aitsaq, sonyń ishinde Rashid ad-dinniń «Jamiǵ at-taraýih» 5 tomdyq kitabynan bastap qujattar jinaǵy bar. Eń sońǵy jaryq kórgen kitap - Berke han týraly monografiia», - deidi Halyqaralyq túrki akademiiasynyń prezidenti Darhan Qydyráli.
Ol ulystyń tarihyna qatysty birneshe máseleniń basyn qozǵady.
«Konferentsiia ótpes buryn ulystyń tarihyna qatysty birneshe film qarap shyqtym. Bul obektivti pikir dep aita almaimyz, biraq osyǵan bailanysty birneshe máseleni aityp ótkim keledi. Birinshi, ulystyń atalýy «Altyn orda» dep qalyptasqan. «Orda» degen sózdiń ózi belgili bir tilde jaǵymsyz keiipte qoldanylǵany belgili. Sondyqtan bul «Altyn orda» keiin paida bolǵan ataý ekenin bilemiz. 750 jyldyq aiasynda «Uly ulys» degen ataý ekinshi oryn alýy kerek dep oilaimyn. Onyń qurylýyn kóbine Shyńǵys han, Joshymen, Batýmen bailanystyramyz, biraq ol Talas quryltaiynan bastalǵan. 1269 jyly Talas quryltaiy qaida ótkenine bailanysty daý-damai da kóp, árkim ártúrli pikir aitady. Arheologtardyń pikirleri bar, biz de belgili bir qorytyndy jasap otyrmyz, ol týraly málimdeitin bolamyz. Talas quryltaiy týraly kitaptar joqqa tán. Ulystyń atasy Joshy hannyń dúniege kelýi de, dúnieden ótýi de - jumbaq. Oǵan bailanysty kózi tiri kezdiń ózinde alypqashpa áńgimeler bolǵany anyq. Joshy hanǵa bailanysty keńestik kezeńde arheologiialyq qazba jumystary bastalǵanymen, toqtap qalǵan. Bul antropologiialyq jumystarmen astasýy kerek. Jalpy onyń kesenesi búkil Shyńǵys han jáne onyń áýletine qatysty jer betindegi jalǵyz eskertkish ekenin aita ketken jón. Joshy hannyń kesenesi Saryarqada turǵanyn kópshilik bile bermeitinin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta aityp ketti. Uly ulystyń 750 jyldyǵy aiasynda atqarylatyn jumystar kóp dep oilaimyz. Bul rýhani, mádeni turǵyda adamzat tarihynda qandai iz qaldyrǵany týraly da áli jazylady. Uly ulystyń tarihyn onyń quramynda bolǵan qazirgi memleketter kúsh biriktirgende ǵana biz júieli jumystarǵa qol jetkize alamyz», - deidi ol.
Aita keteiik, QR Mádeniet jáne sport ministrligi qoldaýymen QR BǴM Memleket tarihi institýtymen birlesip ótkizgen halyqaralyq onlain-konferentsiianyń maqsaty - Altyn Orda dáýiriniń Eýraziia memleketteriniń tarihyndaǵy róli men onyń aýqymdy jáne keshendi zerttelýi, arheologiia, tarihi ekonomika, tarihi geografiia, nýmizmatika jáne basqa da gýmanitarlyq ǵylymdardyń, sondai-aq, derektaný men epigrafiialyq zertteýlerdi yntalandyrý.
