Jumys sapary aiasynda Baqytjan Saǵyntaev Jambyl oblysynyń bilim berý salasynyń qyzmetkerlerimen Elbasy Joldaýlarynda jáne jýyrda ótken Qaýipsizdik keńesiniń otyrysynda alǵa qoiǵan tapsyrmalaryn oryndaý aiasynda joǵary, tehnikalyq jáne kásiptik bilim berý júiesinde bilim sapasyn arttyrý, granttardy tiimdi paidalaný, sondai-aq JOO men kolledjderde bilim alý qunyn tómendetý jáne baǵa qalyptastyrý aiqyndyǵyn arttyrý boiynsha kezdesý ótkizdi. Bul týraly primeminister.kz habarlaidy.
Jiynǵa JOO rektorlary, kolledjderdiń direktorlary, jastar men stýdentter uiymdarynyń, «Atameken» UKP, biznes qaýymdastyqtar, ÚEU jáne oblystyq prokýratýra ókilderi qatysty.
Elbasy óziniń jyl saiynǵy Joldaýlarynda bilim berý júiesine airyqsha nazar aýdaratynyn aita ketken jón. Mańyzdy máseleler — mektep qabyrǵasynan bastap kolledjder men ýniversitetterge deiin sapaly kadrlardy daiarlaý. Prezident bilim, ǵylym jáne densaýlyq saqtaý shyǵyndaryn barlyq kózderden bes jyl ishinde JIÓ-niń 10%-na deiin jetkizýdi tapsyrdy. Qazirgi tańda bilim berýge jumsalǵan shyǵyndar JIÓ-niń 7,3–7,4%-yn quraidy.
Úkimet Prezidenttiń tapsyrmalaryn oryndaý úshin qajetti sharalardy qabyldap jatyr. Aldaǵy úsh jylda Joldaýdy iske asyrýǵa 1,75 trln teńge baǵyttalady. 2019 jylǵy 1 qańtardan bastap eń tómengi jalaqy mólsheri 1,5 esege — 28-den 42 myń teńgege deiin ósedi. Osylaisha, 1,3 mln jaldamaly jumysshynyń jalaqysy 30%-ǵa ósedi. Sondai-aq, bul 275 myń azamattyq qyzmetkerge, onyń ishinde pedagog mamandaryna qatysty, olardyń jalaqysy 35%-ǵa artady.
Premer-Ministr «Muǵalim mártebesi týraly» zań qabyldanǵannan keiin josparlanǵan reformalardy bastaý týraly sheshim qabyldanǵanyn atap ótti. Muǵalimniń mártebesin kóterý — keleshek urpaqty tárbieleýdiń negizi, óskeleń urpaq úshin muǵalim úlgi jáne ónege bolýy tiis. Buǵan qosa ýniversitetterde muǵalimderdi daiarlaý máselesine erekshe kóńil bólý qajet.
Bilim berý júiesiniń mańyzdy máseleleriniń biri — sapa men baǵa arasyndaǵy sáikessizdik. Osyǵan bailanysty B. Saǵyntaev kezdesý qatysýshylaryn sebepterdi anyqtaýǵa jáne birlesip qajetti sharalardy qabyldaýǵa shaqyrdy. JOO-lar men kolledjderge qoiylatyn talaptar — túlekterdiń jumysqa ornalasýyn qamtamasyz etý jáne oqytýshylar quramynyń tiisti biliktiliginiń bolýy. Bul úshin birqatar sheshimder qabyldandy: JOO-lardan jumysqa ornalasý kórsetkishteri tómen mamandyqtardyń litsenziialary qaitaryp alynady, árbir bes jylda oqytýshylar biliktilik talaptaryna sáikes emtihan tapsyrady. Budan ózge, ýniversitetter men kolledjderdiń tehnikalyq jabdyqtalýy zamanaýi talaptarǵa sáikes kelýi kerek ekeni atalyp ótti.
