Memleket basshysynyń tapsyrmasyna orai Premer-Ministr Baqytjan Saǵyntaev jumys saparymen Aqtóbe oblysynda júr, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Maqsat - Prezidenttiń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik», «Tórtinshi ónerkásiptik revoliýtsiia jaǵdaiyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» joldaýlarynyń, Bes áleýmettik bastamasynyń, sondai-aq memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardyń óńirde iske asyrylý barysymen tanysý.
Jumys sapary Muǵaljar aýdanynynyń ónerkásiptik kásiporyndaryn aralaýdan, atap aitqanda, Jańajol vahtalyq kentiniń damýymen tanysýdan bastaldy. Premer-Ministrge gaz óńdeý zaýytynda tabiǵi ilespe gazdy óńdeýdiń avtomattandyrylǵan protsesi kórsetildi, osy jerde Altyndy aýylyndaǵy «Altyn EX» JShS taý-ken baiytý kombinatynyń jáne Jańa tań aýylyndaǵy «Gaz protsessing kompani» JShS gaz óńdeý zaýyty qurylysynyń makettik nusqalary tanystyryldy.
B. Saǵyntaev oblys ekonomikanyń mańyzdy nysandarynyń biri jáne óńirlik Indýstriialandyrý kartasyna kiretin «SNPS-Aqtóbemunaigaz» AQ gaz óńdeý zaýytynyń jumysymen tanysty. Joba «Jańajol» ken ornynda iske asyrylǵan jáne munai daiyndaýǵa, ilespe munai gazyn kúkirtti sýteginen jáne merkaptandardan tazartýǵa, al alynǵan kúkirtti sýteginen kúkirt shyǵarýǵa, sondai-aq suiytylǵan gaz alýǵa mamandandyrylǵan.
Keshenniń basshysy B. Tasmaǵambetov zaýyt tolyqtai avtomattandyrylǵanyn aitty. Gaz óńdeý zaýytynda óndiriletin taýarlyq gaz «Beineý - Bozoi - Shymkent» magistraldi gaz qubyry arqyly ońtústik óńirlerge jetkiziledi, osylaisha Elbasynyń «Bes áleýmettik bastamasy» aiasynda elimizdi gazben jabdyqtaýǵa erekshe úles qosady.
Búginde ónim túrleri boiynsha óndiris kólemi: gaz daiyndaý - 6,5 mlrd m3; munai daiyndaý - 3,84 mln t; suiytylǵan gaz óndirý - 550 myń t quraidy.
Sonymen qatar oblys ákiminiń orynbasary Q. Bekenov Premer-Ministrge qolda bar áleýetti eskere otyryp, munai-himiia zaýytyn salý mindeti turǵanyn jetkizdi, ol Aqtóbe oblysynyń jáne jalpy Qazaqstannyń munai-himiia salasyn damytýǵa qosymsha serpin beredi.
Aqtóbe oblysy - iri ónerkásiptik óńir. Hrom qorlary boiynsha álemdik kóshbasshy, onyń kólemi 400 mln t asady. Oblys aýmaǵynda kómirsýtegi shikizatynyń boljamdy qorlarynyń 30% shoǵyrlanǵan, munaidyń ónerkásiptik qory elimizde úshinshi orynda. Sondai-aq, munda altyn, kúmis, mys, myrysh, kobalt, kaolin, fosforit, munai bitýmdy jynystar, qurylys materialdaryn shyǵaratyn shikizattar alynatyn iri ken oryndary bar.
Sonymen qatar, B. Saǵyntaevqa Altyndy aýylyndaǵy «Altyn EX» taý-ken metallýrgiia kombinatyn salý jobasy tanystyryldy. Búgingi tańda kompaniia Qazaqstandaǵy quramynda altyny bar eń iri kenderdiń biri - «Iýbileinoe» ken ornyn ázirleýmen ainalysady. Buǵan qosa, kásiporynnyń quryltaishysy E. Dostybaevtyń aitýynsha, kombinat qurylysy ónimdilikti arttyryp, sondai-aq DORE (qorytpany altyn ken oryndarynan alyp, odan ári tazartý úshin munai affinaj zaýyttaryna jiberedi) altyn-kúmis qorytpasyn shyǵarýmen seldir kenderdi qaita óńdeýge jol ashatynyn aitty.
