Jambyl oblysynda barlyǵy 3 336 tarihi-mádeni eskertkish bar. Onyń 28-i respýblikalyq mándegi eskertkishter. 5 tarihi nysan IýNESKO-nyń dúniejúzilik mádeni mura tizimine engizilgen, olar – Aqtóbe, Qulan, Órnek, Qostóbe jáne Aqyrtas qalashyqtary. Uly Jibek jolynyń aýqymdy bóligi Jambyl oblysynyń aýmaǵy arqyly ótedi. Munda tarihi-mádeni eskertkishter de kóptep ornalasqan.
Alaida, búgingi tańda Áýlieata jeri týrizm máselesinde tabysty óńirge ainalmai otyr. Ras, otandyq ekonomikadaǵy qolaily jaǵdai, memlekettik qoldaý kásipkerlerdi qolaily qonaqúiler salýǵa yntalandyrýda. Mysaly, Jambyl oblysynda 2013 jylmen salystyrǵanda 2016 jyly qonaqúiler sany 82 paiyzǵa artqan. Áitse de, qonaqúilerdegi oryndardyń tolymdylyǵy nebári 12,4 paiyzdy qurap otyr. Bul 2013 jylmen salystyrǵanda 2,5 esege az.
– Munyń basty sebebi – oblys ortalyǵynda shet elden keletin týristerge qyzmet kórsetetin joǵarǵy klastaǵy qonaqúilerdiń joqtyǵy, – deidi oblystyq kásipkerler palatasynyń direktory Qarlyǵash Aralbekova. – Al qolda bar qonaqúi bazasy 50-60 paiyzǵa eskirgen. Jyl basynan beri oblystyq kásipkerler palatasy men oblys ákimdigi týrizmdi damytý baǵytynda birqatar nátijeli jumystar atqardy. Týrizm klasterin damytý jáne «Jibek joly» jobasyn júzege asyrý jónindegi jumysshy toby quryldy. Ótken naýryz-sáýir ailarynda top oblysymyzdaǵy týristik nysandardy aralap, inventarizatsiialaý jumystaryn júrgizdi. Sonymen qatar, aimaqta týrizmdi damytý maqsatynda oblystyń vizittik kartasy jasalyp, Ońtústik Qazaqstan jáne Almaty oblystarynyń, Qyrǵyzstan men Reseidiń týristik firmalaryna joldandy. Osynyń nátijesinde jergilikti máslihat 2016 jyly týrizmdi damytýǵa 41 million biýdjet qarajatyn bólýge sheshim shyǵardy. Bólingen qarajat týristik sait jasaýǵa, jarnamalyq ónimder shyǵarýǵa jáne týristik-aqparattyq ortalyq qurýǵa jumsalatyn bolady.
Endi óńirdegi týrizm salasyn álemdik tájiribe negizinde damytý úshin qalanyń kórikti jerlerin tamashalap tanysý úshin eki qabatty brendti avtobýstar júrgizý, oblystyń týristik marshrýtyna kiretin nysandardyń infraqurylymyn qalpyna keltirý, oqiǵalyq týrizmdi damytý aiasynda jyl saiyn Qazaq handyǵy festivalin ótkizý, sheberler men qolónershiler qalasyn jasaý jáne taǵy da basqa jumystar qolǵa alynýda.
Kelesi jyly EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin uiymdastyrý Qazaqstannyń jarqyn jobalarynyń biri ekeni anyq. Bul halyqaralyq kórmeniń daiyndyq jumystaryna oblystan áriptestik týraly memorandýmǵa qol qoiǵan 4 týristik kompaniia qatysýda. Bul óńir EKSPO qonaqtaryn qabyldaityn oblys retinde qyzý daiyndyq ústinde. Bul kompaniialar qalamyzǵa keletin qonaqtar úshin týristik marshrýttar ázirledi. Taǵy bir aitary, ekskýrsiialyq marshrýttar qataryna qalanyń kórikti jerlerimen qatar iskerlik týrizmdi damytý maqsatynda iri kásiporyndar da engizilgen. Sonymen qatar, kelgen týristerge aǵylshyn, qytai jáne túrik tilderinde qyzmet kórsetetin gid daiarlaý isi de qolǵa alynyp, 35-40 adam arnaiy oqytý kýrstarynan ótetin bolady.
Búginde Jambyl oblysy aýmaǵynda 3 qoryq memleket qamqorlyǵyna alynǵan. Oblystyń florasy men faýnasy áralýan. Munda ósimdiktiń 3 myńnan astam túri ósedi. Al ańshylyq jerdiń jalpy aýmaǵy 13,9 myń gektardy quraidy. Onda janýarlardyń 40 myńnan astam túri meken etedi. Sondai-aq, balyq sharýashylyǵy qory 27,8 myń gektardy quraidy. 74 sý aidyny bar.
Qalai aitsaq ta, bul óńirde týrizm salasy úlken áleýetke ie. Iaǵni, kásipkerlikti damytýdaǵy basym baǵyttardyń biri retinde týrizmge áli de tyń kózqaras pen naqty tirlik qajet.
Oralhan DÁÝIT,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
.jpeg)