Onyń aqyndyq arnasy men adamdyq bolmysy egiz. Jai ǵana uqsaý emes, aýmaidy. Pende balasy áý basta maǵan osyndai «tabiǵat» kerek dep surap almasa kerek. Al saǵan berilgen bolmys kóp eshkimge buiyra bermeitin kórkem bolsa, taǵdyrdyń syiy sonda shyǵar. Osy eki dúnieniń qabysýyn Jandarbekten kóremin. Syryn bilý úshin syrtynan torýyldamai, sýyn boilap kórýge tiis tynyp aqqan ózendei dersiń. Bir maltyǵan jannyń boiy sergidi, sanasy tynyǵady. Aǵysy da, arnasy da ózine ǵana tán. Onyń jyrlaryn oqi alǵan jan osyny sezinedi á degende.
...Sóz arasynda aitqan kórkem bolmys kúlli óleńderiniń óne boiynda qantamyrdai búlkildep turatynyn nege jasyralyq? Ári osy bederi poeziiasynyń birtutas júiesin qalyptastyryp turǵandai. Al onyń asyl dińgegi shyraily syry, shynaiy muńy bar, ómirdiń ózinen ózge eshkim baiqamaityn yrǵaqtardy ańdaityn ańsarǵa toly júregi bolsa kerek... Qaiyra aitqanda jalǵan pafos, qiyspaǵan sóz, uiyspaǵan tirkes, orasholaq oidan ada aqyn óleńderi dáýirlerdiń boiaýy sińgen palitra ispetti. Pendeýi tilge salǵanda ainalasyndaǵylardyń aq qyzǵanyshynyń ainasyna ainalarlyq poeziianyń naq ózi.
Manas Qaiyrtai
Ańsar
Tyńdashy qalqam, tyńdashy únimdi,
Úmit artpaidy tilekke Ar
Túbinde tereń syr jasyrýly,
Atqaqtap soqqan júrek bar!
Shaiyrlaryndai shermende bolǵan,
Qarashy, áne, izgi Aidy.
Meniń de mynaý keýdemde qalǵan,
Jaranyń orny syzdaidy.
Taǵdyrmen jalǵyz kúresip kúnde,
Bitken be deimin kúsh-dármen
Ketsem be, álde, ilesip birge,
Jyly jaqqa ushqan qustarmen.
Sezinse janym jyrdyń keregin,
Jalyndap janda sóz qainar
Qashyrar solai túnniń bederin
Sanada júzgen kezbe oilar.
Jasyndai qyzdyń janardan aqqan,
Kóshýde únsiz jylǵa kún
Dertime ulasyp maǵan da batqan,
Qairylmai ótken jyldarym.
Opasyz kúndi keshirem be ońai,
Baǵym júr tappai arnasyn.
Jadymnan gúlim óshirem qalai,
Taǵdyrdyń salǵan tańbasyn.
Kóńilsizdikten qulazyp edim,
Jaiymdy uǵar jan bar ma?!
Jahandy keshken myna júregim
Jarylyp ketse tań qalma!..
***
Sýyryp alsa janyńdaǵyny julyp kúz,
Kóńilińdegi ashylmai júrgen qulypty úz
Izdegen bárin opasyz myna tirlikten,
Biz degen janym qaltyrap turǵan úmitpiz...
Qaraityndai ma músirkep taǵy muńyńa el,
Ondaida jalǵyz júrektiń ǵana jyryn ór!
Búliner ol da súienish tappai kei kezde,
Jyǵylyp baryp súriner.
Bolmaidy bilem, aiaz da jaýyn, jol qarsyz,
Balaýyz shamdai janǵan úmitiń ol da álsiz
Janyńda júrgen jaqyn da jat bop keterin,
Sezbeidi deme, sezedi júrek qorǵansyz.
Meniń de keide keshkim keledi elsiz kún,
Tumsadai tunyq janarda qalyp shersiz muń.
Tanytar shaqta essizdeý aitar bir erlik,
Aibatym bolmai, qairatym qalmai jer syzdym.
Túnderdi ótkerip, uiqysyz talai tań asyp,
Turlaýsyz ótken tuman kúnderde adasyp,
Jylaǵan ardai, jubana da almai sendelip,
Jaqynyn izdep qaraýytady qarashyq.
Ushynda kózdiń munartyp tursa arman shyń,
Júrekpen salar sezimge toly án qalsyn.
Kómeige jas bop keptelip qalǵan óksiktei,
Ishinen jyrdyń jańǵyryp turar jan daýsym.
Tappaspyn sirá, tynshymaituǵyn janyma em,
Júrektiń jumsaq jalyny - kúshti, áli – kem.
Men degen myna tirlik te qalar, jai ǵana,
Biik bol kúnim pendeshiliktiń bárinen!..
***
Qulady ekem qandai or, qai qurdymǵa,
Qushaǵymdy yp-ystyq jaidym muńǵa
Átteń ishim ashidy, sen de qalqam,
Sátter úshin aiaýly qaiǵyrdyń ba?!
Qasiretimdi qaýsatqan jyr ǵyp esip,
Túndi keship, tuńǵiyq muńdy keship,
Men de kúnim úmitpen kelem ylǵi,
Kúreńitken kúndermen birge ilesip.
Bile almadym úmittiń úni qandai,
Bir jarǵa áiteý soǵylar túbi mańdai.
Ózgelerdi jylytyp, sýynam da,
Óz otyma júremin jylyna almai.
Jaýrasam da mezgilsiz jel ótinde,
Bir úmitpen qaradym keletinge
Men muńaidym jyr úshin jazylmaǵan,
Sen muńaidyń qalqatai nege túnde?!