Jańa óndiris ornynda zamanaýi tehnologiialar jáne aldyńǵy qatarly joǵary óndiristik jabdyqtar qoldanylatyn bolady. Óndiristiń jyldyq qýattylyǵy jylyna 5 mln tonnaǵa deiin quramynda altyny bar kenderdi quraidy. Bul kombinattyń Qazaqstandaǵy quramynda altyny bar kenderdi óńdeýde ekinshi orynda bolýyna jáne elimizdiń álemdik altyn óndirisindegi paiyzdyq úlesin arttyrýǵa múmkindik beredi. Qurylysty 2020 jylǵa qarai aiaqtaý josparlanǵan. Óndiris iske qosylǵannan keiin 800 jańa jumys orny qurylatyn bolady.
Sonymen qatar, Premer-Ministrge «Gas Prosessing Company» JShS iske asyratyn Baiǵanin aýdanyndaǵy Qojasai ken ornyndaǵy gazdy keshendi ázirleý qondyrǵysyn salý jobasy tanystyryldy. Joba jetekshisi B. Saqtaǵanov jańa qondyrǵy ilespe gazdy óńdeý kólemin arttyrýǵa jáne jańa ónim túrlerin óndirýge múmkindik beretinin málimdedi. Jyldyq qýaty 300 mln tekshe qurǵaq benzini alynǵan gazdy, 37 000 tonna propan-býtan tehnikalyq qospasyn, 5 400 tonna gaz kondensaty jáne 10 500 tonna kúkirtti quraidy.
«Qondyrǵy óńirdegi ekologiiany jaqsartady. Sebebi ilespe gaz alaý arqyly janbaidy. Gazdy keshendi ázirleý qondyrǵysynyń qurylysyn biyl aiaqtaý josparlanǵan. Paidalaný kezeńinde 258 jumys orny ashylady», - dep habarlady joba jetekshisi B. Saqtaǵanov.
JÓÓ qurylymynda ónerkásip úlesi - 36,5%, aýyl sharýashylyǵy - 4,8%, qurylys - 5,8%, saýda - 16,8%, kólik jáne qattaý - 9,1%, aqparat jáne bailanys - 0,7% , jyljymaityn múlik operatsiialary - 7,1%, taǵy basqalary -19,2% quraidy.
Aqtóbe qalasynda Baqytjan Saǵyntaev «Nur Aqtóbe» shaǵynaýdanynyń mysalynda «Nurly jer» jáne Prezidenttiń Bes áleýmettik bastamasy aiasyndaǵy jańa ipotekalyq baǵdarlama - «7-20-25» baǵdarlamalary boiynsha turǵyn úi qurylysynyń damý barysymen tanysty.
Nysandardy tekserý barysynda Aqtóbe oblysynyń ákimi B. Saparbaev óńirdiń qurylys indýstriiasynyń joǵary áleýetine ie ekenin aitty.
«Búgingi tańda 130-dan astam qurylys kásiporyndary jumys isteidi, olar jergilikti jumys kúshimen men qurylys salasynyń mamandarymen tolyǵymen qamtamasyz etilgen, qurylys salasynda paidalanylatyn 39 qazba ken orny bar. Osynyń arqasynda biz naryq suranystaryn ózimizdiń qurylys materialdarymyzben 85%-ǵa qamtamasyz ettik. Biyl 15 myń jer telimin bólýdi josparlap otyrmyz, onyń 11 myńy - Aqtóbe qalasyna jaqyn mańda bolady», - dedi B. Saparbaev.
Úkimettiń qoldaýymen, oblysta osymen ekinshi jyl qatarynan tez salynatyn nesielik turǵyn úiler qurylysy boiynsha «Nurly jer» turǵyn úi baǵdarlamasy tabysty iske asyrylyp jatyr. 2017 jyldyń qorytyndysy boiynsha 2300-den astam páter paidalanýǵa berildi. Biyl shamamen 36 az qabatty jáne 6 toǵyz qabatty nesielik turǵyn úiler nemese jalpy aýdany 158,0 myń m2 quraityn 2500-den astam páterdi paidalanýǵa berý josparlanyp otyr. Budan ózge, «7-20-25» jańa ipotekalyq baǵdarlamasyn qabyldaýdyń arqasynda halyqtyń barlyq sanattary jańa turǵyn úidi óte ikemdi sharttarmen satyp alýǵa múmkindik alady.
