جانى تازا اكتەر

جانى تازا اكتەر

بٸر كٷنٸ فۋتبولمەن اينالىسىپ جٷرگەن جاسٶسپٸرٸم جٸگٸت مەكتەپ وقىپ جٷرگەندە ساحناعا زات تاسۋعا كٶمەكتەسۋگە شىعادى. سوندا ول تۇڭعىش رەت ساحنانىڭ قۇدىرەتتٸلٸگٸن سەزٸنٸپ, ۋاقىت ٶتە تالانتتى اكتەر اتانادى. ول بٷگٸنگٸ تاڭداعى استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ مۋزىكالىق جاس كٶرەرمەندەر تەاترىنىڭ اكتەرٸ دٸنيسلام نۇرماعانبەتوۆ ەدٸ....

دٸنيسلامنىڭ بالالىق شاعى سوزاق اۋدانىنداعى تاۋكەنت پەن سەتباەۆ قالاسىنداعى رۋدنيك كەنتٸندە ٶتتٸ. بٸرٸ ٶزٸنٸڭ تۋعان جەرٸ شىرايلى وڭتٷستٸك بولسا, ەكٸنشٸسٸ ناعاشى جۇرتى, قازىنالى ورتالىق ەدٸ.

دٸنيسلام 9-سىنىپتى بٸتٸرگەن سوڭ, ەكە قالاۋىمەن شىمكەنت ساز كوللەدجٸنە وقۋعا تٷسەدٸ. كوللەدجدٸ تەمامداعانان كەيٸن, ەۋەلدە ت.جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسىنا «ەسترادالىق ۆوكال» ماماندىعىنا تاپسىرادى. بٸراق, بۇل ماماندىقتىڭ ستۋدەنتٸ اتانۋ تالاپكەر دٸنيسلامعا بۇيىرمادى. ٶيتكەنٸ, تالاپكەر كەزٸندە امان گۋماروۆ دٸنيسلامدى «مۋزىكالىق تەاتر اكتەرٸ» ماماندىعىنا قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, اسحات ماەميروۆ شەبەرحاناسىنا الىپ كەلدٸ.


جاس بالانىڭ بويىنداعى قاسيەتتٸ بايقاعان اسحات ماكسيمۇلى: «سەنٸڭ اكتەرلٸك ٸشكٸ جان-دٷنيەن مىقتى, جٷرەگٸننٸڭ تٷكپٸرٸندە ٷلكەن قابىلەت جاتىر»-دەيدٸ.


وسىلايشا دٸنيسلام بۇرىن ارمانداپ, قىزىقتاپ كٶرمەگەن اكتەرلٸك ٶنەر ماماندىعىنىڭ ەسٸگٸن اشادى.

العاشىندا بۇل جول دٸنيسلام ٷشٸن اۋىر, قيىن بولىپ كٶرٸندٸ. تٸپتٸ, وقۋدان شىعىپ كەتۋدٸ دە, ويلادى. بٸراق ۇلاعاتتى ۇستازىنىڭ شەكٸرتٸنە دەگەن سەنٸمٸ, جٸگەرلٸ سٶزدەرٸ دٸنيسلامعا كٷش بەردٸ, ٶنەرگە دەگەن قۇلشىنىسىن ودان سايىن ارتتىردى.

1 كۋرستا وقىپ جٷرگەندە «حابار» تەلەارناسىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا تٷسٸرٸلٸپ, كٶرەرمەن جٷرەگٸنە جول تاۋىپ, بٸر ەۋلەتتٸڭ عانا ەمەس, كٷللٸ قازاق حالقىنىڭ تاعدىرىن ايقىن كٶرسەتكەن «قۇسايىنوۆتار ٶمٸر جولى» اتتى تەلەحيكاياعا تٷسەدٸ. دٸنيسلامنىڭ كينەماتوگرافييا سالاسىنداعى العاشقى قادامى قۇتتى بولدى.

