Ýkrainadaǵy daǵdarys Úndistanda janarmai baǵasynyń ósýine sebep boldy

Ýkrainadaǵy daǵdarys Úndistanda janarmai baǵasynyń ósýine sebep boldy


Úndistanda janarmai baǵasy sońǵy eki aptada 14 ese qymbattady, tórt ailyq úzilisten keiin, 23 naýryzdan bastap baǵa kún saiyn ósti, dep habarlaidy QazAqparat Deutsche Welle arnasyna silteme jasap.

Qazirgi ýaqytta Delide bir litr benzin 105,41 úndi rýpiii (1,28 eýro, 1,39 dollar) turady. Dizel otynynyń litri 96,67 rýpiiden satylýda. 

Dizel otyny men benzin baǵasynyń kúrt ósýi kúnkóristiń qymbattaýyna ákeldi. Baǵa qymbatshylyǵy kókónis, azyq-túlik taýarlaryna da áser etti. Óitkeni kólik shyǵyndary da aitarlyqtai ósken. Ettiń, ásirese taýyq etiniń, jumyrtqa men súttiń jalpy qymbattaýy baiqalady.

Ekonomikalyq sarapshy M.Venýdyń aitýynsha, Úndistannyń shiki munaiynyń kóp bóligi Taiaý Shyǵys pen AQSh-tan keledi.

«Resei Urals markaly munaiyn kóp mólsherde satyp alýdy usynsa da, bul Úndistannyń jalpy importynyń tek 1 %-yn quraidy. Úndistan shiki munaiǵa degen qajettiliktiń 85 %-yn importtaidy, al shiki munaidy negizgi jetkizýshileri -Irak, Saýd Arabiiasy jáne AQSh», - dedi ol.

Vena atap ótkendei, otynǵa ishki tarifter munaidyń halyqaralyq baǵalarymen tikelei bailanysty, biraq baǵa áli qaita qaralmaǵan. 

«Úndistan Reseiden shiki munaidy qazirgi qarqynmen importtaýdy jalǵastyrsa da, áser etpeidi. Tipti, eki-úsh esege arttyrǵan kúnniń ózinde aitarlyqtai ózgeris bolmaidy», - deidi sarapshy.

Ekonomister eger Úndistannyń Rezervtik banki (RBI) infliatsiialyq kútýlerdi bekitý úshin tiisti sharalar qabyldamasa, munai soqqysy uzaq ýaqyttyq infliatsiiany ákeledi dep sanaidy.

Dúniejúzilik munai baǵasy men úndilik otyn baǵasynyń aýytqýy eshqashan bir ret bolǵan emes, óitkeni Úndistandaǵy janarmai baǵasyn anyqtaý formýlasy halyqaralyq baǵalarǵa, ishki salyqtarǵa jáne basqa quramdas bólikterge, sonyń ishinde júk tasymalyna negizdelgen bazalyq mólsherlemeni qamtidy.

Memlekettik qarjy jáne saiasat ulttyq institýtynyń ókili Lekha Chakraborti Batystyń Reseige salǵan sanktsiialarynan týyndaǵan jahandyq belgisizdik jáne munai jetkizý tizbegindegi úzilis uzaq merzimdi perspektivada janarmai baǵasy máselesin ýshyqtyrýy múmkin dep sanaidy.

«Úndistan úkimeti janarmai infliatsiiasyn toqtatý úshin sanaly saiasat paketin qajet etedi, óitkeni RBI janarmai baǵasyn toqtata almaidy jáne infliatsiiany targetteý bedeline qaýip tónip tur», - dep qosty ol.

Esterińizge sala keteiik, 24 aqpanda Ýkrainadaǵy qaqtyǵystyń bastalýy aiasynda munaidyń álemdik baǵasy kenetten 130 dollarǵa deiin kóterildi. AQSh, Ulybritaniia, Kanada, Germaniia jáne Shri-Lanka siiaqty elderde janarmai baǵasy 50 %-dan asa qymbattady. Ýkrainadaǵy áskeri áreketterge bailanysty Reseige qarsy qatań sanktsiialar da janarmai baǵasynyń kúrt ósýine jáne Úndistandaǵy logistika máselesine sebep boldy.Úndistanda janarmai baǵasy sońǵy eki aptada 14 ese qymbattady, tórt ailyq úzilisten keiin, 23 naýryzdan bastap baǵa kún saiyn ósti, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi Deutsche Welle arnasyna silteme jasap.