Statistika komitetiniń aldyn ala derekteri boiynsha, Qazaqstanda 2018 jyldyń qańtar-maýsym ailarynda qarjylandyrýdyń barlyq kózderinen turǵyn úi qurylysyna 513,3 mlrd teńge investitsiia nemese 2017 jyldyń osyndai kezeńimen salystyrǵanda 128,4% baǵyttaldy. 5,8 mln m2 turǵyn úi paidalanýǵa berildi, bul 2017 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 104,8% quraidy. Respýblika boiynsha barlyǵy 49 667 turǵyn úi paidalanýǵa berildi, onyń ishinde 20 532-si jeke úiler.
Kelesi nysan Energiia tiimdiligi ortalyǵy boldy, onda Premer-Ministr óńirde «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń jáne Memleket basshysynyń «Tórtinshi ónerkásiptik revoliýtsiia jaǵdaiyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» Joldaýynyń onynshy mindetiniń iske asyrylý barysymen tanysty.
Aita ketý kerek, Memleket basshysy Joldaýynda «aqyldy ult» úshin «aqyldy qalalar» qurýdy tapsyrǵan bolatyn. Prezident aiqyndap bergendei, «aqyldy qalalar» óńirlik damýdyń, innovatsiialardy taratýdyń jáne búkil el aýmaǵynda ómir súrý sapasyn arttyrýdyń lokomotivine ainalady. Aqtóbe Smart City jobasy iske asyrylyp jatqan elimizdegi bes qalanyń biri. Jańa tehnologiialardyń engizilýi ósip kele jatqan qalalar problemasyn tiimdi sheship, investorlar úshin olardyń tartymdylyǵyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
Qurylysy aiaqtalyp qalǵan Ortalyq ǵimaratyn aralaý kezinde Baqytjan Saǵyntaevqa qalanyń ortalyq dispetcherlik qyzmetiniń, IID jedel basqarý ortalyǵynyń, smart-TKSh, geoportal men halyq kantseliariiasynyń jumys júieleri tanystyryldy. Atalǵan qyzmetterdiń barlyǵy Smart City jobasynyń quraýyshtary bolyp tabylady jáne Energiia tiimdiligi ortalyǵynda ornalastyrylatyn bolady. Maqsaty - turǵyndarǵa kórsetiletin barlyq kommýnaldyq qyzmetterdi únemdeýdi qamtamasyz etý. Alǵashqy bolyp synaq merzimine Ortalyqqa «Nur Aqtóbe» shaǵynaýdanyndaǵy «Qarǵaly» turǵyn úi alabynyń №4 úii qosyldy. Birtindep Ortalyqpen basqa da shaǵyn aýdandar bailanystyrylatyn bolady.
Nysandy aralap kórgen soń Aqtóbe qalasynyń ákimi I. Ispanov Premer-Ministrge Smart City jobasyn ilgeriletý týraly aityp berdi, jobany 2020 j. deiin «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy aiasynda alty baǵyt boiynsha iske asyrý kózdelip otyr: qaýipsiz qala, «aqyldy» turǵyn úi kommýnaldyq sharýashylyǵy, bilim, meditsina, intellektýaldy kólik júiesi, elektrondy ákimdik. Sonymen qatar, qazirgi tańda «Qaýipsiz qala» apparattyq-baǵdarlamalyq keshenin qurý boiynsha jumystar atqarylyp jatyr.
«Biyl 140 qoǵamdyq qaýipsizdik kamerasyn, 15 jelilik ýchaskelerdi fotoǵa túsirý júielerin, 14 intellektýaldy qiylysty ornatý josparlanǵan. Bolashaqta «Qaýipsiz qala» barlyq kameralardy biriktirýge, sonymen qatar basqa uiymdar men jeke biznestiń kameralaryn biriktirýdi qamtamasyz etedi», -dedi I. Ispanov.
Óz kezeginde, oblys ákiminiń orynbasary Q. Bekenov ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy, bilim jáne densaýlyq salalarynda «Tsifrlyq Qazaqstan» baǵdarlamasynyń iske asyrylý barysy týraly baiandady.
Premer-Ministr oblys ortalyǵyn aralaýdy jalǵastyrady. Aqtóbe oblysyndaǵy birqatar áleýmettik nysandardy aralaý jáne oblys aktivimen óńir ekonomikasyn jańǵyrtýdyń ózekti máseleleri boiynsha kezdesý ótkizý josparlanǵan.
.jpeg)