Úrimjide halyqaralyq tanymal tulǵalardyń qatysýymen Shyńjańmen dostyq almasý forýmy ótti, dep habarlaidy ult.kz.
«Shyńjańdy basqarý tájiribesi jáne onyń halyqaralyq mańyzy» taqyrybyndaǵy jiynǵa álemniń 33 elinen júzden astam qatysýshy kelip, qytailyq ǵalymdar men sarapshylar jáne ortalyq ministrlikter men komissiialardyń ókilderi qatysty.
Olar Shyńjańmen dostyq bailanys týraly sóz qozǵap, aýdannyń jetken jetistikteri men damýy jóninde talqylady.
Sonymen birge Shyńjańdaǵy forým qatysýshylarǵa óńirdiń qazirgi tynys-tirshiligimen tereńirek tanysýǵa múmkindik berdi.
Jiyn moderatory Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialyq aýdanynyń partiia komiteti hatshysynyń orynbasary, avtonomiialyq aýdan tóraǵasy Erkin Týniiaz.
Foto: Erkin Týniiaz / QHR-dyń Qazaqstandaǵy Elshiliginiń baspasóz qyzmetinen
Forýmǵa Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialyq aýdanynyń partiia komiteti hatshysy Chen Siaotszian qatysyp, óz sózinde ol Qytai Kommýnistik partiiasynyń Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialyq aýdany komiteti, avtonomiialyq aýdan Úkimeti jáne Shyńjań óndiristik-qurylys korpýsy atynan jyly lebizin bildirdi.
«Halyqaralyq qaýymdastyq Qytaidy jaqsyraq túsinýine yqpal etedi dep úmittenemiz»
Onyń aitýynsha, Si Tszinpin bastaǵan Qytai Kompartiiasy Shyńjań máselesine erekshe mán berip, óńirdi damytý men basqarýdyń jańa strategiiasyn qalyptastyrǵan. Osy oraida zań ústemdigin qamtamasyz etý, turaqtylyq pen qoǵamdyq birlikti saqtaý, mádenietti damytý jáne halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý baǵytynda jumystar júrgizilip keledi. Nátijesinde Shyńjańnyń ekonomikalyq jáne áleýmettik damýynda eleýli ózgerister bolǵan.
Chen Siaotszian qazirgi Shyńjańdy Qytaidyń ekonomikalyq damýy men qoǵamdyq turaqtylyǵynyń mysaly dep atady. Onyń pikirinshe, óńirde etnikalyq máselelerdi sheshý, zań ústemdigin qamtamasyz etý jáne adam quqyqtaryn damytý baǵytynda tájiribe qalyptasqan.
Ol Shyńjańdy basqarý strategiiasy óńirdiń jaǵdaiyna sáikes keletinin aityp, Qytai Kompartiiasynyń basshylyǵyn, sotsializm jolyn jáne etnikalyq aimaqtyq avtonomiia júiesin ustana otyryp, Shyńjańda uzaq merzimdi turaqtylyq pen damýdy qamtamasyz etýge bolatynyn atap ótti.
«Qonaqtar óz múmkindikterińizdi paidalanyp, Shyńjań týraly ár eldiń halqyna obektivti aqparat jetkizip, halyqaralyq qaýymdastyq Qytaidy jaqsyraq túsinýine yqpal etedi dep úmittenemiz. Sondai-aq terrorizmge qarsy kúres pen turaqtylyqty saqtaý, adam quqyqtaryn qorǵaý, etnostar arasyndaǵy birlik pen ortaq damý, qoǵamdyq basqarý jáne halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý salalaryndaǵy almasý men yntymaqtastyqty damytýǵa, gegemonizmge, kúsh saiasatyna jáne birjaqty sanktsiialarǵa qarsy turýǵa úles qosasyzdar dep senemiz», – dedi Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialyq aýdanynyń partiia komiteti hatshysy.
