Ýkrainada sailaý komissiialary hattamalarynyń 50 paiyzdan astamy sanalǵannan keiin prezidenttikke kandidat shoýmen Vladimir Zelenskii alda keledi. Ol eldiń qazirgi prezidenti Petr Poroshenkodan eki esege jýyq artyq daýys jinaǵan. Sarapshylar ekeýi sailaýdyń ekinshi týryna ótkenin aitady.
Ýkraina Ortalyq sailaý komissiiasynyń málimetinshe, naýryzdyń 31-i kúni ótken prezident sailaýy aiaqtalǵannan keiin sailaý komissiialarynan túsken hattamalardyń jartysynan kóbi sanalǵannan keiin prezidenttikke kandidat shoýmen Vladimir Zelenskii (30,22 %) alda keledi. Ýkrainanyń qazirgi prezidenti Petr Poroshenkoǵa berilgen daýys sany odan eki esege jýyq kem (16,63 %).
Úshinshi orynda burynǵy premer-ministr, "Batkivshina" partiiasynyń lideri Iýliia Timoshenko (13,08%) tur.
"Oppozitsiialyq blok" teńtóraǵasy Iýrii Boiko (11,49% ) tórtinshi orynda. Oǵan kóbine Ýkrainanyń shyǵysyndaǵy Donetsk jáne Lýgansk oblystarynda turatyn sailaýshylar qoldaý bildirgen.
Anatolii Gritsenko, Igor Smeshko men Oleg Liashkony qoldap berilgen daýys sany 10 paiyzǵa jetpeidi. Saiasatker Aleksandr Vilkýl 4 paiyzǵa jýyq, ultshyl Koshýlinskii – 1,5 paiyzdan sál artyq daýys jiǵan. Ózge kandidattardyń alǵan daýysy ázirge 1 paiyzǵa jetken joq.
Ortalyq sailaý komissiiasy jariialaǵan sailaýdyń aldyn ala qorytyndysy jeksenbide sailaý ýchaskelerinde daýys berý aiaqtala sala shyǵarylǵan ulttyq ekzit-pol qorytyndysyndaǵy kórsetkishke uqsas. Ol boiynsha, Vladimir Zelenskii 30,6%, Petr Poroshenko – 17,8%, al Iýliia Timoshenko – 14,2% daýys jiǵan. Iýrii Boikoǵa sailaýshylardyń 9,7% qoldaý bildirdi dep kórsetilgen ekzit-pol málimetinde.
"Búgin jemqorlyqsyz jańa ómir bastalady. Bul uly jeńiske qarai alǵashqy qadam" dep málimdedi 41 jastaǵy Vladimir Zelenskii sailaý ýchaskelerinde daýys berý aiaqtalǵannan keiin Kievtegi shtabynda.
Ózin qalai sezinetinin suraǵan jýrnalisterge ol "azdap qobaljitynyn" aitqan.
"Men tiri pendemin. Zaiybym men dostarymnyń qoldaýy júgimdi jeńildetti. Bul asa zor jaýapkershilik. Jaýapkershiliktiń ne ekenin túsinemin, sondyqtan men... ózimdi jaqsy sezinemin" dedi ol.
53 jastaǵy Petr Poroshenko ekzit-pol qorytyndysy qazirgi bilikke "sabaq" bolǵanyn aitty.
"Bul men úshin jáne tutas bilikke úlken sabaq boldy. Qatelikterden qorytyndy shyǵaryp, jumys isteýmizge sebep bul" dedi ol Kievtegi sailaý shtabynda sóilegen sózinde.
Poroshenko básekelesi Zelenskiidi prezident bolýǵa, ásirese Resei prezidenti Vladimir Pýtinge qarsy turýǵa laiyq emes sipattady.
Pýtin "Ýkraina prezidentiniń yrjalaqtaýdy ǵana biletin áljýaz, kónbis, tájiribesiz, saiasi jigeri joq bolǵanyn qalaidy. Rasymen oǵan osyndai múmkindik beremiz be?" dedi Poroshenko.
"Dostarym, búgin sizder - ýkraindar, biz – ýkraindar [Ýkrainadaǵy sailaýda] birinshi týrda Reseidiń stsenariin kúirettik, óitkeni olar Poroshenkonyń ekinshi týrǵa ótkenin qalamady. Onysy tolyq iske aspady" dedi ol.
