Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasy - qazaq eliniń tarihy, mádenieti, dástúri hám sharýashylyǵyǵa qatysty keleli oilardy keńinen qamtyǵan ózekti oily maqala. Onyń basty ideiasy – elimizde bolyp jatqan ózgeristerdi oń baǵytqa burý jáne jas urpaqtyń sanasyndaǵy qazaq tarihy jaily keibir keraǵar pikirlerdi joiyp, Uly dala eliniń tarihta qanshalyqty yqpaldy ári joiqyn kúshterge ie ekenin jetkizý.
Ult tarihyndaǵy keńistik pen ýaqytty ólshem etip alǵan kemel oidyń jalǵasy tarihi sanany jańǵyrtýmen ushtasady. Elbasy Uly dala murasynyń jeti qyryn maqtanyshpen jetkizedi. Maqalanyń bastaýy sanalǵan «atqa miný mádenieti» týraly oilary búgingi órkeniettiń bastaýy sanalǵan mádenietten habar beredi. «Qazaq-tulpar» tutastyǵynyń kókjiegin baǵamdaidy. Al, metall óndirý adamzat órkenietinde tarihi mańyzy bar sharýashylyq bolǵan. Osy metall óndirýdiń arqasynda adamzat tarihy jańa dáýirge óte alǵan. Al metall óndirisiniń alǵashqy ortalyqtary qazaq jerinde bolǵanyn biri bilse, biri bilmeidi. Mine, Prezident óz maqalasynda buny da nazardan tys qaldyrmady.
Úshinshi - «Ań stili». Ata-babalarymyz ejelden sán saltanatty ómir súrgen. Olardyń san ǵasyrlyq kiimderi men qoldanǵan quraldaryndaǵy oiý órnekter oǵan dálel bola alady. Elbasy ań stiliniń de halqymyzdyń mádenietinen airyqsha oryn alatyndyǵyna toqtalady. Onyń qazirgi sán salasynda damyp, órkendeitinine senim bildiredi. Sol arqyly dástúr sabaqtastyǵyn saqtaýǵa bolatyndyǵyn meńzeidi.
Tórtinshi - «Altyn adam». Altyn adam – tarihymyzdyń jaýhary. Altyn adam jáne onyń qasynan tabylǵan kúmis tostaǵan men ondaǵy jazýlar jaiynda ǵalymdardyń pikirleri Uly dala murasynyń san ǵasyrlyq ekendigin aiǵaqtaidy.
Besinshi - «Túrki áleminiń besigi». Qazaq jeri - tarihqa bai shejireli jer. Osy jerde qanshama soǵystar men túrki halyqtarynyń patshalyqtary quryldy. Prezident qazaq jeriniń álem órkenietiniń bólshegi retinde jáne túrki áleminiń altyn besigi retinde jan tebirenterlik dálelder aitady.
Altynshy - «Uly Jibek joly». Álem órkenietiniń altyn kópiri – Uly Jibek joly. Uly Jibek jolynyń negizgi bóligi bizdiń Uly dalany basyp ótetinine tarih kýá. Elbasynyń «Alǵash paida bolǵan sátten bastap, Uly Jibek joly kartasy, negizinen, Túrik imperiialarynyń aýmaǵyn qamtydy. Ortalyq Eýraziiada túrkiler ústemdik qurǵan kezeńde Uly Jibek joly gúldený shegine jetip, halyqaralyq aýqymda ekonomikany órkendetýge jáne mádenietti damytýǵa septigin tigizdi» deýi de búgingi urpaqqa mol ónege qaldyrady.
Jetinshi - «Qazaqstan – alma men qyzǵaldaqtyń otany». Qazaq jerinde qazir álemde úlken suranysqa ie alma men qyzǵaldaq bar. Biraq olardyń bizdiń elde sharýashylyq retinde júieli túrde qolǵa alynbaǵany týraly Elbasy búgingi jasqa keleli oi salady. Ár dáýirdiń urpaǵy óz qundylyǵyn saqtaý arqyly ǵana tarihtan oiyp turyp oryn almaq. Rýhani jańǵyrýdyń júzege asýyna zor yqpalyn tigizetin keleli oilar táýelsiz eldiń ulany sanalatyn búgingi jastarǵa úlken úmit artady. Sebebi búgingi jastar – álem órkenietiniń ortalyǵy bolǵan Uly dala eliniń urpaǵy!
Ál-Farabi atyndaǵy
QazUÝ oqytýshylary
Satkenova J., Ámirova Á.,
3 kýrs stýdentti Erzat Órken
.jpeg)