جەڭگٸر حان تۋرالى جاڭا دەرەك

جەڭگٸر حان تۋرالى جاڭا دەرەك

اتىراۋ وبلىستىق مەملە­كەتتٸك مۇراعاتى ٶلكە تاريحىنا قاتىستى قۇندى قۇجاتتارمەن تولىق­تى. رەسەي فەدەرا­تسيياسى تاتارستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ ۇلتتىق ارحي­ۆٸنە بارعان مۇراعات قىزمەت­كەرلەرٸ حV-حح عاسىر­لارعا تيەسٸلٸ قۇجاتتاردى تاپتى.

قازانداعى ۇلتتىق ارحيۆتە قازاقستاننىڭ باتىس وبلىس­تارىنىڭ تاريحىنا قاتىستى بٸراز دەرەكتەر جيناقتالعان. ولاردىڭ قاتا­رىندا قازان وقۋ وكرۋگٸ قورىتىندىسى, ٸشكٸ بٶكەي ورداسى جايلى قۇجاتتار, قازاننىڭ رۋحاني سەميناريياسى, مۇعالٸمدەر سەميناريياسىنىڭ ٸستەرٸ بار. تٷركولوگ عالىم نيكولاي كاتا­نوۆتىڭ «قىرعىزدار: كەشە جەنە بٷگٸن» اتتى قازان ۋني­ۆەر­سيتەتٸندە وقىعان لەكتسييا­سىنىڭ كٶشٸرمەسٸمەن دە اتىراۋلىقتار تانىسا الادى. «حٸح عاسىردىڭ 60-جىلدارى قازىنا ەسەبٸنەن بٶكەي ورداسىندا جاڭا مەكتەپ اشۋ, قازان ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قۇرمەتتٸ مٷشەسٸ ەتٸپ جەڭگٸر حاندى بەكٸتۋ, ٸشكٸ قىرعىز ورداسى باستاۋىش ۋچيليششەسٸنٸڭ جۇمىسىن جٷيەلەندٸرۋ تۋرالى قۇجاتتاردى ەكەلدٸك. جەڭگٸر حاننىڭ مەكتەپ, ورىس-قىرعىز ۋچيليششەسٸ مەن كٸتاپحانا اشۋ جٶنٸندەگٸ دەرەكتەرگە سٷيەنە وتىرىپ, ونىڭ قازاقستاندا, ٸشكٸ بٶكەي ورداسىندا بٸلٸم سالاسىندا تۇڭعىش رەفورما جاساعانىن اڭعارۋعا بولادى», دەيدٸ مۇراعاتتىڭ بٶلٸم باسشىسى رايسا تاستەمٸروۆا. ساپار بارىسىندا جەڭگٸر حاننىڭ ەل ەكونوميكاسىن, بٸلٸمٸ مەن مەدەنيەتٸن كٶتەرۋگە باعىتتالعان 100-گە جۋىق قۇجاتتارىنىڭ كٶشٸرمەلەرٸ ەكەلٸنگەن.

1860 جىلى جايىق ٶزەنٸ ماڭىنا قازاقتاردى ورنالاس­تىرىپ, كٶشٸرۋگە بايلانىستى جاسالعان دالا قازاقتارىنىڭ رۋلار تٸزٸمٸ, جىر-داستاندار مەن جوقتاۋلاردىڭ كٶشٸرمەلەرٸ دە قۇندى قۇجاتتار قاتارىندا. قازٸر مۇراعات قىزمەتكەرلەرٸ شەتەلدٸك قورلاردان تابىلعان جاڭا جازبا دەرەكتەردٸ ساراپتاپ جاتىر. جالپى, وبلىستىق مەملەكەتتٸك مۇراعات قورىندا 400 مىڭ قۇندى قۇجات ساقتالعان.

باقىتگٷل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان» گەزەتٸ