ال تەاتردىڭ جٶنٸ بٶلەك... 3 كۋرستا وقىپ جٷرگەن كەزدە استانا قالاسىنان جاڭا تەاتر, جاس ٶنەر ۇجىمى قۇرىلىپ جاتقانىن ەستٸپ, ەڭسەلٸ ەلورداعا ٷلكەن ارمان جەنە يگٸ ماقساتپەن جول تارتىپ, استانا مۋزىكالىق جاس كٶرەرمەندەر تەاترىنىڭ اكتەرلٸك قۇرامىنا قابىلدانادى.


دٸنيسلام الاتاۋدان ارقاعا قونىس اۋدارعان العاشقى جىلدار «ٶتپەلٸ كەزەڭ» بولعانى راس. بٸراق, ول كەزەڭنەن سٷرٸنبەي ٶتٸپ, «استانالىق» دەگەن تاماشا اتقا يە بولادى. تەاتر ساحناسىندا: م.ەۋەزوۆ, م.ەبٸلدٸڭ «اباي-توعجان» دراماسىنداعى-اباي, د.يسابەكوۆتٸڭ «گاۋحارتاس» دراماسىنداعى-قايىركەن, ا.ۆولودين «قوشتاسقىم كەلمەيدٸ»-ميتيا جەنە ت.ب. كەيٸپكەرلەردٸ كەسكٸندەپ جٷر.

قازاق تەاترىنداعى اباي بەينەسٸن نۇسقالاعان ەر اكتەر ٶزٸنشە, ٶزگەشەلەپ بەينەلەپ جٷر. ال دٸنيسلامنىڭ ابايى مٷلدەم باسقا. ول جاستىعى جاي وتىنداي جالىنداعان, ەركە, اقىلدى تەنتەكتٸگٸ باسىم كەيٸپكەر. ليريكالىق قىرلارى دا, ساحنا الاڭىندا ايقىنداپ كٶرٸنەدٸ. دٸنيسلام-اباي وسىنداي ەرەكشەلٸكتەرٸمەن ۇتىمدى. دٸنيسلامنىڭ ساحناداعى جۇلدىزدى بەينەسٸ بارشاعا تانىس دۋلات يسابەكوۆتٸڭ «گاۋحارتاس» دراماسىنداعى قايىركەن. قايىركەن-ش. ايتماتوۆتىڭ «انا جەر انا» تراگەديياسىنداعى-جايناق, «اق كەمە» پسيحولوگييالىق دراماسىنداعى-بالا سيياقتى جانى تازا, ٶمٸرگە دەگەن كٶزقاراسى وپتيميزممەن بەينەلەگەن قاھارمان. قويىلىمدى تاماشالاۋ بارىسىندا قايىركەن-دٸنيسلامننىڭ تازالىعىنا, كٸرشٸكسٸز كٶڭٸلٸنە كٶز سٷيسٸنەدٸ. ال ونىڭ ٸشكٸ جان-دٷنيەسٸ جەڭگەسٸ سالتاناتقا دەگەن شىنايى سەزٸمٸ وقيعا اراسىندا استاسىپ جاتتى. دٸنيسلام جەڭگەگە دەگەن شىن كٶڭٸلٸن اكتەرلٸك شەبەرلٸگٸ ارقىلى كٶرسەتە بٸلدٸ. اكتەرلٸك ماماندىق-ٶمٸر بويى ٸزدەنۋدەن تالمايدى. دٸنيسلام قايىركەن بەينەسٸنە دايىندالا جٷرٸپ, «بەتاشار» جىرىن, ەۋەنٸن, ونىڭ دومبىرادا وينالۋىن مەڭگەرٸپ الادى.


اتالمىش ٸزدەنٸس, تالماس دايىندىق بٷگٸنگٸ تاڭدا ٶز جەمٸسٸن بەرٸپ, دٸنيسلام-قايىركەن تەاتر سٷيەر قاۋىمنىڭ جٷرەگٸنە جول تاپتى. مٸنە, تٶگٸلگەن تەردٸڭ جەڭٸسٸ دەپ وسىنى ايتۋعا بولادى.

