قازاق ٶنەرٸنٸڭ قارا شاڭىراعىنىڭ بٸرٸ – م.ەۋەزوۆ اتىنداعى مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق داراما تەاترى ٶزٸنٸڭ 92 جىلدىق سەليقالى تاريحىندا نە بٸر بەلەستەردٸ باعىندىرعان كيەلٸ ٶنەر ۇجىمى. اكادەمييالىق تەاتر ادامزات مەدەنيەتٸ مەن ەدەبيەتٸنٸڭ جاۋھارى سانالاتىن ساحنا ٶنەرٸنٸڭ قازاق توپىراعىنا تامىر تارتىپ, ٶركەن جايۋىنا نەگٸز قالاپ, قازاقتىڭ مەدەنيەتٸ مەن ٶنەرٸن زاماناۋي دەڭگەيگە كٶتەرۋگە, قازاقستان رەسپۋبلياسىنىڭ رۋحاني دامۋىنا بەلسەندٸ قىزىمەت ەتٸپ كەلەدٸ. تەاتر رەپەرتۋارى ەر كەزەڭدە ەلەم كلاسسيكتەرٸ مەن قازاق دراماتۋرگيياسىنىڭ داڭقتى تۋىندىلارىمەن ايشىقتالىپ وتىردى. سونىڭ بٸر ايعاعى رەتٸندە مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭك تٸكەلەي قولداۋىمەن اكادەمييالىق تەاردىڭ ٷستٸمٸزدەگٸ جىلدىڭ 1-7 قازان ارالىعىندا ۇلىبريتانييانىڭ استاناسى لوندون قالاسىندا ٶتكەن III قازاقستان ٶنەرٸنٸڭ فەستيۆالٸنە قاتىسۋىن ايتۋىمىزعا بولادى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىل جارييالانعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا جاھاندانۋ دەۋٸرٸندەگٸ قازاقستاندىق مەدەنيەتتٸڭ بٷگٸنٸ مەن بولاشاعىنا ٷلكەن مەن بەرٸپ: «بٸز ححٸ عاسىردىڭ جاھاندىق كارتاسىندا ەشكٸمگە ۇقسامايتىن, دەربەس ورنى بار ۇلت بولامىز دەسەك, «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» جوباسىن ٸسكە اسىرۋعا تيٸسپٸز. ەلەم بٸزدٸ قارا التىنمەن نەمەسە سىرتقى ساياساتتاعى ٸرٸ باستامالارىمىزبەن عانا ەمەس, مەدەني جەتٸستٸكتەرٸمٸزبەن دە تانۋى كەرەك», - دەگەن ەدٸ. وسى باستاماعا ساي مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ جوعارىدا العا قويىلعان مٸندەتتەردٸ جٷيەلٸ جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مەدەنيەت» اتتى ارنايى حالىقارالىق جوبا قابىلداعان بولاتىن. 19-قازاندا پاريجدە, يۋنەسكو-نىڭ شتابىندا ٶتكەن شارادا وسى باعدارلاما جان-جاقتى تانىستىرىلدى. اكادەمييالىق دراما تەاتردىڭ وسى جولعى لوندون ساپارىن دا مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ تٸكەلەي قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان ەلباسى باستاماسىن ٸسكە اسىرۋ باعىتىنداعى ناقتى قادامى دەۋگە بولادى.
اكادەمييالىق دراما تەاتر شەكيسپەردٸڭ وتانى انگلييا استاناسىنا «جاۋجٷرەك» دراماسىمەن باردى. مۇنىڭ دا ٶزٸندٸك سەبەبٸ بار. ەلٸمٸزدە تاياۋدا عانا ٶتكەن اۋقىمدى, ماڭىزدى جوبانىڭ بٸرٸ – «ەكسپو -2017» اياسىندا مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ ۇيىمداستىرعان حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كٶرمەنٸڭ مەدەني باعدارلاماسى. باعدارلاما اياسىندا ەرتٷرلٸ باعىتتا ٶتكەن تەاتر جەنە كينو فەستيۆالدەرٸ, كونتسەرتتەر قازاقستاندىق جەنە شەتەلدٸك قوناقتارعا ەرەكشە ەسەر قالدىرعان بولاتىن. كٶرمەنٸڭ ۇلىبريتانييا پاۆيلونىندا قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلى ۇلىبريتانييا مەن قازاق ەلٸنٸڭ مەدەنيەت پەن ەدەبيەت سالاسىنداعى بايلانىسىنىڭ ارتقانىن ايتىپ, ٸزگٸ تٸلەگٸن بٸلدٸرگەن ەدٸ. ەكٸ ەل اراسىنداعى دوستاستىق كەزدەسۋ, اراعا كٶپ ۋاقىت سالماي ۇلىبريتانييادا ٶز جالعاسىن تابۋعا سەبەپشٸ بولدى.
