Jany taza akter

Jany taza akter

Bir kúni fýtbolmen ainalysyp júrgen jasóspirim jigit mektep oqyp júrgende sahnaǵa zat tasýǵa kómektesýge shyǵady. Sonda ol tuńǵysh ret sahnanyń qudyrettiligin sezinip, ýaqyt óte talantty akter atanady. Ol búgingi tańdaǵy Astana qalasy ákimdiginiń Mýzykalyq jas kórermender teatrynyń akteri Dinislam Nurmaǵanbetov edi....

Dinislamnyń balalyq shaǵy Sozaq aýdanyndaǵy Taýkent pen Sátbaev qalasyndaǵy Rýdnik kentinde ótti. Biri óziniń týǵan jeri shyraily Ońtústik bolsa, ekinshisi naǵashy jurty, qazynaly Ortalyq edi.

Dinislam 9-synypty bitirgen soń, áke qalaýymen Shymkent saz kolledjine oqýǵa túsedi. Kolledjdi támamdaǵanan keiin, áýelde T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq Ulttyq Óner akademiiasyna «Estradalyq vokal» mamandyǵyna tapsyrady. Biraq, bul mamandyqtyń stýdenti ataný talapker Dinislamǵa buiyrmady. Óitkeni, talapker kezinde Aman Gýmarov Dinislamdy «mýzykalyq teatr akteri» mamandyǵyna QR eńbek sińirgen qairatkeri, Ashat Maemirov sheberhanasyna alyp keldi.


Jas balanyń boiyndaǵy qasietti baiqaǵan Ashat Maksimuly: «Seniń akterlik ishki jan-dúnien myqty, júreginniń túkpirinde úlken qabylet jatyr»-deidi.


Osylaisha Dinislam buryn armandap, qyzyqtap kórmegen akterlik óner mamandyǵynyń esigin ashady.

Alǵashynda bul jol Dinislam úshin aýyr, qiyn bolyp kórindi. Tipti, oqýdan shyǵyp ketýdi de, oilady. Biraq ulaǵatty ustazynyń shákirtine degen senimi, jigerli sózderi Dinislamǵa kúsh berdi, ónerge degen qulshynysyn odan saiyn arttyrdy.

1 kýrsta oqyp júrgende «Habar» telearnasynyń tapsyrysy boiynsha túsirilip, kórermen júregine jol taýyp, bir áýlettiń ǵana emes, kúlli qazaq halqynyń taǵdyryn aiqyn kórsetken «Qusaiynovtar ómir joly» atty telehikaiaǵa túsedi. Dinislamnyń kinematografiia salasyndaǵy alǵashqy qadamy qutty boldy.

Al teatrdyń jóni bólek... 3 kýrsta oqyp júrgen kezde Astana qalasynan jańa teatr, jas óner ujymy qurylyp jatqanyn estip, eńseli Elordaǵa úlken arman jáne igi maqsatpen jol tartyp, Astana mýzykalyq jas kórermender teatrynyń akterlik quramyna qabyldanady.


Dinislam Alataýdan Arqaǵa qonys aýdarǵan alǵashqy jyldar «ótpeli kezeń» bolǵany ras. Biraq, ol kezeńnen súrinbei ótip, «astanalyq» degen tamasha atqa ie bolady. Teatr sahnasynda: M.Áýezov, M.Ábildiń «Abai-Toǵjan» dramasyndaǵy-Abai, D.Isabekovtiń «Gaýhartas» dramasyndaǵy-Qaiyrken, A.Volodin «Qoshtasqym kelmeidi»-Mitia jáne t.b. keiipkerlerdi keskindep júr.

