Tursynbek Bashar: "Qarashyqta qarasha tur qaltyrap"

Tursynbek Bashar: "Qarashyqta qarasha tur qaltyrap"

Biz óz qatarymyzdyń, ásirese, onyń ishindegi óz ortamyzdyń shyǵarmashylyǵy týraly jyly lebizdi de, qarsy pikirdi de avtordyń aldyna jaiyp salǵan emespiz. Ágáráki, óleń oqylǵannan soń kórsetiletin bas barmaǵymyz-aq onyń baǵasyn kórsetýi múmkin. Biraq, bul budan artyq eshteńe aita almaimyn degen sóz emes jáne álgi avtor «sender osyǵan baǵa berińder» demeidi de. Bir-birimiz úshin – «klassikpiz!»

QazUÝ-dyń 17 jataqhanasynda aqyn kóp, durysy «klassik» kóp! Tórt-bes jyldyń kólemi boldy, úzilip baryp, jalǵasyn tapqan «klassikter legi» tolastar emes. Aqyndar ketedi, óleńder qalady. («Aqyn» dep baǵa bergenime aiyp etpeńiz. Eger ol degen munsha talaptarǵa sai bolýy kerek deseńiz, aqyn – eń úlken ólshem emes). Onymen qosa ádemi estelikter qalady. Bul estelikter qanshama jaýraǵan kóńildi jylytatynyn da bilińiz!

Atalǵan «klassikterdiń» ishinde de Tursynbek bar. Adamdy qyzǵandyratyn jáne jii qyzǵandyratyn da Tursynbek. Munysyna jii jazatyny sep bolatyn shyǵar deimiz. Jii jazýdyń da birneshe sebepteri bar – ótkendi jii eske alý, jii ǵashyq bolý, jii kitap oqý, t.b. Tursekeńniń jii jazýyna osylar qatty aralasatyn da bolý kerek. Aqyndy osylardyń ishinen basqa qaidan izdeimiz?!..

Asylan Tilegenov

KIIKQYRYLǴAN 

Burynǵy bizdiń babamyz, 
Qaiyryp myń qoi aidaǵan. 
Keshegi bizdiń dalamyz, 
Qyrynda kiik jailaǵan. 

Atamyz bizdiń bai edi, 
Mamaǵashqa at bailaǵan. 
Dalamyz bizdiń bai edi, 
Qyrynda kiik jailaǵan. 

...Máihanadan shyǵam da, 
Qaiyryp myń qoi aidaimyn. 
Dalama qarap turam da, 
Men de sony oilaimyn. 

Kiik joq ta kúiik bar, 
Jetim dei ber túzdi endi. 
Saitan sýdan jii urttar, 
Keshirińder bizdi endi. 



*** 

Kóshede arý jylap barady, 
Bulap barady nelikten? 
Kókjiekke uza-aq qarady, 
Ómir me ony jeritken?! 

Kóz jasy jerge tamyp barady, 
Janyp barady denesi. 
Kóz ushynda ǵaiyp bolady, 
Ǵaiyp bolǵany... 
O, nesi?! 

Ótken ómirin oilap barady, 
Boilap barady uiyqqa. 
Bir iske ózin sailap barady, 
Saitany túrtip iyqtan. 

Kóz jasy jerge tamyp barady, 
Nalyp barady isine. 
Denesin ot qaryp barady, 
Uiaty kirip túsine. 

Kóshede arý jylap barady, 
Qulap barady biikten. 
Batqan kúnge uza-aq qarady, 
Ómirdi sonsha súiip pe eń?! 



PARADOKS 

Baqyttyń kózi soqyr eken, 
Ýaqytta ýaqyt joq eken. 
Shyndyq uiyqtap jatyr eken, 
Jalǵannyń búiiri toq eken. 

Aidy kórdim sáýle shashqan, 
Kúndi kórdim nury joq. 
Batyrashtar báige tosqan, 
Sózdi kórdim búri joq. 

