ٷندٸستاندا جانارماي باعاسى سوڭعى ەكٸ اپتادا 14 ەسە قىمباتتادى, تٶرت ايلىق ٷزٸلٸستەن كەيٸن, 23 ناۋرىزدان باستاپ باعا كٷن سايىن ٶستٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات Deutsche Welle ارناسىنا سٸلتەمە جاساپ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا دەليدە بٸر ليتر بەنزين 105,41 ٷندٸ رۋپييٸ (1,28 ەۋرو, 1,39 دوللار) تۇرادى. ديزەل وتىنىنىڭ ليترٸ 96,67 رۋپييدەن ساتىلۋدا.
ديزەل وتىنى مەن بەنزين باعاسىنىڭ كٷرت ٶسۋٸ كٷنكٶرٸستٸڭ قىمباتتاۋىنا ەكەلدٸ. باعا قىمباتشىلىعى كٶكٶنٸس, ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنا دا ەسەر ەتتٸ. ٶيتكەنٸ كٶلٸك شىعىندارى دا ايتارلىقتاي ٶسكەن. ەتتٸڭ, ەسٸرەسە تاۋىق ەتٸنٸڭ, جۇمىرتقا مەن سٷتتٸڭ جالپى قىمباتتاۋى بايقالادى.
ەكونوميكالىق ساراپشى م.ۆەنۋدىڭ ايتۋىنشا, ٷندٸستاننىڭ شيكٸ مۇنايىنىڭ كٶپ بٶلٸگٸ تاياۋ شىعىس پەن اقش-تان كەلەدٸ.
«رەسەي Urals ماركالى مۇنايىن كٶپ مٶلشەردە ساتىپ الۋدى ۇسىنسا دا, بۇل ٷندٸستاننىڭ جالپى يمپورتىنىڭ تەك 1 %-ىن قۇرايدى. ٷندٸستان شيكٸ مۇنايعا دەگەن قاجەتتٸلٸكتٸڭ 85 %-ىن يمپورتتايدى, ال شيكٸ مۇنايدى نەگٸزگٸ جەتكٸزۋشٸلەرٸ -يراك, ساۋد ارابيياسى جەنە اقش», - دەدٸ ول.
ۆەنا اتاپ ٶتكەندەي, وتىنعا ٸشكٸ تاريفتەر مۇنايدىڭ حالىقارالىق باعالارىمەن تٸكەلەي بايلانىستى, بٸراق باعا ەلٸ قايتا قارالماعان.
«ٷندٸستان رەسەيدەن شيكٸ مۇنايدى قازٸرگٸ قارقىنمەن يمپورتتاۋدى جالعاستىرسا دا, ەسەر ەتپەيدٸ. تٸپتٸ, ەكٸ-ٷش ەسەگە ارتتىرعان كٷننٸڭ ٶزٸندە ايتارلىقتاي ٶزگەرٸس بولمايدى», - دەيدٸ ساراپشى.
ەكونوميستەر ەگەر ٷندٸستاننىڭ رەزەرۆتٸك بانكٸ (RBI) ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸ بەكٸتۋ ٷشٸن تيٸستٸ شارالار قابىلداماسا, مۇناي سوققىسى ۇزاق ۋاقىتتىق ينفلياتسييانى ەكەلەدٸ دەپ سانايدى.
دٷنيەجٷزٸلٸك مۇناي باعاسى مەن ٷندٸلٸك وتىن باعاسىنىڭ اۋىتقۋى ەشقاشان بٸر رەت بولعان ەمەس, ٶيتكەنٸ ٷندٸستانداعى جانارماي باعاسىن انىقتاۋ فورمۋلاسى حالىقارالىق باعالارعا, ٸشكٸ سالىقتارعا جەنە باسقا قۇرامداس بٶلٸكتەرگە, سونىڭ ٸشٸندە جٷك تاسىمالىنا نەگٸزدەلگەن بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ قامتيدى.
مەملەكەتتٸك قارجى جەنە ساياسات ۇلتتىق ينستيتۋتىنىڭ ٶكٸلٸ لەكحا چاكرابورتي باتىستىڭ رەسەيگە سالعان سانكتسييالارىنان تۋىنداعان جاھاندىق بەلگٸسٸزدٸك جەنە مۇناي جەتكٸزۋ تٸزبەگٸندەگٸ ٷزٸلٸس ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا جانارماي باعاسى مەسەلەسٸن ۋشىقتىرۋى مٷمكٸن دەپ سانايدى.
«ٷندٸستان ٷكٸمەتٸ جانارماي ينفلياتسيياسىن توقتاتۋ ٷشٸن سانالى ساياسات پاكەتٸن قاجەت ەتەدٸ, ٶيتكەنٸ RBI جانارماي باعاسىن توقتاتا المايدى جەنە ينفلياتسييانى تارگەتتەۋ بەدەلٸنە قاۋٸپ تٶنٸپ تۇر», - دەپ قوستى ول.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, 24 اقپاندا ۋكرايناداعى قاقتىعىستىڭ باستالۋى اياسىندا مۇنايدىڭ ەلەمدٸك باعاسى كەنەتتەن 130 دوللارعا دەيٸن كٶتەرٸلدٸ. اقش, ۇلىبريتانييا, كانادا, گەرمانييا جەنە شري-لانكا سيياقتى ەلدەردە جانارماي باعاسى 50 %-دان اسا قىمباتتادى. ۋكرايناداعى ەسكەري ەرەكەتتەرگە بايلانىستى رەسەيگە قارسى قاتاڭ سانكتسييالار دا جانارماي باعاسىنىڭ كٷرت ٶسۋٸنە جەنە ٷندٸستانداعى لوگيستيكا مەسەلەسٸنە سەبەپ بولدى.ٷندٸستاندا جانارماي باعاسى سوڭعى ەكٸ اپتادا 14 ەسە قىمباتتادى, تٶرت ايلىق ٷزٸلٸستەن كەيٸن, 23 ناۋرىزدان باستاپ باعا كٷن سايىن ٶستٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ Deutsche Welle ارناسىنا سٸلتەمە جاساپ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا دەليدە بٸر ليتر بەنزين 105,41 ٷندٸ رۋپييٸ (1,28 ەۋرو, 1,39 دوللار) تۇرادى. ديزەل وتىنىنىڭ ليترٸ 96,67 رۋپييدەن ساتىلۋدا.