Qazaq teatryndaǵy Abai beinesin nusqalaǵan ár akter ózinshe, ózgeshelep beinelep júr. Al Dinislamnyń Abaiy múldem basqa. Ol jastyǵy jai otyndai jalyndaǵan, erke, aqyldy tentektigi basym keiipker. Lirikalyq qyrlary da, sahna alańynda aiqyndap kórinedi. Dinislam-Abai osyndai erekshelikterimen utymdy. Dinislamnyń sahnadaǵy juldyzdy beinesi barshaǵa tanys Dýlat Isabekovtiń «Gaýhartas» dramasyndaǵy Qaiyrken. Qaiyrken-Sh. Aitmatovtyń «Ana Jer ana» tragediiasyndaǵy-Jainaq, «Aq keme» psihologiialyq dramasyndaǵy-Bala siiaqty jany taza, ómirge degen kózqarasy optimizmmen beinelegen qaharman. Qoiylymdy tamashalaý barysynda Qaiyrken-Dinislamnnyń tazalyǵyna, kirshiksiz kóńiline kóz súisinedi. Al onyń ishki jan-dúniesi jeńgesi Saltanatqa degen shynaiy sezimi oqiǵa arasynda astasyp jatty. Dinislam jeńgege degen shyn kóńilin akterlik sheberligi arqyly kórsete bildi. Akterlik mamandyq-ómir boiy izdenýden talmaidy. Dinislam Qaiyrken beinesine daiyndala júrip, «betashar» jyryn, áýenin, onyń dombyrada oinalýyn meńgerip alady.


Atalmysh izdenis, talmas daiyndyq búgingi tańda óz jemisin berip, Dinislam-Qaiyrken teatr súier qaýymnyń júregine jol tapty. Mine, tógilgen terdiń jeńisi dep osyny aitýǵa bolady.

Halyq qaharmany Ázirbaijan Mámbetov: «Teatr óne boiy adam janyn jaralamai, tazalaýmen, nurlandyrýmen ainalyssa kerek. Qazirgi ýaqyt osyny talap etedi. Teatr bir kúndik emes, ol máńgilikke qyzmet etýi tiis. Onda eń kemi bes-on jyl júretin dúnieler sahnalanýy tiis»-deidi.



Mýzykalyq jas kórermen teatryndaǵy «Gaýhartas» máńigilikke qyzmet etetin týyndy bolady dep senemiz. Óitkeni, osyǵan ábden laiyq. Akter úshin árbir ról jańa álem. Shyǵarmashylyqqa degen shynaiy yqylas pen shabyt akterlik ónerdiń júregi. Dinislam- ár róli, ár beinesine ózinshe shabyt syilaidy, ózgeshelik ákeledi. Dinislamnnyń boiynda akterlik tazalyq bar. Onyń ishki jan-dúniesinde keiipkerdiń adal kóńili, appaq qardai taza peiili jatady. Dinislam-qai keiipkerge jan bitirse, sol keiipkerdiń shynaiy bolmysy ashylyp jatady. Jaǵymsyz keiipkerdi somdasa da, Dinislam ony akterlik sheberligimen aqtap, onyń da, boiynda meiirimdilik bar ekenin dáldep shyǵady. Dinislam osy arqyly «psihologiialyq relizm» tásilin jaqsy qoldana alady. Bul akter úshin naǵyz kerekti, taptyrmas tásil. Osyny Dinislam óte jete uǵynǵan.


M.Chehov: «Akter óz júregin sahnada ashatyn adam»-deidi. Shyndyǵynda da, akter júregimen kórermenge rólin jetkizedi. Dinislam da, solai. Óz shyn júregimen, tebirenisimen kórermendi tańqaldyrady. Dinislam róline eshqashan selqostyqpen qaramaityny baiqalyp turady. Árdaiym jaýapkershilikpen, yjdaǵattylyǵymen jasaǵan beinesi kórermeniń de, esinde jaqsy saqtalady.

Joǵary da, Dinislamnyń sahnadaǵy qadamy kómektesip, qol ushyn sozyp jiberýden bastalǵanyn atap óttik. Sol mekteptegi ustazdary, sol sahnany kórgen oqýshylar járdem bergen bozbalanyń ýaqyt óte kele kórermeniń súiikti akterine ainalatynyn bildi me eken?....


Bahtiiar Tursyn

Teatrtanýshy