Sonymen qatar, kezdesý barysynda Jambyl oblysynyń bilim berý salasynyń ókilderi sóz sóiledi. M. H. Dýlati atyndaǵy Taraz memlekettik ýniversitetiniń rektory M. Sarybekov oblysta bilim berý júiesin odan ári damytý baǵyttary arasynda zamanaýi talaptardy jáne óńir ekonomikasynyń qajettilikterin eskere otyryp, jańa mamandyqtardy ashý máselesin atap ótti. Taraz memlekettik pedagogikalyq ýniversitetiniń rektory E. Ámirbekuly oqytýǵa jańa pándi qosý týraly usynys bildirdi. Taraz innovatsiialyq-gýmanitarlyq ýniversitetiniń rektory E. Saýraqov búginde Prezidenttiń Bes áleýmettik bastamasyn oryndaý aiasynda iske asyrylyp jatqan stýdent jastardy jataqhanamen qamtamasyz etý máselesin kóterdi. Qarataý gýmanitarlyq-tehnikalyq kolledjiniń direktory D. Máselbekov óz sózinde jumysshy mamandyqtary (injenerlik-pedagogikalyq, qurylys, himiia jáne t.b.) boiynsha qosarly bilim berý taqyrybyn qozǵady.
Oblystyq Bilim basqarmasynyń basshysy R. Turmahanbetova óz kezeginde óńirde mektepke deiingi jáne orta bilim berýdiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrý boiynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly baiandady. Mektepke deiingi bilim berý boiynsha: osy jyldyń basynan beri oblysta 3357 orynǵa arnalǵan 35 mekeme, onyń ishinde 30 jekemenshik balabaqsha men 5 shaǵyn ortalyq ashylǵan. Osylaisha, 3 jastan 6 jasqa deiingi balalardy qamtý 98% quraidy. Prezidenttiń tapsyrmasy boiynsha orta bilim berý sapasyn arttyrý maqsatynda Nazarbaev ziiatkerlik mektepteri júiesine 40 bilim berý mekemesi kóshirildi. 16 myńǵa jýyq muǵalim eńbekaqylaryna 30% kóleminde ústeme aqy alady.
Buǵan qosa, máselelerdi talqylaý barysynda stýdent jastardyń ókilderi Prezidenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýynda aitylǵan bastamalarǵa qoldaý bildirdi. Atap aitqanda, Jambyl politehnikalyq joǵary kolledjiniń IV kýrs stýdenti M. Asylhan jańa nemis bilim berý baǵdarlamasy boiynsha alǵan tájiribesimen bólisti. Baǵdarlama birneshe biliktilikti alýǵa múmkindik beredi. Máselen, 2,5 jyl ishinde ol 10-ǵa jýyq biliktilikti igerdi: bul — sylaq jáne geodeziialyq jumystar, kirpish qalaý, beton, montaj jáne árleý jumystary. Alynǵan bilimder men daǵdylar eńbek naryǵynda tiisti jumysty tabýǵa eleýli septigin tigizedi.
Taraz memlekettik pedagogikalyq ýniversitetiniń sońǵy kýrs stýdenti Ú. Iliiasova, óz kezeginde, «Muǵalim mártebesi týraly» zańdy qabyldaý jónindegi Elbasynyń bastamasyn qoldaitynyn jetkizdi. Onyń aitýynsha, bul jas pedagogtar men stýdentterdi jigerlendiredi. Atalǵan zań jas mamandarǵa ózderine degen senimdi uialatyp, sátti nátijeler kórsetýge jol ashady, al bilim berý salasyn qarjylandyrýdy ulǵaitý jas mamandardyń ustaz bolýǵa degen qyzyǵýshylyǵyn oiatpaq.
«Elbasymyz biylǵy Joldaýynda 2019 jyldy jastar jyly dep belgiledi. Bes áleýmettik bastamasynda jataqhana máselesine toqtaldy. Bunyń barlyǵy jastarǵa jasalyp jatqan qoldaý dep bilemiz. Biz, jastar, Prezidentke sheksiz alǵys aitamyz», — dedi óńir jastarynyń atynan Ú. Iliiasova.
Premer-Ministr óńirde bilim berý qyzmetteriniń sapasymen tanysý maqsatynda joǵary politehnikalyq kolledjdiń materialdyq-tehnikalyq jabdyqtalýyn tekserdi. Jalpy himiia zerthanasyna bardy, onda himiialyq taldaýǵa arnalǵan jańa qondyrǵylar engizilgen. Budan ózge, B. Saǵyntaevqa robotty tehnikanyń ázirlengen júiesi tanystyryldy. Jambyl oblysy ákimdiginiń derekteri boiynsha tehnikalyq jáne kásiptik bilim berý salasynda 48 uiym jumys isteidi, onyń 25-i — memlekettik. 2018 jyly ekonomikanyń 94 basym salasy boiynsha 27 396 stýdent, onyń ishinde 14 657 — memlekettik tapsyrys boiynsha TjKB alýda.
.jpeg)