Qazaq óneriniń qara shańyraǵynyń biri – M.Áýezov atyndaǵy Memlekettik akademiialyq darama teatry óziniń 92 jyldyq sáliqaly tarihynda ne bir belesterdi baǵyndyrǵan kieli óner ujymy. Akademiialyq teatr adamzat mádenieti men ádebietiniń jaýhary sanalatyn sahna óneriniń qazaq topyraǵyna tamyr tartyp, órken jaiýyna negiz qalap, qazaqtyń mádenieti men ónerin zamanaýi deńgeige kóterýge, Qazaqstan Respýbliasynyń rýhani damýyna belsendi qyzymet etip keledi. Teatr repertýary ár kezeńde álem klassikteri men qazaq dramatýrgiiasynyń dańqty týyndylarymen aishyqtalyp otyrdy. Sonyń bir aiǵaǵy retinde Mádeniet jáne sport ministrliginińk tikelei qoldaýymen akademiialyq teardyń ústimizdegi jyldyń 1-7 qazan aralyǵynda Ulybritaniianyń astanasy London qalasynda ótken III Qazaqstan óneriniń festivaline qatysýyn aitýymyzǵa bolady.
Elbasy Nursultan Nazarbaev biyl jariialanǵan «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» atty maqalasynda jahandaný dáýirindegi qazaqstandyq mádeniettiń búgini men bolashaǵyna úlken mán berip: «Biz HHI ǵasyrdyń jahandyq kartasynda eshkimge uqsamaityn, derbes orny bar ult bolamyz desek, «Jahandaǵy zamanaýi qazaqstandyq mádeniet» jobasyn iske asyrýǵa tiispiz. Álem bizdi qara altynmen nemese syrtqy saiasattaǵy iri bastamalarymyzben ǵana emes, mádeni jetistikterimizben de tanýy kerek», - degen edi. Osy bastamaǵa sai Mádeniet jáne sport ministrligi joǵaryda alǵa qoiylǵan mindetterdi júieli júzege asyrý úshin «Jahandaǵy zamanaýi qazaqstandyq mádeniet» atty arnaiy halyqaralyq joba qabyldaǵan bolatyn. 19-qazanda Parijde, IýNESKO-nyń shtabynda ótken sharada osy baǵdarlama jan-jaqty tanystyryldy. Akademiialyq drama teatrdyń osy jolǵy London saparyn da Mádeniet jáne sport ministrliginiń tikelei qoldaýymen uiymdastyrylǵan Elbasy bastamasyn iske asyrý baǵytyndaǵy naqty qadamy deýge bolady.
Akademiialyq drama teatr Shekisperdiń otany Angliia astanasyna «Jaýjúrek» dramasymen bardy. Munyń da ózindik sebebi bar. Elimizde taiaýda ǵana ótken aýqymdy, mańyzdy jobanyń biri – «Ekspo -2017» aiasynda Mádeniet jáne sport ministrligi uiymdastyrǵan Halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmeniń mádeni baǵdarlamasy. Baǵdarlama aiasynda ártúrli baǵytta ótken teatr jáne kino festivalderi, kontsertter qazaqstandyq jáne sheteldik qonaqtarǵa erekshe áser qaldyrǵan bolatyn. Kórmeniń Ulybritaniia pavilonynda QR Mádeniet jáne sport ministri Arystanbek Muhamediuly Ulybritaniia men Qazaq eliniń mádeniet pen ádebiet salasyndaǵy bailanysynyń artqanyn aityp, izgi tilegin bildirgen edi. Eki el arasyndaǵy dostastyq kezdesý, araǵa kóp ýaqyt salmai Ulybritaniiada óz jalǵasyn tabýǵa sebepshi boldy.
