Sýret: ashyq derekkóz
2024 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda Qazaqstannyń Qarjy ministrligi salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirýdi jańǵyrtýǵa, memlekettik baqylaýdy jaqsartýǵa jáne memlekettik satyp alýdy ońtailandyrýǵa basa nazar aýdardy. Negizgi jetistikterge deklaratsiialaýdyń jańa júiesin engizý, transferttik baǵa belgileýge baqylaýdy kúsheitý jáne memlekettik qyzmetterdi tsifrlandyrý kiredi. Sonymen birge zańsyz satyp alynǵan aktivterdi qaitarý boiynsha jumys júrgizilýde, dep habarlaidy "Ult aqparat" PrimeMinister.kz saityna silteme jasap.
Salyq salý
2024 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda memlekettik biýdjetke 8,9 trln teńge tústi.
Sonymen qatar jeke tulǵalardyń bankrottyǵy men tólem qabiletin qalpyna keltirýdiń zamanaýi institýtyn qurý boiynsha jumys júrgizildi. Jańa Zań engizilgen sátten bastap 43 mlrd teńge bereshegi bar 13 myńnan astam azamat bankrot dep tanyldy.
2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap jeke tulǵalardy jalpyǵa birdei deklaratsiialaýdyń úshinshi kezeńi bastaldy. Biznes qurylymdary «kirý» deklaratsiiasyn tapsyrady. Qazirgi ýaqytta 1 mln-nan astam esep qabyldandy.
Eksporttyq-importtyq operatsiialar salasyndaǵy valiýtalyq baqylaý fýnktsiiasynyń bir bóligi Memlekettik kirister komitetine berildi. Birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysy boiynsha oryndalmaǵan mindettemeler máseleleri boiynsha quqyq qorǵaý organdaryna $3,3 mlrd somasyna 335 material berildi.
2024 jylǵy 25 naýryzda Memleket basshysy syrtqy ekonomikalyq qyzmetke qatysýshylardy baqylaýdy kúsheitýge baǵyttalǵan Transferttik baǵa belgileý týraly zańǵa engizilgen túzetýlerge qol qoidy. Bul memleket kiristerin joǵaltýǵa jol bermeýge jáne eksporttalatyn taýarlarǵa ádil naryqtyq baǵa belgileýge múmkindik beredi.
Sonymen qatar tranzit áleýeti kúsheiip keledi. Úshinshi eldermen ótkizý pýnktteriniń ótkizý qabileti 36%-ǵa artty. 2024 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda 600 myńnan astam avtokólik quraldary ótkizildi, bul 2023 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 160 myńǵa artyq.
Ministrlik kedendik biznes-protsesterdi tsifrlandyrý men ońtailandyrý boiynsha jumysty jalǵastyrýda. 2024 jyldyń sáýir aiynda ekspress-júkterdi elektrondy deklaratsiialaý júiesi iske qosyldy. Jyl sońyna deiin «Keden» AJ jańa keden júiesin kezeń-kezeńimen engizý josparlanýda. Jańa Salyq kodeksine qatysty jumys júrgizilýde, onyń maqsaty – biznes úshin qolaily jaǵdai jasaý jáne servistik qyzmet kórsetý men tsifrlandyrýǵa baǵdarlaý.
Memlekettik satyp alý
2024 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda memlekettik basqarýdy jaqsartýdaǵy mańyzdy qadam 2024 jyldyń 1 shildesinde kúshine engen «Memlekettik satyp alý týraly» jańa zańnyń qabyldanýy boldy.
Bul zań satyp alynatyn taýarlardyń, jumystar men qyzmetterdiń sapasyn arttyrýǵa, rásimderdi jeńildetýge jáne protsesterdi odan ári avtomattandyrýǵa baǵyttalǵan. Satyp alýlardyń qoǵamdyq monitoringi, olardyń qorytyndysyna shaǵymdaný tártibin qaita qaraý jáne ónim berýshilerdiń jaýapkershiligin kúsheitý úshin jańa sharalar engizildi.
