Gottardyń tarihyn tereń zerttegen - nemisterdei, Rim imperiiasynyń búgingi murageri - italiialyqtardai ózimizdi ejelgi mádeniet ieleriniń zańdy urpaǵy retinde tanyp-bilýimiz kerek. «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasyna bailanysty Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy, Memlekettik syilyqtyń laýreaty Ulyqbek Esdáýlet osyndai pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
Ulyqbek Esdáýlet atap ótkendei, «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasy bir jarym jyl buryn jariialanǵan «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynyń zańdy jalǵasy bolyp tabylady.
«Prezidenttiń bul maqalasynda elimizdiń tarihy keńinen qamtylǵan. Qadyr Myrza Áli aǵamyzdyń «Bizdiń tarih bul da bir qalyń tarih, oqýlyǵy jup-juqa biraqtaǵy» degendei bizdiń oqýlyǵymyz juqa bolyp, shynyn aitqanda óz tarihymyzdy ózimiz bilmei ósken urpaqpyz. Biz basqa ulttardyń, basqa memleketterdiń tarihyn kóp oqydyq. Óz ultymyzdyń tarihyn bizden jasyryp keldi. Jerimizden Altyn adam tabylyp jatsa, «ol skifterdiki, onyń qazaqqa qatysy joq» dedi. Altyn adam kezinde Shiliktiden de tabylǵan. Altyn adamnyń obalaryn I Petrdyń zamanynan beri arnaiy ekspeditsiialar shyǵyp, tonap kelgen. Ol muralar Ermitajda turǵanymen qazaqqa qatysy joq etip kórsetti. Otyrardy Iran mádenietine aparyp tirep tastaityn. Otyrar kitaphanasy dep maqtansaq, ol kitaptar seniń tilińde bolmaǵan degenge deiin bardy. Al endi ainalyp kelgende Mysyrdy bilegen mámlúkterdiń ózi bizdiń tilde sóilegen. Ony biz emes, kerek deseńiz, Izrail ǵalymdary aityp otyr», - dedi Ulyqbek Esdáýlet Mádeniet jáne sport ministrliginde ótken brifing barysynda.
Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy óz sózinde atap ótkendei, qazaq tarihy óleń-jyr bolyp tasqa qashalǵanymen, ony da mońǵoldarǵa tiesili degen túsinik tańylǵan.
«Ainalyp kelgende moiyndalmai kelgen dúnielerdi osy maqala igerýge, menshiktenýge, úirenýge, keleshek urpaqqa ózimizdiń qandai tarihy tereń ult ekenimizdi dáleldep, negizdep berýge jol ashyp otyr. Ultymyzǵa ótkenin bilý mańyzdy dep esepteimiz. 30 eldiń qataryna kirý úshin álemdik órkenietke qosqan úlesiń de mol bolýy kerek. Al endi biz qandai úles qostyq. «Uly dalanyń jeti qyry» osyny túgendep berip otyr. Bizdiń skif zamanynan bergi «kentavr» dep júrgenderi saqtar bolyp shyǵady. Al atpen bite qainasqan halyq kim - ol qazaqtar! Soltústik Qazaqstandaǵy arheologiialyq qazba Botai mádenieti retinde tanylyp, sol jerde ejelgi dáýirde eń alǵash ret jylqyny qolǵa úiretken kim degende - bizdiń qazaqtar bolyp shyqty», - deidi ol.
Ulyqbek Esdáýlettiń aitýynsha, osy eldiń azamattary bolǵannan keiin bárimiz de osy jerdiń tarihyna ie bolýymyz kerektigin aitady.
«Gottardyń tarihyn óz jerinen shyqqandyqtan nemister iemdenip otyr. Rim imperiiasy qazir dúniede joq bolsa da, ol - qazirgi Italiianyń tarihy. Sol siiaqty ejelgi mádeniet ieleriniń zańdy urpaǵy retinde ózimizdi tanýymyz kerek. Metallýrgiianyń dúniejúzinde ejelgi úsh-aq oshaǵy bar eken. Sol oshaqtar ózimizdiń Altai men Jezqazǵanda tabylǵan. Al metall qorytýdyń bastalǵan jeri - mádeniet emei nemene! Tabylǵan Altyn adamdardyń kiimderdiń ózi - zergerlik ónerdiń shyńy. Bul bir mádeniettiń belgisi. Qalalyq mádeniettiń tarihymyzda bolǵanyn Tarazdaǵy ejelgi qubyrdyń, Túrkistanda monshanyń tabylýy dáleldei túsedi. Mine, sondyqtan sol ejelgi mádenietterdiń bárine ie bolýymyz kerek», - deidi Ulyqbek Esdáýlet.
Aita ketý kerek, búgin QR Prezidenti Nursultan Nazarbaev «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasyn jariialaǵan bolatyn.
.jpeg)