Qazirgi ýaqytta Delide bir litr benzin 105,41 úndi rýpiii (1,28 eýro, 1,39 dollar) turady. Dizel otynynyń litri 96,67 rýpiiden satylýda. 

Dizel otyny men benzin baǵasynyń kúrt ósýi kúnkóristiń qymbattaýyna ákeldi. Baǵa qymbatshylyǵy kókónis, azyq-túlik taýarlaryna da áser etti. Óitkeni kólik shyǵyndary da aitarlyqtai ósken. Ettiń, ásirese taýyq etiniń, jumyrtqa men súttiń jalpy qymbattaýy baiqalady.

Ekonomikalyq sarapshy M.Venýdyń aitýynsha, Úndistannyń shiki munaiynyń kóp bóligi Taiaý Shyǵys pen AQSh-tan keledi.

«Resei Urals markaly munaiyn kóp mólsherde satyp alýdy usynsa da, bul Úndistannyń jalpy importynyń tek 1 %-yn quraidy. Úndistan shiki munaiǵa degen qajettiliktiń 85 %-yn importtaidy, al shiki munaidy negizgi jetkizýshileri -Irak, Saýd Arabiiasy jáne AQSh», - dedi ol.

Vena atap ótkendei, otynǵa ishki tarifter munaidyń halyqaralyq baǵalarymen tikelei bailanysty, biraq baǵa áli qaita qaralmaǵan. 

«Úndistan Reseiden shiki munaidy qazirgi qarqynmen importtaýdy jalǵastyrsa da, áser etpeidi. Tipti, eki-úsh esege arttyrǵan kúnniń ózinde aitarlyqtai ózgeris bolmaidy», - deidi sarapshy.

Ekonomister eger Úndistannyń Rezervtik banki (RBI) infliatsiialyq kútýlerdi bekitý úshin tiisti sharalar qabyldamasa, munai soqqysy uzaq ýaqyttyq infliatsiiany ákeledi dep sanaidy.

Dúniejúzilik munai baǵasy men úndilik otyn baǵasynyń aýytqýy eshqashan bir ret bolǵan emes, óitkeni Úndistandaǵy janarmai baǵasyn anyqtaý formýlasy halyqaralyq baǵalarǵa, ishki salyqtarǵa jáne basqa quramdas bólikterge, sonyń ishinde júk tasymalyna negizdelgen bazalyq mólsherlemeni qamtidy.

Memlekettik qarjy jáne saiasat ulttyq institýtynyń ókili Lekha Chakraborti Batystyń Reseige salǵan sanktsiialarynan týyndaǵan jahandyq belgisizdik jáne munai jetkizý tizbegindegi úzilis uzaq merzimdi perspektivada janarmai baǵasy máselesin ýshyqtyrýy múmkin dep sanaidy.

«Úndistan úkimeti janarmai infliatsiiasyn toqtatý úshin sanaly saiasat paketin qajet etedi, óitkeni RBI janarmai baǵasyn toqtata almaidy jáne infliatsiiany targetteý bedeline qaýip tónip tur», - dep qosty ol.

Esterińizge sala keteiik, 24 aqpanda Ýkrainadaǵy qaqtyǵystyń bastalýy aiasynda munaidyń álemdik baǵasy kenetten 130 dollarǵa deiin kóterildi. AQSh, Ulybritaniia, Kanada, Germaniia jáne Shri-Lanka siiaqty elderde janarmai baǵasy 50 %-dan asa qymbattady. Ýkrainadaǵy áskeri áreketterge bailanysty Reseige qarsy qatań sanktsiialar da janarmai baǵasynyń kúrt ósýine jáne Úndistandaǵy logistika máselesine sebep boldy.