ShQO ákimi Danial AHMETOV jumys saparymen Aiagóz jáne Tarbaǵatai aýdandaryn aralap, birqatar bilim oshaqtarynyń jumysymen tanysty. Ortasha jóndeýden ótkizilgen Aiagóz-Boǵas baǵytyndaǵy tas joldyń sapasyn tekserip kórdi.
Tóselgenine qyryq jyldan assa da, qyrtysy qyrnalmaǵan Aiagóz-Tarbaǵatai-Boǵas trassasy aryly-berili aǵylǵan jolaýshylardy ábden tityqtatyp, oily-shuńqyry kólik bitkenniń soryna ainalǵaly qashan. Uzaq jyldar boiyna jóndeý kórmei, keteýi ketip, tozyǵy jetken óńirlik mańyzǵa ie kúre joldyń jaǵdaiyn kózimen kórgen oblys basshysy Danial AHMETOV byltyr jergilikti turǵyndar aldynda bul máseleni sheshýge ýáde bergen. Aitqandai, aimaq basshysy sózinde turdy. Araǵa bir jyl salyp Aiagóz ben Boǵastyń arasyn jalǵaǵan júz shaqyrymdyq joldyń 78 shaqyrymy taqtaidai bolyp shyǵa keldi. Jurttyń rizashylyǵynda shek joq.
– Sonaý keńestik zamannan beri jóndelmegen bul trassamen júrý kez kelgen júrgizýshi úshin qiiamet-qaiym edi. Máshineler jii buzylyp, dóńgelekteri jarylyp qalyp jatatyn. Byltyr qarapaiym halyqtyń ótinishimen aimaq basshysy osy joldyń jaǵdaiyn kórip, jóndeýge sóz bergen. Endi biyl sol ýádeniń oryndalǵanyn kórip otyrmyz. Buryn Aqshi men Aiagóz arasynda bir saǵattan artyq júrsek, qazir jarty saǵatta jetemiz. Ýaqyt únemdedik, kóligimiz de buzyla bermeidi endi. Aýyldyń máselesine kóńil bólip, qamqorlyq kórsetken Elbasymyzǵa, oblystyń basshysyna eldiń alǵysy sheksiz, – deidi Aqshi aýylynyń turǵyny Tursynǵali Oralbaev.
Jol qurylysynyń sapasyn tekserý úshin oblys ákimi Aiagózden Boǵasqa deiingi aralyqty máshinemen júrip ótti. Atqarylǵan jumysqa oń baǵasyn berdi. Bul baǵyttaǵy joldyń qalǵan bóligi kelesi jyly jóndeletin boldy.
Oblys ákimine arnaiy alǵystaryn aityp, rizashylyqtaryn bildirgen turǵyndar sheshimin tappai júrgen taǵy birneshe máseleniń ushyn shyǵardy. Memlekettiń qoldaý-kómegin is júzinde sezinip, kóńilderi tasyǵan aýyldaǵy aǵaiyndar Aiagóz qalasyndaǵy Ońtústik yqshamaýdanda mektep salýǵa, aýdan ortalyǵynan Shubartaýǵa deiingi tas joldy jóndeýge qoldaý kórsetýin ótindi.
– Jóndeý jumystary aldaǵy ýaqytta jalǵasyn tabady. Al endi Shubartaýǵa deiingi joldyń jaǵdaiyn biz qarastyraiyq. Tiisti oryndar barlyǵyn eseptep, saraptasyn. Sodan keiin bir sheshimge kelemiz.
Sizderdiń óńirdegi demografiialyq ósimdi de jaqsy bilemin. Sondyqtan kelesi jyly aýdan ortalyǵynda 600 oryndyq jańa bilim oshaǵy salynady. Odan keiingi jyly Ońtústik yqshamaýdanda taǵy bir mekteptiń qurylysy bastalady. Nátijesinde aýdanda oqýshylardy mekteptegi oqý ornymen qamtamasyz etýde eshqandai másele bolmaidy. Buǵan qosa jaqyn keleshekte turǵyndardy taza aýyzsýmen jetkilikti mólsherde qamtamasyz etip, baspanalar qurylysyna qarqyn beremiz, – dep atap ótken Danial AHMETOV Aiagóz óńirinde ózekti bolyp turǵan taǵy bir problemaǵa nazar aýdardy.
Oblys basshysy aýdandaǵy jat dini aǵymdarǵa elitken jastardy túzý jolǵa salyp, ata dinimiz ben saltymyzdy nasihattaýda, keiingi jas býynǵa úiretýde aýzy dýaly qariialardyń yqpaly zor ekenin eskertip, jergilikti atqarýshy bilikke, jaýapty oryndarǵa qol ushyn berýdi tapsyrdy.
Jańa mektep salmas buryn tiimdiligin eskereiik
Taqtaidai tas jolmen júitkip júrip ótken aimaq basshysy Danial AHMETOV Tarbaǵatai aýdanynyń shekarasynan ishkerilep ene bere, Qyzyl kesikke kilt toqtady. Durysy, osy aýyldaǵy qara shańyraq – mektepke at basyn burdy. Kútpegen jerden saý etip kele qalǵan qurmetti meimandardy kórip, bilim uiasynyń ujymy, ásirese, direktory qatty qysyldy. Qysylatyn jóni de bar eken. Mektepti aralaý kezinde ishinde tize búger bir oryndyǵy joq, alqam-salqamy shyqqan akt zalyn, esigi tars jabylǵan ashana men kitaphanany, sýyǵy tabannan ótip, boidy alǵan sport zaldy kórgende kóńilge kirbiń tústi. Bul mekteptiń qajeti úshin qazynadan 30 mln. teńge qarajat bólingenin qaperge alsaq, tiisti jumystardyń qalai oryndalǵanyn shamalai berińiz.