«Shyńjań ShYU elderimen yntymaqtastyqta mańyzdy ról atqarady»
Sharaǵa Qytaidyń Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialyq aýdany Halyq úkimetiniń shaqyrýymen Shanhai yntymaqtastyq uiymynyń Bas hatshysy Nurlan Ermekbaev qatysyp, sóz sóilep, shekaralyq óńirde ornalasqan Shyńjańnyń kólik-logistikalyq infraqurylymy jaqsy damyǵanyn, bul Qytaidyń ShYU elderimen yntymaqtastyǵyn keńeitýge qolaily jaǵdai qalyptastyratynyn jetkizdi.
Qorǵas pen Alashankoý siiaqty shekaralyq ótkizý pýnktteri, sondai-aq Úrimji men Qashqar halyqaralyq qurlyq porttary saýda jáne logistikalyq baǵyttardy damytý úshin mańyzdy negiz qalyptastyryp otyr.
Foto: Nurlan Ermekbaev / QHR-dyń Qazaqstandaǵy Elshiliginiń baspasóz qyzmetinen
Bas hatshy ShYU Hatshylyǵy uiymnyń turaqty atqarýshy organy retinde Shyńjań-Uiǵyr avtonomiialyq aýdanynyń ShYU aiasyndaǵy yntymaqtastyqqa kórsetip otyrǵan nazaryn jáne belsendi qoldaýyn joǵary baǵalaitynyn atap ótti.
Nurlan Ermekbaev óz sózinde yntymaqtastyqtyń naqty mysaldaryn da keltirdi. Olardyń qatarynda Shyńjańdaǵy Qytai–ShYU Úlken derekter yntymaqtastyǵy ortalyǵynyń filialy jáne ShYU Týrizm forýmy bar.
Forým aiasynda tórt taqyryp boiynsha sektsiialyq otyrystar uiymdastyryldy:
1. Terrorizmge qarsy kúres jaǵdaiynda adam quqyqtaryn qorǵaý jáne turaqtylyqty saqtaý
2. Etnikalyq birlik jáne ortaq damý
3. Áleýmettik basqarý jáne halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý
4. Birjaqty sanktsiialar men kúsh saiasatyna qarsy turý
Sektsiialyq otyrys barysynda qazaqstandyq BAQ ókilderi de sóz alyp, oi bólisti. Olar eki el arasyndaǵy qatynastaǵy buqaralyq aqparat quraldarynyń róli men mańyzy týraly aityp, sapar barysynda alǵan áserlerimen bólisti.
Foto: QHR-dyń Qazaqstandaǵy Elshiliginiń baspasóz qyzmetinen
«Qytaiǵa ár kelgen saiyn tánti bolamyn»
Delovoi Kazahstan» respýblikalyq ekonomikalyq gazetiniń bas redaktorynyń orynbasary Alevtina Donskih Qytai eline jyl saiyn issaparǵa keletinin, ár kelgen saiyn eldegi ózgeristerdi kórip tánti bolatynyn aitty.
«Barǵan qalalarymnyń árqaisysy ózindik ereksheligimen daralanady. Ýhan, Chýntsin, Beijiń, Sýchjoý, Shanhai, Inin (nemese Qulja), Qashqar, Turpan qalalaryn joǵary damý deńgeii men qarqyny, mádenieti, ózindik bolmysy biriktiredi. Sonymen qatar olardyń barlyǵyna tán ortaq qasiet – ózderiniń biregei erekshelikterine basymdyq bere bilýi», – dedi ol.
Onyń sózinshe Shyńjań ulttyq san alýandylyǵymen de erekshelenedi. Munda jergilikti turǵyndardyń qytai, qazaq, uiǵyr, orys tilderinde sóileskenin estýge bolady.
«Máselen, Quljada adamdardyń bir tilden ekinshi tilge esh qiyndyqsyz aýysatynyna, bir-birin túsinip, tatý-tátti kórshilik qarym-qatynasta ómir súretinine súisinesiń.