Baq úshin be, joq álde sor úshin be,
Sebep tappai qinaldyq kórisýge.
Sen jyladyń japadan jalǵyz qalyp,
Men jyladym belgisiz kóp ishinde.
Uǵa da almai óksigen gúldiń zaryn,
Turmyn únsiz...
Ishimnen tyndym janym.
Júregime kóshirip aldym taǵy,
Seni osy muńaitqan túnniń bárin...
***
Men jazǵym keledi,
Júrektiń tup-tunyq ekenin,
Baqyttyń kúttirip óterin,
Men jazǵym keledi,
Adamdarǵa senýge bolmaitynyn,
Ómirdeginiń bári kóńilge qonbaitynyn,
Men jazǵym keledi,
Dúnieniń bir kúnde óterin,
Ǵalamnyń mynaý ǵajaiyp syry
Seniń kúlkińde ekenin,
Men jazǵym keledi,
Júrekke sondai aýyr ekenin,
Ol esik báribir jabyq ekenin,
Men jazǵym keledi,
Joldardyń eshq jubatpaitynyn,
Jaqynyń túbinde jyraqtaitynyn,
Men jazǵym keledi,
Aqyndy aqtaǵym kelgenin,
Hatyńdy saqtaǵym kelgenin,
Men jazǵym keledi,
Kúlkiniń ishinde kóz jasy baryn,
Baqytqa sordyń tez qosylaryn,
Men jazǵym keledi,
Báriniń sebepsiz bolmaitynyn,
Óleńniń kereksiz qalmaitynyn,
Men jazǵym keledi,
Ne ekenin órlik degeniń,
Adaldyń qorlyq kórerin,
Men jazǵym keledi,
Ǵashyqtyń kózsiz ekenin,
Adamnyń emes,
Allanyń meiirimi sheksiz ekenin!..
Men jazǵym keledi...
***
Bári osylai ózgeredi...
Ózgergen.
Sonyń bárin kúnáharly kóz kórgen.
Barymdy alyp umtylamyn, o nege,
Janyp-janyp basylady óz keýdem.
Júrek qaita soqqanmen,
Ol da áiteýir aldanady joq-barmen
Kóz aldymda buldyraǵan kúnderim
Oralmaityn kerýenimen ketti ármen.
Qabyrǵasyn qyryq sógip bul túnniń
qushaǵynda bulqyndym.
Janym kenet sheksizdikke jutylyp,
Keshir kúnim, kóńilsizdeý jyr týdym.
Sen de basqa.
Men de basqa.
Basqamyz.
Kim-kimdi de alystatar basqan iz..
Kóńilimniń bir bozdatyp botasyn,
O, óleńim júregimnen jas tamyz.
Kóp núkteler(...)
Suraq belgi(?)
Saýaldar(???)
Árbir saýal jas úiirgen janarǵa ár.
Kóktemimen kúlip turyp qoshtasyp,
Nege ótkenin saǵynady adamdar?!
***
Úlbiregen janymdy muńǵa malyp,
Kóz aldymda barady jyldar aǵyp.
Ótkinshi sát ókintip ótedi eken,
Ólshep bergen shattyǵyn buldap alyp.
Ońǵa basqan adymym sorǵa basqan,
Dárýishtei kúi keshtim jolda adasqan
Men kirshiksiz shaqty ańsap kettim be eken,
Eń aiaýly sezimdi qorǵamastan.
Qadamdarǵa jasalǵan ańdymai túk,
Tóreligin beredi taǵdyr aityp.
Mezgil jeli ushyryp qaltyratqan
Japyraqtai jubatam jandy qaitip?!
Men úshin de belgili, sen úshin de,
Ýaqyt-ǵumyr kónbeidi kelisýge.
Qimastyq bar ár sátte baiqalmaityn,
Kúrsinis bar ár jutqan dem ishinde.
Jyrdan ózge kelmedi eshkimge álim,
Baǵyn, soryn, keshirshi, keshtim bárin.
Áldekimdi ólerdei saǵynǵanda
Jalǵyzdyqtan túnderge estildi ánim.
Qadirine jete aldyq bizder neniń,
Qaldy qandai ár basqan izderde muń.
Kóńilimde kóktem júr, baiqamappyn,
Eskertýsiz taǵy da kúz kelgenin...
***
Kúnderimnen jyljyp aqqan kezekpen,
Sátterimnen, myzǵymaityn mezetten,
Óleńimnen órtep shyqqan ózekten,
Baqytymnan, ýaqytymnan tez ótken,
Kómeskileý, sarǵaiýly hattardan,
Túnerýli, tunjyrańqy baqtardan,
Mezgili aýǵan belgisizdeý shaqtardan,
Jymiystan kóńilimde jattalǵan,
Qap-qarańǵy qoiý qara túnekten,
Erinderden ántek qaqqan, dir etken,
Sezimderden biri – aiaýly, biri – óktem,
Tym sezimtal baiaý soqqan júrekten,
Jan shylanǵan tamshylardan qulaǵan,
Qorǵansyzdyń úmitinen jylaǵan,
Qatelikten, jýsa ketpes kúnádan,
Eń bir kúshti, e-e-eń ómirlik duǵadan,
Ókpelegish kirlep qalǵan kóńilden,
Údei túsken qorqynyshtan, senimnen,
Tartystardan jeńilmegen, jeńilgen,
Taǵdyr ilgen kóz jasynan tógilgen,
Táńir bergen jumbaǵy mol ómirden,
ózimdi izdep kelem...