Zań merzimderdi qysqartýdy jáne satyp alý rásimderin jeńildetýdi kózdeidi, shaǵymdardy uiymdastyrýshynyń ózi qaraidy, bul protsesti jedeldetýge múmkindik beredi. Satyp alý qorytyndylary sotqa shaǵymdanǵan jaǵdaida rásimder toqtatylmaidy.
Jobalaýdan bastap paidalanýǵa berý úshin jobany basynan aiaǵyna deiin bir merdiger iske asyratyn qurylys institýtyn engizýge erekshe nazar aýdarylady.
Budan basqa, offteik-kelisimsharttardy paidalana otyryp, taýarlardy kepildendirilgen satyp alý engizilýde, al qosalqy merdigerlikke beriletin jumys kólemi 50%-dan 30%-ǵa deiin qysqardy.
Ulttyq kompaniialar men «Samuryq-Qazyna» qorynyń satyp alýlaryn biriktiretin Biryńǵai satyp alý platformasyn qurý mańyzdy jańalyq boldy. Atalǵan platforma satyp alý týraly aqparat pen protsedýralarǵa biryńǵai qol jetkizýdi qamtamasyz etedi, protsesterdi edáýir jeńildetip, jedeldetedi.
2024 jylǵy naýryzda otandyq óndirýshilerdi qoldaý sharalary qabyldandy, onyń ishinde 30% mólsherinde mindetti avans tóleý, qamtamasyz etýdiń barlyq túrlerinen bosatý jáne mindettemelerdi tiisinshe oryndamaǵany úshin turaqsyzdyq aiybyn shart somasynan 10%-dan 3%-ǵa deiin tómendetý qarastyrylǵan.
Memlekettik aýdit
Birinshi jartyjyldyqta 2 trln teńge biýdjet qarajatyna 847 aýditorlyq is-shara ótkizildi. Shamamen 218 mlrd teńge somasyna qarjylyq buzýshylyq anyqtaldy. 174 mlrd teńgege buzýshylyq joiyldy. Ministrlik aýdittiń tsifrlyq quraldaryn keńeite otyryp, biýdjet qarajatyn, memlekettik jáne kvazimemlekettik sektor aktivterin basqarýdyń tiimdiligin arttyrý boiynsha jumysty jalǵastyrýda.
Tekserý komissiialarynyń tóraǵalary men músheleriniń laýazymdaryna kandidatty irikteý tártibi men baǵalaý ólshemsharttaryn bekite otyryp, tekserý komissiialarynyń qyzmetin jetildirý jóninde zańnamalyq sharalar qabyldandy.
«Ulttyq qor – balalarǵa» jobasy
2024 jyldyń aqpan aiynda qazaqstandyq balalar Ulttyq qordan alǵashqy tólemderdi aldy. Prezident bastamashylyq etken «Ulttyq qor – balalarǵa» jobasy ulttyq qordyń jyl saiynǵy investitsiialyq tabysynyń 50%-yn 18 jasqa deiingi balalardyń jinaqtaýshy shottaryna aýdarýdy kózdeidi. Olardy paidalanýdyń negizgi baǵyttary – turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartý jáne bilim alýǵa aqy tóleý.
Byltyr áleýmettik jobalardy iske asyrý boiynsha kóp jyldyq tájiribeni eskere otyryp, tiisti Zań qabyldandy, operator retinde Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qory anyqtaldy.
Biyl 18 jasqa tolǵan balalarǵa $100,05 esepteldi. 2023 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy jaǵdai boiynsha 18 jasqa deiingi balalardyń jalpy sany 6,9 mln adamdy qurady. Aýdarymdardy egov.kz platformasy men enpf.kz saitynan baqylaýǵa bolady.
BJZQ derekterine sáikes, 1 shildege qarai turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartýǵa jáne bilim berý aqysyn tóleýge 16,6 myń ótinim berildi, onyń ishinde 13 myńǵa jýyǵy jalpy somasy $1,3 mln-ǵa oryndaldy. Balalarǵa kelesi qarajat esepteý 2025 jyldyń aqpanyna josparlanǵan.
Zańsyz satyp alynǵan aktivterdi qaitarý
Memleket basshysynyń tapsyrmasy sheńberinde zańsyz satyp alynǵan aktivterdi memleketke qaitarý jáne olardy ekonomikalyq ainalymǵa tartý boiynsha jumys bastaldy.
