Jáńgir han týraly jańa derek

Jáńgir han týraly jańa derek

Atyraý oblystyq memle­kettik muraǵaty ólke tarihyna qatysty qundy qujattarmen tolyq­ty. Resei Federa­tsiiasy Tatarstan Respýbli­kasynyń Ulttyq arhi­vine barǵan muraǵat qyzmet­kerleri HV-HH ǵasyr­larǵa tiesili qujattardy tapty.

Qazandaǵy Ulttyq arhivte Qazaqstannyń batys oblys­tarynyń tarihyna qatysty biraz derekter jinaqtalǵan. Olardyń qata­rynda Qazan oqý okrýgi qorytyndysy, Ishki Bókei Ordasy jaily qujattar, Qazannyń rýhani seminariiasy, muǵalimder seminariiasynyń isteri bar. Túrkolog ǵalym Nikolai Kata­novtyń «Qyrǵyzdar: keshe jáne búgin» atty Qazan ýni­ver­sitetinde oqyǵan lektsiia­synyń kóshirmesimen de atyraýlyqtar tanysa alady. «HIH ǵasyrdyń 60-jyldary qazyna esebinen Bókei Ordasynda jańa mektep ashý, Qazan ýniversitetiniń qurmetti múshesi etip Jáńgir handy bekitý, ishki Qyrǵyz Ordasy bastaýysh ýchilishesiniń jumysyn júielendirý týraly qujattardy ákeldik. Jáńgir hannyń mektep, orys-qyrǵyz ýchilishesi men kitaphana ashý jónindegi derekterge súiene otyryp, onyń Qazaqstanda, Ishki Bókei Ordasynda bilim salasynda tuńǵysh reforma jasaǵanyn ańǵarýǵa bolady», deidi muraǵattyń bólim basshysy Raisa Tastemirova. Sapar barysynda Jáńgir hannyń el ekonomikasyn, bilimi men mádenietin kóterýge baǵyttalǵan 100-ge jýyq qujattarynyń kóshirmeleri ákelingen.

1860 jyly Jaiyq ózeni mańyna qazaqtardy ornalas­tyryp, kóshirýge bailanysty jasalǵan dala qazaqtarynyń rýlar tizimi, jyr-dastandar men joqtaýlardyń kóshirmeleri de qundy qujattar qatarynda. Qazir muraǵat qyzmetkerleri sheteldik qorlardan tabylǵan jańa jazba derekterdi saraptap jatyr. Jalpy, oblystyq memlekettik muraǵat qorynda 400 myń qundy qujat saqtalǵan.

Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazaqstan» gezeti