Olardyń qaýymdastyǵy tarihi turǵyda qalyptasqan, dástúrleri ózara toǵysqanymen, ózindik ereksheligin saqtap qalǵan. Bul óńirge airyqsha sipat beredi. Sonymen qatar memleket te ultaralyq jáne konfessiiaaralyq birlikti saqtaýǵa kóp kóńil bóledi.
Sapar aldynda biyl Qytaida «Etnostyq birlik pen progreske járdemdesý týraly» jańa zań qabyldanyp, kúshine engenin bildim. Zańda Qytaidaǵy barlyq etnostardyń teńdigi qaǵidaty zańnamalyq deńgeide bekitilip, olardyń zańdy quqyqtaryna, sonyń ishinde eńbek etý jáne erkin júrip-turý quqyqtaryna kepildik berilgen. Sondai-aq ulttyq birlikti, ózara úilesimdilikti, dostyqty jáne beibit qatar ómir súrýdi nyǵaitýǵa baǵyttalǵan sharalar qarastyrylǵan.
Qazirgi baǵdarlamamyz endi ǵana bastaldy. Alaida buǵan deiingi saparymnan bir jyl ótken soń, ózime jaqsy tanys ári sonymen birge jańarǵan Shyńjań óńirimen qaita kezdesýlerdi qazirdiń ózinde asyǵa kútip otyrmyn», – dep otyr Alevtina Donskih.
Foto: Ult.kz
«Biz uzaq merzimdi ári ózara tiimdi yntymaqtastyqtyń berik negizin qalaimyz»
Liter.kz saitynyń bas redaktory Malika Ǵalievanyń pikirinshe búginde media keńistik keremet jyldamdyqpen ózgerip keledi. Tsifrlandyrý, jasandy intellekt, jańa platformalar – munyń bári aldymyzǵa ortaq syn-qaterler qoiyp otyr.
«Qytailyq áriptesterimizdiń osy progrestiń aldyńǵy qatarynda kele jatqany bizdi qýantady. Qazaqstannyń da bóliser tájiribesi bar. Búginde elimiz óz óńirindegi tsifrlyq transformatsiia kóshbasshylarynyń biri sanalady. Qazaqstandyq buqaralyq aqparat quraldary jańa tehnologiialardy belsendi engizip, mýltimediialyq formattardy damytyp, aýditoriia arasynda joǵary senimge ie sapaly ári táýelsiz kontent qalyptastyryp keledi», – dedi Malika Ǵalieva.
Sonymen qatar onyń aitýynsha, mundai kezdesýler – resmi saparlar kestesindegi jai ǵana is-sharalar emes. Bul – bir-birimizdi jaqsyraq túsinýge múmkindik beretin kópir.
«Biz aqparattyń shynaiylyǵy men oǵan degen senimniń mańyzy artqan dáýirde ómir súrip jatyrmyz. Qazaqstan men Qytaidy berik tatý kórshilik bailanys, aýqymdy ekonomikalyq jobalar jáne strategiialyq áriptestik biriktiredi. Al osy yntymaqtastyqty aqparattyq turǵydan obektivti, tereń ári jasampaz túrde jariialaý jaýapkershiligi, eń aldymen, bizge, jýrnalisterge júkteledi.
Qazaqstan men Qytaidyń buqaralyq aqparat quraldary arasyndaǵy bailanysty nyǵaita otyryp, biz uzaq merzimdi ári ózara tiimdi yntymaqtastyqtyń berik negizin qalaimyz», – dedi ol.
Forým barysynda qatysýshylar Shyńjańnyń damý tájiribesi, etnosaralyq tatýlyq, mádeni sabaqtastyq, áleýmettik-ekonomikalyq damý jáne halyqaralyq yntymaqtastyq máselelerin talqylady.
Aita keteiik Shyńjańmen dostyq almasý forýmynyń halyqaralyq qonaqtarmen plenarlyq otyrysy 2026 jylǵy 8 qyrkúiekte Úrimji qalasynda Shyńjań memlekettik qonaqúiinde ótti.