ديزەل وتىنى مەن بەنزين باعاسىنىڭ كٷرت ٶسۋٸ كٷنكٶرٸستٸڭ قىمباتتاۋىنا ەكەلدٸ. باعا قىمباتشىلىعى كٶكٶنٸس, ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنا دا ەسەر ەتتٸ. ٶيتكەنٸ كٶلٸك شىعىندارى دا ايتارلىقتاي ٶسكەن. ەتتٸڭ, ەسٸرەسە تاۋىق ەتٸنٸڭ, جۇمىرتقا مەن سٷتتٸڭ جالپى قىمباتتاۋى بايقالادى.
ەكونوميكالىق ساراپشى م.ۆەنۋدىڭ ايتۋىنشا, ٷندٸستاننىڭ شيكٸ مۇنايىنىڭ كٶپ بٶلٸگٸ تاياۋ شىعىس پەن اقش-تان كەلەدٸ.
«رەسەي Urals ماركالى مۇنايىن كٶپ مٶلشەردە ساتىپ الۋدى ۇسىنسا دا, بۇل ٷندٸستاننىڭ جالپى يمپورتىنىڭ تەك 1 %-ىن قۇرايدى. ٷندٸستان شيكٸ مۇنايعا دەگەن قاجەتتٸلٸكتٸڭ 85 %-ىن يمپورتتايدى, ال شيكٸ مۇنايدى نەگٸزگٸ جەتكٸزۋشٸلەرٸ -يراك, ساۋد ارابيياسى جەنە اقش», - دەدٸ ول.
ۆەنا اتاپ ٶتكەندەي, وتىنعا ٸشكٸ تاريفتەر مۇنايدىڭ حالىقارالىق باعالارىمەن تٸكەلەي بايلانىستى, بٸراق باعا ەلٸ قايتا قارالماعان.
«ٷندٸستان رەسەيدەن شيكٸ مۇنايدى قازٸرگٸ قارقىنمەن يمپورتتاۋدى جالعاستىرسا دا, ەسەر ەتپەيدٸ. تٸپتٸ, ەكٸ-ٷش ەسەگە ارتتىرعان كٷننٸڭ ٶزٸندە ايتارلىقتاي ٶزگەرٸس بولمايدى», - دەيدٸ ساراپشى.
ەكونوميستەر ەگەر ٷندٸستاننىڭ رەزەرۆتٸك بانكٸ (RBI) ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸ بەكٸتۋ ٷشٸن تيٸستٸ شارالار قابىلداماسا, مۇناي سوققىسى ۇزاق ۋاقىتتىق ينفلياتسييانى ەكەلەدٸ دەپ سانايدى.
دٷنيەجٷزٸلٸك مۇناي باعاسى مەن ٷندٸلٸك وتىن باعاسىنىڭ اۋىتقۋى ەشقاشان بٸر رەت بولعان ەمەس, ٶيتكەنٸ ٷندٸستانداعى جانارماي باعاسىن انىقتاۋ فورمۋلاسى حالىقارالىق باعالارعا, ٸشكٸ سالىقتارعا جەنە باسقا قۇرامداس بٶلٸكتەرگە, سونىڭ ٸشٸندە جٷك تاسىمالىنا نەگٸزدەلگەن بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ قامتيدى.
مەملەكەتتٸك قارجى جەنە ساياسات ۇلتتىق ينستيتۋتىنىڭ ٶكٸلٸ لەكحا چاكرابورتي باتىستىڭ رەسەيگە سالعان سانكتسييالارىنان تۋىنداعان جاھاندىق بەلگٸسٸزدٸك جەنە مۇناي جەتكٸزۋ تٸزبەگٸندەگٸ ٷزٸلٸس ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا جانارماي باعاسى مەسەلەسٸن ۋشىقتىرۋى مٷمكٸن دەپ سانايدى.
«ٷندٸستان ٷكٸمەتٸ جانارماي ينفلياتسيياسىن توقتاتۋ ٷشٸن سانالى ساياسات پاكەتٸن قاجەت ەتەدٸ, ٶيتكەنٸ RBI جانارماي باعاسىن توقتاتا المايدى جەنە ينفلياتسييانى تارگەتتەۋ بەدەلٸنە قاۋٸپ تٶنٸپ تۇر», - دەپ قوستى ول.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, 24 اقپاندا ۋكرايناداعى قاقتىعىستىڭ باستالۋى اياسىندا مۇنايدىڭ ەلەمدٸك باعاسى كەنەتتەن 130 دوللارعا دەيٸن كٶتەرٸلدٸ. اقش, ۇلىبريتانييا, كانادا, گەرمانييا جەنە شري-لانكا سيياقتى ەلدەردە جانارماي باعاسى 50 %-دان اسا قىمباتتادى. ۋكرايناداعى ەسكەري ەرەكەتتەرگە بايلانىستى رەسەيگە قارسى قاتاڭ سانكتسييالار دا جانارماي باعاسىنىڭ كٷرت ٶسۋٸنە جەنە ٷندٸستانداعى لوگيستيكا مەسەلەسٸنە سەبەپ بولدى.
