ەلباسىنىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» ماقالاسى - قازاق ەلٸنٸڭ تاريحى, مەدەنيەتٸ, دەستٷرٸ ھەم شارۋاشىلىعىعا قاتىستى كەلەلٸ ويلاردى كەڭٸنەن قامتىعان ٶزەكتٸ ويلى ماقالا. ونىڭ باستى يدەياسى – ەلٸمٸزدە بولىپ جاتقان ٶزگەرٸستەردٸ وڭ باعىتقا بۇرۋ جەنە جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنداعى قازاق تاريحى جايلى كەيبٸر كەراعار پٸكٸرلەردٸ جويىپ, ۇلى دالا ەلٸنٸڭ تاريحتا قانشالىقتى ىقپالدى ەرٸ جويقىن كٷشتەرگە يە ەكەنٸن جەتكٸزۋ.
ۇلت تاريحىنداعى كەڭٸستٸك پەن ۋاقىتتى ٶلشەم ەتٸپ العان كەمەل ويدىڭ جالعاسى تاريحي سانانى جاڭعىرتۋمەن ۇشتاسادى. ەلباسى ۇلى دالا مۇراسىنىڭ جەتٸ قىرىن ماقتانىشپەن جەتكٸزەدٸ. ماقالانىڭ باستاۋى سانالعان «اتقا مٸنۋ مەدەنيەتٸ» تۋرالى ويلارى بٷگٸنگٸ ٶركەنيەتتٸڭ باستاۋى سانالعان مەدەنيەتتەن حابار بەرەدٸ. «قازاق-تۇلپار» تۇتاستىعىنىڭ كٶكجيەگٸن باعامدايدى. ال, مەتالل ٶندٸرۋ ادامزات ٶركەنيەتٸندە تاريحي ماڭىزى بار شارۋاشىلىق بولعان. وسى مەتالل ٶندٸرۋدٸڭ ارقاسىندا ادامزات تاريحى جاڭا دەۋٸرگە ٶتە العان. ال مەتالل ٶندٸرٸسٸنٸڭ العاشقى ورتالىقتارى قازاق جەرٸندە بولعانىن بٸرٸ بٸلسە, بٸرٸ بٸلمەيدٸ. مٸنە, پرەزيدەنت ٶز ماقالاسىندا بۇنى دا نازاردان تىس قالدىرمادى.
ٷشٸنشٸ - «اڭ ستيلٸ». اتا-بابالارىمىز ەجەلدەن سەن سالتاناتتى ٶمٸر سٷرگەن. ولاردىڭ سان عاسىرلىق كيٸمدەرٸ مەن قولدانعان قۇرالدارىنداعى ويۋ ٶرنەكتەر وعان دەلەل بولا الادى. ەلباسى اڭ ستيلٸنٸڭ دە حالقىمىزدىڭ مەدەنيەتٸنەن ايرىقشا ورىن الاتىندىعىنا توقتالادى. ونىڭ قازٸرگٸ سەن سالاسىندا دامىپ, ٶركەندەيتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸرەدٸ. سول ارقىلى دەستٷر ساباقتاستىعىن ساقتاۋعا بولاتىندىعىن مەڭزەيدٸ.
تٶرتٸنشٸ - «التىن ادام». التىن ادام – تاريحىمىزدىڭ جاۋھارى. التىن ادام جەنە ونىڭ قاسىنان تابىلعان كٷمٸس توستاعان مەن ونداعى جازۋلار جايىندا عالىمداردىڭ پٸكٸرلەرٸ ۇلى دالا مۇراسىنىڭ سان عاسىرلىق ەكەندٸگٸن ايعاقتايدى.
بەسٸنشٸ - «تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ بەسٸگٸ». قازاق جەرٸ - تاريحقا باي شەجٸرەلٸ جەر. وسى جەردە قانشاما سوعىستار مەن تٷركٸ حالىقتارىنىڭ پاتشالىقتارى قۇرىلدى. پرەزيدەنت قازاق جەرٸنٸڭ ەلەم ٶركەنيەتٸنٸڭ بٶلشەگٸ رەتٸندە جەنە تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ التىن بەسٸگٸ رەتٸندە جان تەبٸرەنتەرلٸك دەلەلدەر ايتادى.
التىنشى - «ۇلى جٸبەك جولى». ەلەم ٶركەنيەتٸنٸڭ التىن كٶپٸرٸ – ۇلى جٸبەك جولى. ۇلى جٸبەك جولىنىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ بٸزدٸڭ ۇلى دالانى باسىپ ٶتەتٸنٸنە تاريح كۋە. ەلباسىنىڭ «العاش پايدا بولعان سەتتەن باستاپ, ۇلى جٸبەك جولى كارتاسى, نەگٸزٸنەن, تٷرٸك يمپەرييالارىنىڭ اۋماعىن قامتىدى. ورتالىق ەۋرازييادا تٷركٸلەر ٷستەمدٸك قۇرعان كەزەڭدە ۇلى جٸبەك جولى گٷلدەنۋ شەگٸنە جەتٸپ, حالىقارالىق اۋقىمدا ەكونوميكانى ٶركەندەتۋگە جەنە مەدەنيەتتٸ دامىتۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزدٸ» دەۋٸ دە بٷگٸنگٸ ۇرپاققا مول ٶنەگە قالدىرادى.
جەتٸنشٸ - «قازاقستان – الما مەن قىزعالداقتىڭ وتانى». قازاق جەرٸندە قازٸر ەلەمدە ٷلكەن سۇرانىسقا يە الما مەن قىزعالداق بار. بٸراق ولاردىڭ بٸزدٸڭ ەلدە شارۋاشىلىق رەتٸندە جٷيەلٸ تٷردە قولعا الىنباعانى تۋرالى ەلباسى بٷگٸنگٸ جاسقا كەلەلٸ وي سالادى. ەر دەۋٸردٸڭ ۇرپاعى ٶز قۇندىلىعىن ساقتاۋ ارقىلى عانا تاريحتان ويىپ تۇرىپ ورىن الماق. رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ جٷزەگە اسۋىنا زور ىقپالىن تيگٸزەتٸن كەلەلٸ ويلار تەۋەلسٸز ەلدٸڭ ۇلانى سانالاتىن بٷگٸنگٸ جاستارعا ٷلكەن ٷمٸت ارتادى. سەبەبٸ بٷگٸنگٸ جاستار – ەلەم ٶركەنيەتٸنٸڭ ورتالىعى بولعان ۇلى دالا ەلٸنٸڭ ۇرپاعى!
ەل-فارابي اتىنداعى
قازۇۋ وقىتۋشىلارى
ساتكەنوۆا ج., ەمٸروۆا ە.,
3 كۋرس ستۋدەنتتٸ ەرزات ٶركەن
.jpeg)