قازاقتىڭ بالۋانى, ەنشٸ-كومپوزيتور, سەرٸ, حالىق اراسىندا بالۋان شولاق اتانعان نۇرماعانبەت بايمىرزاۇلىنىڭ ٶمٸرٸنەن سىر شەرتەتٸن قويىلىمدى تەاتر ۇجىمى 1 قازان كٷنٸ ستوكۋەلل تەاترىنىڭ ساحناسىندا كٶرەرمەنگە ۇسىندى. بۇل جالپى اكامدەمييالىق تەاتر ٷشٸن دە, قازاقستان ٷشٸن دە ٷلكەن جاڭالىق, باستاما دەۋگە بولادى. ٶيتكەنٸ قازاق تەاترى ٶز تاريحىندا ۇلتتىق ٶنەرٸمەن ەلەمدٸك ٷلكەن مەدەنيەت وشاقتارىنىڭ بٸرٸ, تەاتردىڭ بەسٸگٸ سانالاتىن لوندون دا ٶنەر كٶرسەتتٸ. كەلگەن كٶپ كٶرەرمەننەن اعىلشىنداردىڭ قازاق ٶنەرٸن جىلى قابىلداعانىن سەزٸپ تۇردىق. سوڭىندا ٶتكەن شىعارماشىلىق كەزدەسۋدە ەدەبيەتتانۋشى سارا كوپلەي قازاق تاريحى مەن مەدەنيەتٸنە بويلاپ, ۇلتتىڭ رۋحاني بەينەسٸن كٶرسەتەتٸن قويىلىمدى ٶزٸنٸڭ جوعارى باعالايتىنىن جەتكٸزدٸ. بريتان-قازاق قوعامىنىڭ تٶراعاسى رۋپەرت گۋدمان دا اكتەرلەردٸڭ شەبەرلٸگٸنە تەنتٸ ەكەنٸن سٶز ەتتٸ. «قويىلىمدا ەلدٸڭ تاريxى دا, مەدەنيەتٸ دە بار. مۇندا تەك قازاقتىڭ جاعدايى عانا ەمەس, xالىقارالىق مەسەلە دە قوزعالدى. جالپى قازاق تەاترىنىڭ لوندونعا كەلٸپ ٶنەر كٶرسەتۋٸ جاقسى دەستٷر», -دەدٸ ول. بريتاندىق گرۋزين, رەجيسسەر داۆيد پاپاۆا سپەكتاكلدٸڭ بويىنداعى ٶنەر مەن ۇلتتىق رۋحتىڭ ٷندەستٸگٸنە توقتالا كەلٸپ «كەز كەلگەن الىپ يمپەرييامەن شەكتەسٸپ جاتقان ەل تٸلٸ مەن مەدەنيەتٸنٸڭ جۇتىلىپ كەتۋ قاۋپٸن ەرقاشان دا ەستە ۇستاعانى جٶن. وسى جاعىنان العاندا قويىلىمنىڭ تاقىرىبى بٷگٸن دە ٶزەكتٸ دەپ ايتار ەدٸم», - دەگەن جٷرەك جاردى لەبٸزٸن بٸلدٸرٸپ, وسىنداي قويلىمدى ەلەمدٸك مەدەنيەتتٸڭ اياسىندا ناسيقاتتاۋعا ات سالىسقان قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ قىزمەتٸنە العىسىن بٸلدٸردٸ. ٶز كەزەگٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلىبريتانيياداعى ەلشٸسٸ ەرلان ىدىرىسوۆ مىرزا «نەگٸزٸ ەلشٸ - مەن ەمەس, ناعىز ەلشٸ - ٶنەر ادامدارى, مۋزىكانت, اكتەر, سپورتشىلار. ٶيتكەنٸ, مەدەنيەتٸمٸز ارقىلى, سپورتتىق جەتٸستٸكتەرٸمٸز ارقىلى بٸزدٸ ەل تانيدى, ٶنەر ارقىلى ەلدٸڭ رۋxاني جاندٷنيەسٸن جەتكٸزەتٸن, جٷرەگٸن جەتكٸزەتٸن دە وسى سپورت, تەاتر تۇلعالارى», - دەدٸ. قازاق ٶنەرٸن, ەدەبيەتٸن, تاريxىن وسىنداي تەاتر فەستيۆالٸ ارقىلى ەلەمگە تانىتۋ - بٸزدٸڭ پرەزيدەنتٸمٸز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ حالقىمىزدىڭ الدىنا قويعان ماڭىزدى مٸندەت - رۋxاني جاڭعىرۋدىڭ بٸر كٶرٸنٸسٸ, - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەلشٸ.
جالپى بۇل ساپاردىڭ مەنٸ مەن ماعىناسى بٸز ٷشٸن ايتىپ تاۋىسقىسىز دەۋگە بولادى. وسىنداي بەدەلدٸ ەلدەردە, تەاتر مايتالماندارى اراسىندا بٸزدٸڭ وتاندىق تۋىندىمىز, ٶزٸمٸزدٸڭ ەرتٸستەرٸمٸز ورىنداۋىندا ساحناعا شىعۋى جەنە جاقسى قابىلدانۋى بٸز ٷشٸن ٷلكەن قۋانىش.
ەلباسى باستاماسىمەن قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ ەل ٶمٸرٸن جان-جاقتى كٶرسەتەتٸن بٸرەگەي باستامالاردى قولعا الىپ, اتقارىپ كەلەدٸ. مينيسترلٸكتٸڭ وسى جولى ايتۋلى مەدەنيەتتٸك شاراعا باس بولىپ, قازاق تەاتر ٶنەرٸنٸڭ ەلەم ساحناسىندا سالتانات قۇرۋىنا اتسالىسۋىن ٶز باسىم ۇلت رۋحانيياتىن اسقاقتاتىپ, ەلەمدٸك كەڭٸستٸكتە ەركٸن كٶسٸلۋٸنە جاساعان ٷلكەن ەڭبەگٸ - دەپ باعالايمىن. قاشاندا ەلدٸڭ رۋحىن كٶتەرەتٸن وسىنداي يگٸ شارالار كٶپ بولعاي.
ەرلان بٸلەل
م.ەۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك
اكادەمييالىق دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى
