Almaty oblys ákiminiń orynbasary Jaqsylyq Omar Taldyqorǵan qalasyndaǵy keibir áleýmettik nysandardyń jai-kúiimen tanysty. Ol ǵimarattardyń jylý jaǵdaiy men meditsinalyq kómektiń sapasyna basa nazar aýdardy. Bir sózben aitqanda meditsinalyq nysandar men bilim berý mekemeleriniń búgingi tirshiligin baǵamdap qaitty.
Jaqsylyq Muqashuly birinshi bolyp Taldyqorǵan qalalyq emhanasyna bas suqty. Jýyrda ǵana syrtyna jóndeý jumystary júrgizilgen mekemeniń ishki tazalyǵyn tekserip, barlyq bólimderin aralap, kemshilikterin kózimen kórip qaitty. Aq halattylardyń tilegin tyńdap, emhana ishindegi jylylyqqa basa mán berdi. Kool-ortalyqtyń jumys júiesimen de tanysty. Mekemeni aralaý barysynda kóptegen kemshiliktiń baryna kóz jetkizdi. Emhana terezelerinen sýyq ótetindigine kóńili tolmai, mekeme direktory Tileýberdi Janseńgirovke naqty tapsyrmalar berdi. Terezeden jel esýiniń toqtap, kerekti temperatýra rejiminiń saqtalýyn densaýlyq basqarmasynyń basshysy Ashan Baidývalievtiń qadaǵalaýyna tapsyrdy. Budan keiin qujat boiynsha №2 qalalyq emhanasy atalyp, qurylysy bitýge taiaý nysanǵa taban tiredi. Bir ǵana emhana naýqastarǵa azdyq etetin bolǵan soń, bul mekemeniń de qurylysy bastalǵan bolatyn. Ákim orynbasary ǵimarat ishin aralap, aldyńǵy mekemedegi kemshilikterdiń bolmaýyn osy kezden bastap qaraýlaryn usyndy. Sondai-aq, qurylys materialdarynyń sapasyna mán berip, jaryq júieleriniń de anyq bolýyn tapsyrdy. Táýelsizdik kúnine orai tusaýyn keskeli otyrǵan mekemeniń jumysyna sáttilik tilep, bastysy asyqpai baiandy sharýa bitirińder degen sózin jetkizdi.
Odan keiin kásiptik bilim beretin Taldyqorǵan agrarlyq kolledjine at basyn burdy. Qazirgi kezde oqý ornynda óńirimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen 1200 bilimger bar. Munda negizinen aýylsharýashylyǵy mamandaryn daiarlaidy. Suranysqa qarai keiinnen ashylǵan tehnikalyq mamandyq túrleri de bar. Jaqsylyq Muqashuly bilimgerler bilimin shyńdaý úshin alynǵan tájiribelik apparattardy tekserdi. Olardyń jumysymen tanysyp, kóńili toldy.
Aita keterligi, bilimgerler óz oiynyń ushqyrlyǵymen sharýashylyq jumystaryn jeńildetetin qondyrǵylardy da oilap tapqan. Ákim orynbasary qondyrǵy jumysyna qajet qarajatty bólip, ony iske asyryp, synap ta kórý kerektigin jetkizdi. Mamandyqtyń jai-japsaryn túsindirgen bilimgerlerdiń oqýǵa qushtarlyǵy baiqalyp-aq tur. Sondai-aq, mekemege sońǵy úlgidegi, baǵasy qymbat oqytý quraldary qoiylǵan. Óńirimizde aýylsharýashylyq salasy boiynsha bilim beretin úsh oqý orny bar. Osy sátte Jaqsylyq Omar kolledj direktoryna ózge oqý ordalaryna kómek kórsetý kerektigin tapsyrdy. Oqý ornynyń talpynysyna kóńili tolǵan ol bilimgerlerdiń tilekterine qulaq asty.
Sondai-aq, bilim shańyraǵynyń sportzal, kitaphana, jataqhanasyn aralap, kemshil tustaryn da tapty. Sportzaldyń sýyqtyǵyn qalpyna keltirýdi tapsyrdy. Kolledjdegi eń úlken qatelik – bes qabattan turatyn jataqhananyń úsh qabatynda bilimgerler, qalǵan eki qabatynda úlken otbasyly adamdar turatyndyǵy. Ákim orynbasary óz sózinde: – Ol adamdar kimder ekenin biz bilmeimiz. Maǵan aitýy boiynsha santehnik, aýla sypyratyn, kúzetshiler turady eken. Ol durys emes. Bul bilimgerlerge salynǵan jataqhana bolsa, munda tek bilimgerler turýy kerek. Stýdentter jataqhanamen 100 paiyz qamtylǵan deidi. Men senbeimin 1200 stýdenttiń ishinen tek 100 bilimger ǵana jataqhana surady degenge. Eger ondai jaǵdai bolsa, biz basqa bilim oshaqtarynda jataqhanasyz júrgen stýdentterdi kirgizeiik, – dedi. Oqý ordasynyń basshysyna qatań sógis berip, kelesi aidyń basyna deiin bul sharýanyń sheshilýin talap etti.