Poroshenko Ýkrainany Eýropa odaǵy men NATO uiymyna jaqyndatyp, sonymen birge eldiń shyǵysyndaǵy Reseidiń qoldaýyna súiengen separatisterge qarsy kúresip jatqan qarýly kúshterdi nyǵaitýǵa tyrysady.
Ol ýkrain jastarynyń "narazy" daýysyn estigenin aityp, ekinshi týrda ózin qoldaýǵa shaqyrdy.
"Sizder eldegi ózgeristi kórip otyrsyzdar, biraq olardyń budan da jyldam, zor ári sapaly bolǵanyn qalaisyzdar. Sizderdiń narazylyqtaryńyzdyń sebebin túsindim" dedi Poroshenko.
Ýkrainada 2004-2005 jyldary bolǵan qyzǵylt-sary revoliýtsiia liderleriniń biri 58 jastaǵy Iýliia Timoshenkonyń sailaý shtaby ózderi júrgizgen esep boiynsha, hattamalardyń úshten ekisi sanalǵannan keiin Timoshenko 16,1% daýys jinap, Poroshenkony basyp ozdy dep málimdedi. Jeksenbide daýys berý aiaqtalǵannan keiin Timoshenko óz jaqtastaryn sailaý ýchaskelerine baryp, "daýystyń ádil sanalýyn qamtamasyz etýge" shaqyrdy. Sailaýaldy kampaniia kezinde Poroshenko biligin synap popýlistik málimdemeler jasaǵan Timoshenko prezident bolyp sailanǵan jaǵdaida bir aidyń ishinde turǵyndarǵa gaz baǵasyn eki esege azaityp, zeinetaqyny kúrt kóbeitýge ýáde bergen.
Naýryzdyń 31-i kúni Ýkraina prezidenti sailaýyna daýys berýge resmi tirkelgen sailaýshylardyń 63,52% qatysqan. 2014 jyly ótken prezident sailaýy kezinde bul kórsetkish 60,29% bolǵan edi.
Ýkraina prezidenti sailaýynyń nátijesi sáýirdiń 10-yna deiin jariialanýy tiis.
Ýkraina zańyna sáikes, sailaýshylardyń jartysynan astamynyń qoldaýyna ie bolǵan kandidat jeńiske jetedi. Al eger úmitkerlerdiń eshbiri jeńiske qajetti daýys jinai almasa, alǵashqy týrda ózge básekelesterinen artyq daýys alǵan eki kandidat sáýirdiń 21-i kúni qaitadan sailaýǵa túsip, eń kóp daýys alǵany jeńimpaz dep sanalady.
Sailaýdyń túpkilikti qorytyndysy mamyrdyń 1-i deiin belgili bolmaq.
Ýkrainada osymen jetinshi ret prezident sailaýy ótip jatyr. Bul jolǵy sailaýǵa prezidenttikten úmitker 39 azamat tústi. Bul - buryn-sońdy bolmaǵan kórsetkish.
Ýkraina prezidenti bes jyl merzimge sailanady.
Ýkraina ortalyq sailaý komissiiasy prezident sailaýyna 17 memleket pen 19 halyqaralyq uiymnan kelgen 2400-ge jýyq halyqaralyq baqylaýshyny tirkegenin habarlady. Olardyń arasynda Resei azamattary joq. Ýkraina parlamenti buǵan deiin Reseidi "agressor memleket" retinde tanyp, sailaýdy baqylaý múmkindiginen aiyrǵan.
Buǵan deiin Kiev Resei federatsiiasynda sailaý ýchaskeleri de bolmaityndyqtan Reseidiń Novosibirsk jáne Sverdlov oblystarynda turatyn Ýkraina azamattaryna Qazaqstan astanasy Nur-Sultan qalasyndaǵy Ýkraina elshiliginde daýys berýge bolatyny týraly habarlaǵan edi. Qazaqstan boiynsha qurylǵan osy jalǵyz sailaý ýchaskesiniń tóraǵasy Vitalii Loktevtiń aitýynsha, Qazaqstanda - myńnan astam, al Resei boiynsha úsh myńnan astam sailaýshy tirkelgen.
