بۇل تۋرالى ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحانادا ٶتكەن «ۇلىق ۇلىس – ۇلى دالا تاريحى» حالىقارالىق ونلاين كونفەرەنتسيياسىندا ايتىلدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسى بۇل جۇمىستارعا 2015 جىلدان, ياعني قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن اتاپ ٶتكەننەن كەيٸن كٸرٸسٸپ كەتكەن. اتاپ ايتقاندا, 2016 جىلى كەنتاي ايماعىنا حالىقارالىق ەكسپەديتسييا جٷرگٸزدٸك. 2017 جىلى «كەنتايدان ۇلىتاۋعا» دەگەن حالىقارالىق ەكسپەديتسييا بولدى. 2018 جىلى بٸرشاما كٸتاپ شىعارىپ, جيىندار ٶتكٸزدٸك. 2019 جىلى پاريجدە ٷلكەن حالىقارالىق كونفەرەنتسييا ٶتكٸزدٸك. نۇر-سۇلتان, تاراز, بٸشكەكتە ٷلكەن جيىندار بولىپ, جيىرماعا تارتا كٸتاپ شىعارىلدى. اتاپ ايتساق, سونىڭ ٸشٸندە راشيد اد-ديننٸڭ «جاميع ات-تاراۋيح» 5 تومدىق كٸتابىنان باستاپ قۇجاتتار جيناعى بار. ەڭ سوڭعى جارىق كٶرگەن كٸتاپ - بەركە حان تۋرالى مونوگرافييا», - دەيدٸ حالىقارالىق تٷركٸ اكادەميياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ دارحان قىدىرەلٸ.
ول ۇلىستىڭ تاريحىنا قاتىستى بٸرنەشە مەسەلەنٸڭ باسىن قوزعادى.
«كونفەرەنتسييا ٶتپەس بۇرىن ۇلىستىڭ تاريحىنا قاتىستى بٸرنەشە فيلم قاراپ شىقتىم. بۇل وبەكتيۆتٸ پٸكٸر دەپ ايتا المايمىز, بٸراق وسىعان بايلانىستى بٸرنەشە مەسەلەنٸ ايتىپ ٶتكٸم كەلەدٸ. بٸرٸنشٸ, ۇلىستىڭ اتالۋى «التىن وردا» دەپ قالىپتاسقان. «وردا» دەگەن سٶزدٸڭ ٶزٸ بەلگٸلٸ بٸر تٸلدە جاعىمسىز كەيٸپتە قولدانىلعانى بەلگٸلٸ. سوندىقتان بۇل «التىن وردا» كەيٸن پايدا بولعان اتاۋ ەكەنٸن بٸلەمٸز. 750 جىلدىق اياسىندا «ۇلى ۇلىس» دەگەن اتاۋ ەكٸنشٸ ورىن الۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. ونىڭ قۇرىلۋىن كٶبٸنە شىڭعىس حان, جوشىمەن, باتۋمەن بايلانىستىرامىز, بٸراق ول تالاس قۇرىلتايىنان باستالعان. 1269 جىلى تالاس قۇرىلتايى قايدا ٶتكەنٸنە بايلانىستى داۋ-داماي دا كٶپ, ەركٸم ەرتٷرلٸ پٸكٸر ايتادى. ارحەولوگتاردىڭ پٸكٸرلەرٸ بار, بٸز دە بەلگٸلٸ بٸر قورىتىندى جاساپ وتىرمىز, ول تۋرالى مەلٸمدەيتٸن بولامىز. تالاس قۇرىلتايى تۋرالى كٸتاپتار جوققا تەن. ۇلىستىڭ اتاسى جوشى حاننىڭ دٷنيەگە كەلۋٸ دە, دٷنيەدەن ٶتۋٸ دە - جۇمباق. وعان بايلانىستى كٶزٸ تٸرٸ كەزدٸڭ ٶزٸندە الىپقاشپا ەڭگٸمەلەر بولعانى انىق. جوشى حانعا بايلانىستى كەڭەستٸك كەزەڭدە ارحەولوگييالىق قازبا جۇمىستارى باستالعانىمەن, توقتاپ قالعان. بۇل انتروپولوگييالىق جۇمىستارمەن استاسۋى كەرەك. جالپى ونىڭ كەسەنەسٸ بٷكٸل شىڭعىس حان جەنە ونىڭ ەۋلەتٸنە قاتىستى جەر بەتٸندەگٸ جالعىز ەسكەرتكٸش ەكەنٸن ايتا كەتكەن جٶن. جوشى حاننىڭ كەسەنەسٸ سارىارقادا تۇرعانىن كٶپشٸلٸك بٸلە بەرمەيتٸنٸن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا ايتىپ كەتتٸ. ۇلى ۇلىستىڭ 750 جىلدىعى اياسىندا اتقارىلاتىن جۇمىستار كٶپ دەپ ويلايمىز. بۇل رۋحاني, مەدەني تۇرعىدا ادامزات تاريحىندا قانداي ٸز قالدىرعانى تۋرالى دا ەلٸ جازىلادى. ۇلى ۇلىستىڭ تاريحىن ونىڭ قۇرامىندا بولعان قازٸرگٸ مەملەكەتتەر كٷش بٸرٸكتٸرگەندە عانا بٸز جٷيەلٸ جۇمىستارعا قول جەتكٸزە الامىز», - دەيدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ قولداۋىمەن قر بعم مەملەكەت تاريحي ينستيتۋتىمەن بٸرلەسٸپ ٶتكٸزگەن حالىقارالىق ونلاين-كونفەرەنتسييانىڭ ماقساتى - التىن وردا دەۋٸرٸنٸڭ ەۋرازييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ تاريحىنداعى رٶلٸ مەن ونىڭ اۋقىمدى جەنە كەشەندٸ زەرتتەلۋٸ, ارحەولوگييا, تاريحي ەكونوميكا, تاريحي گەوگرافييا, نۋميزماتيكا جەنە باسقا دا گۋمانيتارلىق عىلىمداردىڭ, سونداي-اق, دەرەكتانۋ مەن ەپيگرافييالىق زەرتتەۋلەردٸ ىنتالاندىرۋ.