Sodan keiin ákim Taldyqorǵan gýmanitarlyq-tehnikalyq kolledjine de taban tiredi. Bul mekeme aty gýmanitarlyq bolǵanymen negizinen qurylys mamandaryn daiarlaidy. Ákim orynbasary oqý ǵimaratynyń ishi-syrtyn aralap, tájiribelik apparattarmen tanysty. Ashana mázirine erekshe den qoiyp, áleýmettik jaǵdaiy tómen bilimgerlerdiń tamaqtaný jaiyn surady. Sondai-aq, jataqhanaǵa da at basyn buryp, ondaǵy ahýalǵa kóz jetkizdi. Jataqhana taza ári jyly. Degenmen munda da kemshilik joq emes. Bir bólmede 4 bilimgerden ornalasqan. Bul stýdentterdiń sabaq oqýyna, jatýyna qolaisyz degen Jaqsylyq Muqashuly bólmelerdi keńeitip, bir bólmede eki bilimgerdiń ornalasýyn tapsyrdy. Oǵan múmkindik te joq emes. Bilim basqarmasynyń usynysy boiynsha jataqhanadaǵy ústińgi eki qabat oblys ortalyǵyna jarysqa kelgen oqýshylarǵa, bilimgerlerge arnalǵan. Ákim orynbasary sol oryndardy kolledj bilimgerlerine berýdi tapsyrdy. Sondai-aq, bilim ordasyn tamamdaǵan shákirtterdiń jumysqa ornalasý máselesin de surady. Mekeme basshysynyń aitýynsha, diplom alǵan jastardyń jumyspen qamtylýy búginde 86 paiyzdy qurap otyr. Bul aqparatqa senimsizdik tanytqan Jaqsylyq Muqashuly máseleni anyqtama arqyly emes, zeinetaqy qory arqyly tekserý kerektigin tapsyrdy. Sonda bul kórsetkishtiń áldeqaida tómendeitindigin tilge tiek etti. Sebebi, kóp jerde anyqtamany jasatý ońai, sondyqtan ol jalǵan bolyp sanalady.
Sol kúni feisbýk paraqshasynda Taldyqorǵan qalasyndaǵy óńirlik juqpaly aýrýlar aýrýhanasynda jatqan naýqastyń atalmysh densaýlyq saqtaý mekemesiniń sýyq ekendigi jaiyndaǵy jan aiqaiy shyqqan bolatyn. Sol máseleni óz kózimen kórip, tekserý barysynda Jaqsylyq Omar juqpaly aýrýlar aýrýhanasynyń tabaldyryǵyn da attady. Mekeme basshysymen birge bólmelerdi tolyq aralap, temperatýranyń qalypty jaǵdaida ekendigine kóz jetkizdi. Paraqshaǵa jazbasyn salǵan naýqastyń ózimen de sóilesip, istiń mán-jaiyn bildi. Belgili bolǵany, syrqat terezeni ózi ashqan da qaita jaba almai qalǵan eken.
Nysandardy tolyq aralap bolǵan ákim orynbasary ketken kemshilikterdi óz sózinde taǵy aityp ótti:
– Áleýmettik nysandardaǵy qystygúngi jaǵdai qalai bolyp jatyr, meditsinalyq kómek kórsetý sapasy qandai deńgeide? Negizgi aita ketetin jaǵdai, oblystyq biýdjetten qyrýar qarjy bólingennen keiin turǵyndarǵa kórsetiletin meditsinalyq kómektiń sapasy kún saiyn artý kerek. Óitkeni biz bólinetin qarajatty jyl saiyn ósiremiz, soǵan sáikes qyzmettiń de sapasy ózgerý kerek. Biz sony baqylaýǵa alamyz. Búgingi kórgen kemshiliktiń biri qalalyq emhanada qysqy maýsymǵa ǵimarat daiyn emes. Emhananyń ishi salqyn, sáikesinshe adamdar kiimmen otyr. Biz qyrýar shyǵyn shyǵaryp, ǵimarattarǵa jylý ákep otyrmyz. Biraq keibir basshylardyń osyndai jaýapsyzdyǵynan emdeletin bólmede qajetti temperatýra joq. Árine, sýyq bolǵannan keiin qyzmettiń de sapasy tómen bolady degen sóz. Osynyń mysalynda biz óńirimizdegi barlyq meditsinalyq mekemelerdiń temperatýrasyn tekseretin bolamyz. Bilim ordalaryndaǵy ketken kemshilikter tóńireginde de tekseris júrgizip, baqylaýǵa alamyz.
Ketken qatelikterge kóńili tolmaǵan oblys ákiminiń orynbasary kemshin tustardy saralap, qatelikterin jasyrmai, kerisinshe daralap kórsetý óńir órkendeýine septigin tigizetindigin aitty. Mekeme basshylaryna kemshilikti túzetý úshin belgili merzim qoiyp, sol aralyqta qaita keletindigin jetkizdi. Talapshyl basshy ár isti ónimdi atqarýdy tapsyrdy.
Quralbek Sábitov