حالىق قاھارمانى ەزٸربايجان مەمبەتوۆ: «تەاتر ٶنە بويى ادام جانىن جارالاماي, تازالاۋمەن, نۇرلاندىرۋمەن اينالىسسا كەرەك. قازٸرگٸ ۋاقىت وسىنى تالاپ ەتەدٸ. تەاتر بٸر كٷندٸك ەمەس, ول مەڭگٸلٸككە قىزمەت ەتۋٸ تيٸس. وندا ەڭ كەمٸ بەس-ون جىل جٷرەتٸن دٷنيەلەر ساحنالانۋى تيٸس»-دەيدٸ.



مۋزىكالىق جاس كٶرەرمەن تەاترىنداعى «گاۋحارتاس» مەڭٸگٸلٸككە قىزمەت ەتەتٸن تۋىندى بولادى دەپ سەنەمٸز. ٶيتكەنٸ, وسىعان ەبدەن لايىق. اكتەر ٷشٸن ەربٸر رٶل جاڭا ەلەم. شىعارماشىلىققا دەگەن شىنايى ىقىلاس پەن شابىت اكتەرلٸك ٶنەردٸڭ جٷرەگٸ. دٸنيسلام- ەر رٶلٸ, ەر بەينەسٸنە ٶزٸنشە شابىت سىيلايدى, ٶزگەشەلٸك ەكەلەدٸ. دٸنيسلامننىڭ بويىندا اكتەرلٸك تازالىق بار. ونىڭ ٸشكٸ جان-دٷنيەسٸندە كەيٸپكەردٸڭ ادال كٶڭٸلٸ, اپپاق قارداي تازا پەيٸلٸ جاتادى. دٸنيسلام-قاي كەيٸپكەرگە جان بٸتٸرسە, سول كەيٸپكەردٸڭ شىنايى بولمىسى اشىلىپ جاتادى. جاعىمسىز كەيٸپكەردٸ سومداسا دا, دٸنيسلام ونى اكتەرلٸك شەبەرلٸگٸمەن اقتاپ, ونىڭ دا, بويىندا مەيٸرٸمدٸلٸك بار ەكەنٸن دەلدەپ شىعادى. دٸنيسلام وسى ارقىلى «پسيحولوگييالىق رەليزم» تەسٸلٸن جاقسى قولدانا الادى. بۇل اكتەر ٷشٸن ناعىز كەرەكتٸ, تاپتىرماس تەسٸل. وسىنى دٸنيسلام ٶتە جەتە ۇعىنعان.


م.چەحوۆ: «اكتەر ٶز جٷرەگٸن ساحنادا اشاتىن ادام»-دەيدٸ. شىندىعىندا دا, اكتەر جٷرەگٸمەن كٶرەرمەنگە رٶلٸن جەتكٸزەدٸ. دٸنيسلام دا, سولاي. ٶز شىن جٷرەگٸمەن, تەبٸرەنٸسٸمەن كٶرەرمەندٸ تاڭقالدىرادى. دٸنيسلام رٶلٸنە ەشقاشان سەلقوستىقپەن قارامايتىنى بايقالىپ تۇرادى. ەردايىم جاۋاپكەرشٸلٸكپەن, ىجداعاتتىلىعىمەن جاساعان بەينەسٸ كٶرەرمەنٸڭ دە, ەسٸندە جاقسى ساقتالادى.

جوعارى دا, دٸنيسلامنىڭ ساحناداعى قادامى كٶمەكتەسٸپ, قول ۇشىن سوزىپ جٸبەرۋدەن باستالعانىن اتاپ ٶتتٸك. سول مەكتەپتەگٸ ۇستازدارى, سول ساحنانى كٶرگەن وقۋشىلار جەردەم بەرگەن بوزبالانىڭ ۋاقىت ٶتە كەلە كٶرەرمەنٸڭ سٷيٸكتٸ اكتەرٸنە اينالاتىنىن بٸلدٸ مە ەكەن?....


باحتييار تۇرسىن

تەاترتانۋشى