Qazaqtyń balýany, ánshi-kompozitor, seri, halyq arasynda Balýan Sholaq atanǵan Nurmaǵanbet Baimyrzaulynyń ómirinen syr shertetin qoiylymdy teatr ujymy 1 qazan kúni Stokýell teatrynyń sahnasynda kórermenge usyndy. Bul jalpy akamdemiialyq teatr úshin de, Qazaqstan úshin de úlken jańalyq, bastama deýge bolady. Óitkeni qazaq teatry óz tarihynda ulttyq ónerimen álemdik úlken mádeniet oshaqtarynyń biri, teatrdyń besigi sanalatyn London da óner kórsetti. Kelgen kóp kórermennen aǵylshyndardyń qazaq ónerin jyly qabyldaǵanyn sezip turdyq. Sońynda ótken shyǵarmashylyq kezdesýde ádebiettanýshy Sara Koplei qazaq tarihy men mádenietine boilap, ulttyń rýhani beinesin kórsetetin qoiylymdy óziniń joǵary baǵalaitynyn jetkizdi. Britan-qazaq qoǵamynyń tóraǵasy Rýpert Gýdman da akterlerdiń sheberligine tánti ekenin sóz etti. «Qoiylymda eldiń tarixy da, mádenieti de bar. Munda tek qazaqtyń jaǵdaiy ǵana emes, xalyqaralyq másele de qozǵaldy. Jalpy qazaq teatrynyń Londonǵa kelip óner kórsetýi jaqsy dástúr», -dedi ol. Britandyq grýzin, rejisser David Papava spektakldiń boiyndaǵy óner men ulttyq rýhtyń úndestigine toqtala kelip «Kez kelgen alyp imperiiamen shektesip jatqan el tili men mádenietiniń jutylyp ketý qaýpin árqashan da este ustaǵany jón. Osy jaǵynan alǵanda qoiylymnyń taqyryby búgin de ózekti dep aitar edim», - degen júrek jardy lebizin bildirip, osyndai qoilymdy álemdik mádeniettiń aiasynda nasiqattaýǵa at salysqan QR Mádeniet jáne sport ministrliginiń qyzmetine alǵysyn bildirdi. Óz kezeginde Qazaqstan Respýblikasynyń Ulybritaniiadaǵy elshisi Erlan Ydyrysov myrza «Negizi elshi - men emes, naǵyz elshi - óner adamdary, mýzykant, akter, sportshylar. Óitkeni, mádenietimiz arqyly, sporttyq jetistikterimiz arqyly bizdi el tanidy, óner arqyly eldiń rýxani jandúniesin jetkizetin, júregin jetkizetin de osy sport, teatr tulǵalary», - dedi. Qazaq ónerin, ádebietin, tarixyn osyndai teatr festivali arqyly álemge tanytý - bizdiń Prezidentimiz Nursultan Ábishuly Nazarbaev halqymyzdyń aldyna qoiǵan mańyzdy mindet - rýxani jańǵyrýdyń bir kórinisi, - dep atap ótti elshi.
Jalpy bul sapardyń máni men maǵynasy biz úshin aityp taýysqysyz deýge bolady. Osyndai bedeldi elderde, teatr maitalmandary arasynda bizdiń otandyq týyndymyz, ózimizdiń ártisterimiz oryndaýynda sahnaǵa shyǵýy jáne jaqsy qabyldanýy biz úshin úlken qýanysh.
Elbasy bastamasymen QR Mádeniet jáne sport ministrligi el ómirin jan-jaqty kórsetetin biregei bastamalardy qolǵa alyp, atqaryp keledi. Ministrliktiń osy joly aitýly mádeniettik sharaǵa bas bolyp, qazaq teatr óneriniń álem sahnasynda saltanat qurýyna atsalysýyn óz basym ult rýhaniiatyn asqaqtatyp, álemdik keńistikte erkin kósilýine jasaǵan úlken eńbegi - dep baǵalaimyn. Qashanda eldiń rýhyn kóteretin osyndai igi sharalar kóp bolǵai.
Erlan Bilál
M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik
akademiialyq drama teatrynyń direktory
