Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Quryltaidyń memlekettik basqarý júiesindegi rólin kúsheitýge baǵyttalǵan birqatar ózgeristerge toqtaldy. Prezidenttiń aitýynsha, zań shyǵarýshy organǵa atqarýshy jáne sot biligin qalyptastyrýǵa qatysýǵa múmkindik beretin aýqymdy ókilettikter beriledi, dep habarlaidy ult.kz.
Zańger Qýat Aýǵanbektiń pikirinshe, bul bastamalar bilik tarmaqtarynyń arasyndaǵy tejemelik ári tepe-teńdik tetikterin kúsheitýge baǵyttalǵan mańyzdy institýtsionaldyq ózgeristerdiń biri bolýy múmkin.
«Bastamanyń negizgi máni – zań shyǵarýshy organnyń memlekettik bilikti qalyptastyrýdaǵy jáne atqarýshy ári sot biliginiń qyzmetin baqylaýdaǵy rólin arttyrýynda. Zańger retinde bul bastamanyń negizgi máni – zań shyǵarýshy organnyń memlekettik bilikti qalyptastyrýdaǵy jáne atqarýshy ári sot biliginiń qyzmetin baqylaýdaǵy rólin arttyrýynda dep esepteimin. Konstitýtsiialyq sot, Ortalyq sailaý komissiiasy, Joǵary aýditorlyq palata múshelerin taǵaiyndaýǵa kelisim berý, Joǵarǵy sot sýdialaryn sailaý jáne qyzmetten bosatý siiaqty ókilettikter Quryltaidyń memlekettik institýttar arasyndaǵy konstitýtsiialyq tepe-teńdiktegi mańyzyn edáýir arttyrady. Sonymen qatar, Quryltaidyń Úkimetke senimsizdik bildirý múmkindigi parlamenttik baqylaýdyń tiimdiligin kúsheitetin quqyqtyq quraldardyń biri bolyp tabylady. Mundai tetik atqarýshy biliktiń qoǵam men ókildi organ aldyndaǵy eseptiligin arttyrýǵa yqpal etýi múmkin.
Alaida ókilettikterdi keńeitý ózdiginen tiimdi memlekettik basqarýdyń kepili bola almaidy. Onyń nátijeliligi osy konstitýtsiialyq ókilettikterdiń is júzinde qanshalyqty derbes jáne jaýapkershilikpen júzege asyrylatynyna bailanysty. Sondyqtan Quryltaidyń jańa quzyretteri naqty quqyqtyq rásimdermen, ashyqtyqpen jáne institýtsionaldyq jaýapkershilikpen qamtamasyz etilýi mańyzdy», – deidi zańger.
Onyń aitýynsha, Konstitýtsiialyq sot, Ortalyq sailaý komissiiasy, Joǵary aýditorlyq palata múshelerin taǵaiyndaýǵa kelisim berý, sondai-aq Joǵarǵy sot sýdialaryn sailaý jáne qyzmetten bosatý siiaqty ókilettikter Quryltaidyń memlekettik institýttar arasyndaǵy konstitýtsiialyq tepe-teńdiktegi mańyzyn arttyrady.
Sonymen qatar sarapshy Quryltaidyń Úkimetke senimsizdik bildirý múmkindigin parlamenttik baqylaýdy kúsheitetin mańyzdy quqyqtyq qural dep baǵalaidy. Bul atqarýshy biliktiń qoǵam men ókildi organ aldyndaǵy eseptiligin arttyrýǵa yqpal etýi múmkin.
Degenmen zańger ókilettikterdiń keńeiýi ózdiginen tiimdi memlekettik basqarýdyń kepili emes ekenin atap ótti.
«Onyń nátijeliligi osy konstitýtsiialyq ókilettikterdiń is júzinde qanshalyqty derbes jáne jaýapkershilikpen júzege asyrylatynyna bailanysty. Jalpy alǵanda, usynylyp otyrǵan ózgeristerdi bilik tarmaqtary arasyndaǵy tepe-teńdikti qaita qaraýǵa baǵyttalǵan konstitýtsiialyq reformanyń jalǵasy retinde baǵalaýǵa bolady. Eger jańa ókilettikter tiimdi parlamenttik baqylaýmen, sot táýelsizdigimen, ashyqtyqpen jáne naqty jaýapkershilik tetikterimen ushtassa, bul memlekettik basqarý sapasyn arttyrýǵa jáne azamattardyń memlekettik institýttarǵa degen senimin nyǵaitýǵa oń áser etýi múmkin. Menińshe, bul reformanyń túpkilikti baǵasy Quryltaiǵa qansha ókilettik berilgenimen emes, sol ókilettikterdiń zań ústemdigi, bilik tarmaqtarynyń derbestigi jáne qoǵam múddesi úshin qanshalyqty tiimdi paidalanylatynymen ólshenedi», – dedi Qýat Aýǵanbek.
Maman ásirese sot biliginiń táýelsizdigine nazar aýdardy. Onyń pikirinshe, Joǵarǵy sot sýdialaryn sailaý jáne qyzmetten bosatý tártibi zańdylyq pen sot tóreliginiń táýelsizdigi qaǵidattaryna tolyq sáikes bolýy qajet.
Jalpy, Qýat Aýǵanbek usynylyp otyrǵan ózgeristerdi bilik tarmaqtary arasyndaǵy tepe-teńdikti qaita qaraýǵa baǵyttalǵan konstitýtsiialyq reformanyń jalǵasy retinde baǵalaidy. Onyń pikirinshe, jańa ókilettikter tiimdi parlamenttik baqylaý, sot táýelsizdigi, ashyqtyq jáne naqty jaýapkershilik tetikterimen ushtassa, memlekettik basqarý sapasyn arttyrýǵa yqpal etýi múmkin.
Prezidenttiń tamyz aiynda belgilep bergen reformalary men bastamalary Memleket basshysynyń qyrkúiektegi Joldaýynda odan ári naqtylanyp, jan-jaqty kórinis tappaq.
Quryltaidyń ókilettigin keńeitý, bilik tarmaqtary arasyndaǵy tejemelik ári tepe-teńdik júiesin kúsheitý siiaqty aýqymdy institýtsionaldyq ózgerister Joldaýdyń negizgi saiasi jáne quqyqtyq arqaýyn quraidy. Osylaisha, tamyzda jariialanǵan negizgi basymdyqtar Qazaqstannyń aldaǵy áleýmettik-ekonomikalyq jáne saiasi damýynyń naqty is-qimyl josparyna ainalady.
Eske sala keteiik, Prezidenttiń tamyz aiynda belgilep bergen reformalary men bastamalary Memleket basshysynyń qyrkúiektegi Joldaýynda odan ári naqtylanyp, jan-jaqty kórinis tappaq.
Quryltaidyń ókilettigin keńeitý jáne bilik tarmaqtary arasyndaǵy tejemelik ári tepe-teńdik júiesin kúsheitý siiaqty aýqymdy institýtsionaldyq ózgerister Joldaýdyń negizgi saiasi-quqyqtyq arqaýyn quraidy. Osylaisha, tamyzda jariialanǵan negizgi basymdyqtar eldiń aldaǵy áleýmettik-ekonomikalyq jáne saiasi damýynyń naqty is-qimyl josparyna ainalady.
