Úkimet Qaýlysynyń zańdyq kúshi joq pa?

Úkimet Qaýlysynyń zańdyq kúshi joq pa?

Pavlodar qalasynyń ortalyǵynda, Lenin kóshesiniń boiynda patsha zamanynan qalǵan ǵimarattar qaptap tur! Jergilikti patshashyl-keńesshil top eski qurylystardy ǵalamnyń jeti ǵajaiybyna  jeteqabyl keremet dúnieler sekildi áspettep, ústinen qus ushyrǵysy kelmeidi. Mundai áreketterdiń astarynda «Pavlodar – ejelgi orys qalasy, kóne ǵimarattardyń  árbir kirpishin kózdiń qarashyǵyndai saqtaý kerek» degen oi  buǵyp jatqan tárizdenedi. «Kerekýdegi «keńesshil» toptyń kóksegeni ne?» (http://old.ult.kz/2318/kerekudegi-kenesshil-toptyn-koksegeni-ne/) atty maqalamyzda birsypyra jaitty jazǵanbyz, qaitalamai-aq qoiaiyq.

Tarihy «ana kópes saldyrǵan, myna kópes turǵyzǵan»  bolyp baiandalatyn qurylystardyń biri – patsha zamanynda  «Rossiia» degen ataýmen  qonaq úi qyzmetin atqarǵan  ǵimarat. Keńestik kezeńde munda ýezdik atqarý komiteti, eńbek birjasy, balalar aýrýhanasy, jataqhana ornalasypty. 1990 jyldardyń sońyna qarai ǵimarat qurylysy ábden tozyp,  apatty jaǵdaiǵa túsýine bailanysty qoldanystan shyǵarylǵan. Aqyry, 2012 jyly Qazaqstan Respýblikasy Úkimetiniń №1485 Qaýlysy boiynsha eshkim kerek qylmai qaraýsyz qalǵan ǵimarat pen  birqatar eski nysandardyń  «jergilikti tarih jáne mádeniet eskertkishi» degen mártebesi joiylyp, memlekettik tizimnen alynyp tastalǵan.

Budan soń qandaida bir qundylyǵy joq qurylys qirandysynyń orny tazartylyp,  zamanaýi jańa úlgidegi nysandar turǵyzý maqsatyna jaratylýy  kerek edi. Biraq 2014 jyly táýelsiz orystildi basylymdar kenetten dabyl qaǵyp, biýdjet esebinen «Rossiia» qonaq úiin qalpyna keltirý jóninde talaphat uiymdastyrdy! Tipti, bireýler Qajymuqan palýannyń esimin paidalanyp, qonaq úidiń tarihi mán-mańyzyn kóterýdi oilastyrdy. Árine, ondailar qazaqtardyń airyqsha qurmetti  qonaqtardy kúnshilik jerden tosyp alyp, kezektesip úilerine shaqyryp kútetinin bilmeidi ǵoi. Bilse, «Patsha zamanynda Kerekýge kelgen ataqty qazaq palýany QajymuqanMuńaitpasov «Rossiia» qonaq úiinde jatypty...» degen  anekdotqa uqsas óte kúlkili sózdi  oidan qurastyrmas edi.    Áitse de,  jergilikti bilik belsendi toptyń  oqys qimylynan  abdyrap  qalǵan sekildendi.   

Oblystyń burynǵy ákimi Qanat Bozymbaevtyń orynbasary Aryn Orsariev (qazir PMÝ-dyń rektory) «Geografiia úiiniń» direktory Aleksandr Vervekindi jáne sonymen múddeles basqalardy ońasha  qabyldady.  («Býhgolts joldarymen» ekspeditsiiasy  biyl Kerekýge kelgende  taǵy da osy Vervekin belsendiligimen kózge túsken  edi. Qarańyz: http://ult.kz/post/bukhgoltstyn-zholdarymen-ekspeditsiyasynyn-kozdegeni-ne-). Áiteýir, kóp uzamai «Álgilerdiń talap-tilegi eskerilmepti, burynǵy qonaq úidiń orny jeke menshikke satylady eken» degen  habardy qulaǵymyz shalyp, kóńilimiz ornyqqan.  Onyń ústine, Reseide ǵana emes, búkil Evropa boiynsha eń úlken qonaq úi sanalǵan, Máskeýdiń qaq ortasyndaǵy «Rossiia» qonaq úiiniń jumysy 2004 jyly jergilikti biliktiń Qaýlysyna sáikes   toqtatylǵany, ile qurylys  materialdary buzylyp alynyp, orny bosatylǵany esimizde ǵoi.  Demek,  Kerekýdegi «Rossiianyń» qirandysynan  qaita qonaq úi turǵyzý jóninde  sóz qozǵaýdyń ózi aqylǵa siymsyz dep túsingenbiz.

Sóitip júrgenimizde, jergilikti  "Obozrenie nedeli"   basylymy  men «pavon.kz» - Pavlodar onlain portalynda  jaǵdaidyń múlde ózgeshe baǵytta  órbigeni jazyldy.  Baiyptasaq, álgi  jerdi  satyp alǵan kásipker jańa ǵimarat qurylysyn júrgizgeninde  burynǵy «Rossiia» qonaq úiiniń tarihi sáýletin saqtaýǵa  mindetti kórinedi jáne ony 5 jyl boiy tek qonaq úi retinde ǵana paidalanýǵa tiisti eken...

Al qujat júzinde bul nysan  «jataqhana ǵimaraty» dep kórsetilgen, tek jaqsha ishine (burynǵy mádeniet eskertkishi – «Rossiia» qonaq úii, HH ǵasyrdyń basy) degen eskertpe berilgen. Sóite tura,   tender erejesine  «Rossiia» qonaq úiiniń sáýletine jáne   paidalaný maqsatyna qatysty  qatań  talaptar  engizilgen (!).

Budan mynadai suraqtar týyndaidy: Úkimettiń  burynǵy «Rossiia» qonaq úiine bailanysty qabyldaǵan № 1485 Qaýlysynyń zańdyq kúshi joq pa? Álde tenderdi uiymdastyrǵan oblys qarjy basqarmasynyń Úkimet Qaýlysyn elemei, óz janynan ereje qurastyryp, jataqhana ǵimaratynyń qirandysyn «Rossiia» qonaq úii esebinde satylymǵa shyǵarýǵa zańdyq jáne moroldyq  quqy  bar ma? Jalpy aitqanda, memlekettik organdardyń patsha zamanynan qalǵan  qiraǵan ǵimarattardy qaita qalpyna keltirýdiń  amalyn oilastyryp, ornyn asa iri kólemdegi óz qarjysyna satyp alǵan tulǵanyń  kásipkerlik qyzmetine qandai da bir shekteý qoiýy durys pa? Sondai-aq,patshalyq-keńestik qurylystardyń taǵdyryna sonshalyq  alańdap, Kerekýdiń keleshekte astanalyq jańa sáýlet úlgilerimen ósip órkendeýine, kórkeiýine saýsaq arasynan qaraǵan  joǵary laýazymdy sheneýnikterge qandaida bir  jaýapkershilik júktelmei me?  

Bizdiń bul saýaldarymyzdy Qazaqstan Respýblikasy Úkimeti qaperge alyp, tiisti qorytyndy shyǵarady degen oidamyz.

Arman QANI,

Pavlodar qalasy.

Ult portaly