Kópti kórdim adasqan, 
Topty kórdim qańǵyrǵan. 
Epti kórdim talasqan, 
Aiqai kórdim jańǵyrǵan. 

Joldy kórdim júrilmegen, 
Soldy kórdim oń bolar. 
Jylqy kórdim minilmegen, 
Nóldi kórdim myń bolar. 

Óleń kórdim jazylmaǵan, 
Qaǵan kórdim qaharly. 
Qábir kórdim qazylmaǵan, 
Kezip kettim jahandy. 


RETRO 

Bul qala... 
Baiaǵydai... 
Ózgermegen... 
Men ǵana... 
Saiaq júrgen... 
Sózge ermegen. 
"Altyn" deidi ketpen sap keńirdekter, 
Ómirinde bir rette jez kórmegen! 

Ádildiktiń aýyly kóshken tórem, 
Kil pysyq basqa shaýyp, tóske órlegen. 
Mesqaryndar munda da iship jatyr, 
Ómirinde bir rette as kórmegen! 

Úshbý hatty joldadym... 
Tórem dedim! 
Kóne ǵasyr qaita ainalyp keler me edi! 
Qypshaq qylysh asynyp tóleńgitiń, 
Azban minip janyńda júrer me edi. 

"Bir ózgeris bolady qara da tur ", 
Ózimdi aldap... 
Kúz aýyp bara jatyr. 
Saryarqanyń jelindei buzyp-jaryp, 
Bir jarylys bolady sanada aqyr. 

Bul qala, baiaǵydai... 
Eskirmegen... 
Sál ǵana boiaý ońǵan kókshil kúnnen. 
Úshbý hatty joldadym joldarmenen, 
Ómirimde dál sendei dos kórmegem. 



*** 
Boqyraýda bota-júrek bozdadyń, 
Óship qalǵan otty nege qozǵadyń?! 
Ǵashyq bolǵan, óleń jazǵan basqa adam, 
Men eshteńe jazbadym. 

Myna ómir baratqanda suiylyp, 
Qiialymnan syǵalaisyń qiylyp. 
Sen de ótesiń, Men de ótemin ómirden, 
Óleń qalar jymiyp... 

Qarashyqta qarasha tur qaltyrap, 
Myna álem nemenege jyltyraq?!!! 
Ol da ótedi... 
Bári ótedi ómirden, 
Shyndyq qalar shyrqyrap! 

Nemenege esime alam ótkendi, 
Nemenege aita berem ókpemdi. 
Tanymaimyz birimizdi birimiz, 
Sen de Meni sókpe endi. 

Boqyraýda bota júrek bozdadyń, 
Sónip qalǵan qolamtany qozǵadyń. 
Ǵashyq bolǵan, óleń jazǵan... 
Ol edi... 
Men eshteńe jazbadym. 

METAMORFOZA 

Dúnie ózgermestei kórinedi, 
Ózgertedi erteń-aq Seni... 
Meni... 
Óz esimiń ózgege beriledi, 
Óz menshigiń ózgege telinedi. 

Bir saparǵa taǵy da attanasyń, 
Týǵanyńa kezi kep jat bolasyń. 
Bireýlerdiń esinen óship ketip, 
Ózgelerdiń júreginde jattalasyń. 

Basqa tańdy taǵy da atyrasyń, 
Basqa kúndi taǵy da batyrasyń. 
Ana baqta serýendep júresiń de, 
Myna baqta qamyǵyp otyrasyń. 

Kún eskirer, 
Ai eskirer, 
Jyl eskirer, 
Jer eskirer, jermen birge el eskirer. 
Óziń, sóziń ózgege ainalady, 
Ómir ózi sátinde kómeskiler. 

Ýaqyt degen jeldirip jelmaiasyn, 
Ol da shirkin, opasyz kimdi aiasyn. 
Bári ózgerer... 
Máńgilik ne bar deisiń?! 
Nesin, qarǵam, endeshe muńaiasyń! 

Ult portaly