گوتتاردىڭ تاريحىن تەرەڭ زەرتتەگەن - نەمٸستەردەي, ريم يمپەريياسىنىڭ بٷگٸنگٸ مۇراگەرٸ - يتالييالىقتارداي ٶزٸمٸزدٸ ەجەلگٸ مەدەنيەت يەلەرٸنٸڭ زاڭدى ۇرپاعى رەتٸندە تانىپ-بٸلۋٸمٸز كەرەك. «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» ماقالاسىنا بايلانىستى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى, مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ۇلىقبەك ەسدەۋلەت وسىنداي پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.
ۇلىقبەك ەسدەۋلەت اتاپ ٶتكەندەي, «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» ماقالاسى بٸر جارىم جىل بۇرىن جارييالانعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ زاڭدى جالعاسى بولىپ تابىلادى.
«پرەزيدەنتتٸڭ بۇل ماقالاسىندا ەلٸمٸزدٸڭ تاريحى كەڭٸنەن قامتىلعان. قادىر مىرزا ەلٸ اعامىزدىڭ «بٸزدٸڭ تاريح بۇل دا بٸر قالىڭ تاريح, وقۋلىعى جۇپ-جۇقا بٸراقتاعى» دەگەندەي بٸزدٸڭ وقۋلىعىمىز جۇقا بولىپ, شىنىن ايتقاندا ٶز تاريحىمىزدى ٶزٸمٸز بٸلمەي ٶسكەن ۇرپاقپىز. بٸز باسقا ۇلتتاردىڭ, باسقا مەملەكەتتەردٸڭ تاريحىن كٶپ وقىدىق. ٶز ۇلتىمىزدىڭ تاريحىن بٸزدەن جاسىرىپ كەلدٸ. جەرٸمٸزدەن التىن ادام تابىلىپ جاتسا, «ول سكيفتەردٸكٸ, ونىڭ قازاققا قاتىسى جوق» دەدٸ. التىن ادام كەزٸندە شٸلٸكتٸدەن دە تابىلعان. التىن ادامنىڭ وبالارىن ٸ پەتردىڭ زامانىنان بەرٸ ارنايى ەكسپەديتسييالار شىعىپ, توناپ كەلگەن. ول مۇرالار ەرميتاجدا تۇرعانىمەن قازاققا قاتىسى جوق ەتٸپ كٶرسەتتٸ. وتىراردى يران مەدەنيەتٸنە اپارىپ تٸرەپ تاستايتىن. وتىرار كٸتاپحاناسى دەپ ماقتانساق, ول كٸتاپتار سەنٸڭ تٸلٸڭدە بولماعان دەگەنگە دەيٸن باردى. ال ەندٸ اينالىپ كەلگەندە مىسىردى بيلەگەن مەملٷكتەردٸڭ ٶزٸ بٸزدٸڭ تٸلدە سٶيلەگەن. ونى بٸز ەمەس, كەرەك دەسەڭٸز, يزرايل عالىمدارى ايتىپ وتىر», - دەدٸ ۇلىقبەك ەسدەۋلەت مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸندە ٶتكەن بريفينگ بارىسىندا.
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى ٶز سٶزٸندە اتاپ ٶتكەندەي, قازاق تاريحى ٶلەڭ-جىر بولىپ تاسقا قاشالعانىمەن, ونى دا موڭعولدارعا تيەسٸلٸ دەگەن تٷسٸنٸك تاڭىلعان.
«اينالىپ كەلگەندە مويىندالماي كەلگەن دٷنيەلەردٸ وسى ماقالا يگەرۋگە, مەنشٸكتەنۋگە, ٷيرەنۋگە, كەلەشەك ۇرپاققا ٶزٸمٸزدٸڭ قانداي تاريحى تەرەڭ ۇلت ەكەنٸمٸزدٸ دەلەلدەپ, نەگٸزدەپ بەرۋگە جول اشىپ وتىر. ۇلتىمىزعا ٶتكەنٸن بٸلۋ ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمٸز. 30 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرۋ ٷشٸن ەلەمدٸك ٶركەنيەتكە قوسقان ٷلەسٸڭ دە مول بولۋى كەرەك. ال ەندٸ بٸز قانداي ٷلەس قوستىق. «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» وسىنى تٷگەندەپ بەرٸپ وتىر. بٸزدٸڭ سكيف زامانىنان بەرگٸ «كەنتاۆر» دەپ جٷرگەندەرٸ ساقتار بولىپ شىعادى. ال اتپەن بٸتە قايناسقان حالىق كٸم - ول قازاقتار! سولتٷستٸك قازاقستانداعى ارحەولوگييالىق قازبا بوتاي مەدەنيەتٸ رەتٸندە تانىلىپ, سول جەردە ەجەلگٸ دەۋٸردە ەڭ العاش رەت جىلقىنى قولعا ٷيرەتكەن كٸم دەگەندە - بٸزدٸڭ قازاقتار بولىپ شىقتى», - دەيدٸ ول.
ۇلىقبەك ەسدەۋلەتتٸڭ ايتۋىنشا, وسى ەلدٸڭ ازاماتتارى بولعاننان كەيٸن بەرٸمٸز دە وسى جەردٸڭ تاريحىنا يە بولۋىمىز كەرەكتٸگٸن ايتادى.
«گوتتاردىڭ تاريحىن ٶز جەرٸنەن شىققاندىقتان نەمٸستەر يەمدەنٸپ وتىر. ريم يمپەريياسى قازٸر دٷنيەدە جوق بولسا دا, ول - قازٸرگٸ يتالييانىڭ تاريحى. سول سيياقتى ەجەلگٸ مەدەنيەت يەلەرٸنٸڭ زاڭدى ۇرپاعى رەتٸندە ٶزٸمٸزدٸ تانۋىمىز كەرەك. مەتاللۋرگييانىڭ دٷنيەجٷزٸندە ەجەلگٸ ٷش-اق وشاعى بار ەكەن. سول وشاقتار ٶزٸمٸزدٸڭ التاي مەن جەزقازعاندا تابىلعان. ال مەتالل قورىتۋدىڭ باستالعان جەرٸ - مەدەنيەت ەمەي نەمەنە! تابىلعان التىن ادامداردىڭ كيٸمدەردٸڭ ٶزٸ - زەرگەرلٸك ٶنەردٸڭ شىڭى. بۇل بٸر مەدەنيەتتٸڭ بەلگٸسٸ. قالالىق مەدەنيەتتٸڭ تاريحىمىزدا بولعانىن تارازداعى ەجەلگٸ قۇبىردىڭ, تٷركٸستاندا مونشانىڭ تابىلۋى دەلەلدەي تٷسەدٸ. مٸنە, سوندىقتان سول ەجەلگٸ مەدەنيەتتەردٸڭ بەرٸنە يە بولۋىمىز كەرەك», - دەيدٸ ۇلىقبەك ەسدەۋلەت.
ايتا كەتۋ كەرەك, بٷگٸن قر پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» اتتى ماقالاسىن جارييالاعان بولاتىن.
.jpeg)