«Atalǵan bilim uiasynda balalarǵa tamaq berile me, joq pa, olardyń sapasy qalai? Qanjylym batareialar tórt jyl buryn ǵana qyrýar qarjy bólip jóndegen sport zaldy qanshalyqty jylytyp tur?» degen suraqtarǵa tushymdy jaýap ala almaǵan aimaq basshysy bul máseleni nazarǵa alyp, birjaqty etýdi aýdan ákimine jáne bilim salasynyń basshylaryna shegelep turyp tapsyrdy.
Jumys sapary aiasynda oblys basshysy Kóktúbek pen Sátpaev aýyldaryna burylyp, qos eldi mekendegi mektepterdiń jaǵdaiymen tanysty. Kóktúbektegi erterekte salynǵan eski bilim oshaǵynda qazir 80 bala oqyp jatyr eken. Syny kete bastaǵan ǵimarattyń ornyna jańasyn salyp berý jóninde usynys tastaǵan aýdan basshysy Dildábek Orazbaevtyń sózin tyńdap, jalpy aýyldaǵy demografiialyq ahýal, kóshi-qon, turǵyndardyń turmysy týrasynda aqparattarǵa qanyqqan oblys ákimi qandai da bir jańa nysan turǵyzbas buryn onyń tiimdiligin jan-jaqty zerttep, zerdelep alý qajettigin aitty. Aqjar aýylynda ashylǵan 600 oryndyq bilim mekemesiniń bul kúnde qańyrap bos turǵanyn mysalǵa keltirdi. Oǵan qosa Kóktúbekke bes shaqyrym jerdegi Sátpaev aýylynda 280 oryndyq mekteptiń teń jartysynan astamy bos tur. Dálirek aitqanda, úsh qabatty oqý ornynyń birinshi qabaty ǵana paidalanylady. Mundaǵy balanyń sany da seksennen sál asady. Eki bilim oshaǵyn aralap kórip, ondaǵy ustazdarmen, mekeme basshylarymen, sondai-aq, sala mamandarymen sóilese kele, oblys ákimi jańa nysan salyp, artyq shyǵyn shyǵarǵansha Sátpaevtaǵy mektepti jaqsylap jóndeýdiń tiimdi ekendigin atap kórsetti.
– Qazynanyń aqshasyn bosqa shyǵyndamai únemmen jaratýdy oilaýymyz kerek qoi aǵaiyndar. Qalaǵan aýylǵa mektep sala bersek, erteńgi kúni ony kimmen toltyramyz? Oqityn balalar qaida? Qańyrap qalmai ma bosqa. Odan da biz Kóktúbektiń oqýshylary men muǵalimderin tasymaldaityn jańa avtobýs alyp bereiik. Kórshiles Sátpaevqa kelip-ketip tursyn, – dedi aimaq basshysy Danial AHMETOV.
Aýdan ortalyǵy Aqsýat aýylynda oblys ákimi byltyr ashylǵan Marat Imashev atyndaǵy sport kesheninde bolyp, salaýatty ómirdi serik etken jastarmen áńgimelesti. Jergilikti turǵyndarǵa jeke suraqtary boiynsha qabyldaý ótkizdi. Ákimmen kezdesýde aqsýattyq aǵaiyndar aýdan ortalyǵyndaǵy stadiondy zaman talaptaryna sai jabdyqtap berýdi surady.
Sonymen qatar, aimaq basshysy Aqsýat aýylynyń shetinde ornalasqan «Lenzat» sharýa qojalyǵynyń mal bordaqylaý alańymen tanysyp, sol jerge jinalǵan eńbek adamdarymen tildesti. Aimaq basshysy asyl tuqymdy qazaqtyń aq bas iri qaralary men sonaý shetelden ákelgen angýs atty zeńgi baba túlikterin tabynymen jýsatyp, edilbai men merinosty otarymen órgizgen tarbaǵatailyq sharýalardyń eńbegin joǵary baǵalady. Mamandardyń aitýyna qaraǵanda, berekeli Tarbaǵatai óńirinde aqbas tuqymdy iri qaranyń sany alty myńnan asyp jyǵylady eken. Fermerler olardyń sanyn budan ary kóbeitpekke bekinip otyr. «Lenzat» qojalyǵynyń mal bordaqylaý jáne soiý alańdaryn aralap, birneshe tonnalyq alyp tońazytqyshyn kórgen oblys ákimi Danial AHMETOV: – Qolǵa alǵan isterińiz óte durys. Tarbaǵatai óńiri mal ósirýge qolaily. Muny biz paidalanýymyz kerek. Mal ósirýmen qatar, óndiretin ónimdi ótkizý jaǵyn da umytpaiyq. Jemshóp bazasyn qalyptastyrý da mańyzdy másele. Osynyń bárin júieli júrgize bilseńizder, utylmaisyzdar. Al memleketimiz eńbek etemin degen sharýaǵa múmkindiginshe kómek-qoldaý kórsetýge daiyn, – dep túiindedi sózin.
Serik Ábilhan
