Jazýshy, Memlekettik syilyqtyń iegeri Ánes Sarai dúnieden ótti. Sýyq habar týraly «Egemen Qazaqstan» gazetiniń basqarma basshysy, Halyqaralyq Túrki akademiiasynyń prezidenti Darhan Qydyráli áleýmettik jelide jazdy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri Ánes Sarai Tólendiuly 1937 jyldyń 21 qarashasynda Resei Federatsiiasynyń Astrahan oblysyna qarasty Volodar aýdanynyń Qurmalai aýylynda dúniege kelgen.
Jazýshy taǵdyr tálkegimen qazaq topyraǵynan jyraqta qalsa da, terbelip ósken tal besigi - Atyraý óńiri. Teńiz jaǵasynda qanat qataitqandyqtan ba, 1963 jyly jaryq kórgen «Daýylda» atty tyrnaq aldy áńgimesinen bastap «Edil-Jaiyq» trilogiiasyna deiingi barlyq shyǵarmalary teńiz taqyrybyna arnalyp keldi. Tipti, jazýshy qazaq ádebietinde «teńiz jyrshysy» atanyp ta ketti.
1965 jyly Qazaq memlekettik ýniversitetiniń filologiia fakýltetin bitirgen. Balyq aýlaý kásipshiliginde jumys istegen. Keńes Armiiasy qatarynda bolǵan.
1964–1965 jj. «Egemen Qazaqstan», «Jas Alash» gazetterinde ádebi qyzmetker, Balqash qalalyq televiziiasynda aǵa redaktor (1966), 1967–1971 jj. «Jas Alash» gazetiniń Batys Qazaqstan oblysy boiynsha tilshisi, bólim meńgerýshisi boldy. 1971–1982 jj. «Jazýshy» baspasynda redaktor, bólim meńgerýshisi, 1982–1984 jj. Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda ádebi keńesshi, 1978–1997 jj. «Jazýshy» baspasynda Bas redaktordyń orynbasary, Bas redaktor bop istedi. 1998 jyldan shyǵarmashylyq jumysta.
«Munarlar shaqyrady» degen atpen alǵashqy áńgimeler jinaǵy 1969 jyly jaryq kórdi. 1989 jyly orys tilinde «Qarasha aiy kelgende» kitaby shyqty. «Qý tazsha», «Arý Almaty», «Muqym meniń», «Ańsaý», «Tymyrsyq» pesalarynyń avtory. «Biz – jastarmyz», «Ataman Annenkovtyń kúireýi» filmderiniń stsenariilerin jazǵan. «Edil-Jaiyq» romany úshin 1992 jyly QR Memlekettik syilyǵyna ie bolǵan.
Shyǵarmalary: Munaralar shaqyrady. Áńgimeler men povester. A., «Jazýshy», 1969; Qarasha ótken soń. A., «Jazýshy», 1971; Bozqyraý. Áńgimeler men povester. A., «Jazýshy», 1973; Tosqaýyl. Roman. A., «Jazýshy», 1976; Altyn aral. Roman. A., «Jazýshy», 1984; Aq tymyq kún. Roman. A., «Jazýshy», 1989; Asyldyń synyǵy. Roman. A., «Jazýshy», 1996; Isatai – Mahambet tarihy, A., 1997; Adailardyń arǵy tarihy. Roman. A., 1998.