Aktivterdi qaitarý jónindegi jumysty Bas prokýratýra janynan arnaiy qurylǵan komitet tikelei atqarady. Qarjy ministrligi osy aktivterdi basqarý jáne áleýmettik jáne ekonomikalyq jobalardy iske asyrýǵa qarajat baǵyttaý boiynsha jumys júrgizýde.
Barlyq qajetti zańnamalyq baza qabyldanyp, Arnaiy memlekettik qor ashyldy, onda qaitarylǵan aktivterdi satýdan túsken qarajat, sondai-aq zańdy júzege asyrý sheńberinde tikelei túsetin aqsha qarajaty jinaqtalatyn shot ashyldy.
Barlyq qaitarylǵan qarajat budan ári ekonomikalyq jáne áleýmettik jobalardy iske asyrýǵa baǵyttalady, Qazaqstan ekonomikasyna jumys isteitin bolady.
Tsifrlandyrý jáne memlekettik qyzmetter
Qazaqstannyń Qarjy ministrligi memlekettik qarjynyń tsifrly ekojúiesi úshin jańa qurylymdy ázirledi. Ol memlekettik organdar men kásipkerlerdiń tsifrly profilin qurýdy qamtidy. Biýdjetti josparlaýdyń aqparattyq júiesi sheńberinde árbir jobaǵa ótpeli ID-nómir beriletin bolady, bul onyń iske asyrylýyn basynan aiaǵyna deiin baqylaýǵa múmkindik beredi. Biýdjet qarajatyn tiimdi paidalanýǵa baqylaýdy jaqsartady.
Sondai-aq «Josparlaý jáne satyp alý kezinde naryqty taldaý» quraly júzege asyrylady, ol artyq josparlaýdy boldyrmaýǵa jáne kommertsiialyq usynystardy qoldaný qajettiligin boldyrmai, protsesti jeńildetýge kómektesedi. «Býhgalterlik operatsiialar derekteriniń biryńǵai qoimasy» jobasy barlyq qarjylyq operatsiianyń biryńǵai esebin qamtamasyz etedi. 2023 jyly júiege ortalyq memlekettik organdar qosyldy, al biyl jergilikti organdar da qosylady.
Ministrlik sonymen qatar tasymaldaýshylar úshin Ózbekstan aýmaǵynan ótýge ruqsat berýdi jeńildetti. 2024 jylǵy 15 sáýirden bastap Qazaqstan men Ózbekstannyń aqparattyq júiesin integratsiialaýdyń arqasynda protsess tolyǵymen avtomattandyrylyp, tsifrly formatqa aýystyryldy. Pilottyq joba iske qosylǵan sátten bastap 28 naýryzda ShRB-nyń 11,2 myń ruqsaty berildi.
Maýsym aiynan bastap egov.kz jáne e-Litsenziialaý portalynda memlekettik qyzmetter úshin tólem rásimi jeńildetildi. Endi paidalanýshylarǵa kóptegen málimetti toltyrýdyń qajeti joq, bul qatelik qaýpin azaitady jáne tólem protsesin jeńildetedi. Derektemelerdi avtomatty túrde qoiý qazir 198 aqyly memlekettik qyzmet úshin jaramdy.2024 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda salyq rejimin ózgertý úshin jańa Servis iske qosyldy, ol QQS boiynsha shekten asyp ketý jáne banktiń mobildi qosymshasy arqyly rejimdi ózgertý qajettiligi týraly eskertedi. Bul aiyppuldar men salyq tóleýshilerdiń qolaisyzdyǵyn boldyrmaýǵa kómektesedi.
Qarjy ministrligi 48 memlekettik qyzmet kórsetedi, onyń 44-i elektrondy túrde usynylady. 2024 jyldyń alǵashqy alty aiynda 11,5 mln memlekettik qyzmet kórsetildi. Olarǵa smartfon arqyly qol jetkizýdi qamtamasyz etý boiynsha jumys júrgizilýde. «eGov mobile» mobildi qosymshasynda salyq jáne keden baǵyttary, sondai-aq aýditorlyq qyzmet boiynsha 22 memlekettik qyzmet qoljetimdi.
