Túrkistanda X Eýraziia Dúniejúzilik murasy qalalarynyń halyqaralyq konferentsiiasy ótti. Bul týraly Túrkistan oblysynyń Óńirlik kommýnikatsiialar qyzmeti habarlady.
Biyl aqpan aiy ishinde Túrkistan qalasy - Eýraziia Dúniejúzilik murasy qalalary qataryna resmi túrde qabyldanyp, múshe bolǵan edi. Osy oraida uiymnyń X mereitoilyq konferentsiiasyn jýyrda ǵana Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesiniń beiresmi sammitinde Túrki áleminiń rýhani astanasy atanǵan Túrkistan qalasynda ótkizý usynylǵan.
Jiyn barysynda alǵashqy sóz kezegin alǵan Túrkistan qalasynyń ákimi Rashid Aiýpov biyl QR Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy qarsańynda ótip jatqan konferentsiianyń mańyzy zor ekenin atap ótti. Qyzyǵýshylyq tanytyp shetelderden kelgen qonaqtarǵa alǵys bildirdi.
«Biyl Túrkistannyń jasyna qatysty sensatsiialyq jańalyq ashyldy. 2020 jyly biz «Túrkistan qalashyǵynyń stratigrafiiasy« jobasyn qolǵa aldyq, onyń aiasynda Ejelgi qalanyń arheologiialyq keshenderi qaraldy. Qazba jumystary barysynda Túrkistan jerinde bizdiń dáýirimizge deiingi XVI-XIV ǵasyrlarǵa tán qonystyń paida bolýynyń dálelderi tabyldy. Qalanyń ońtústik shetinde ornalasqan Sherbai qorymynan tabylǵan qola dáýiriniń kesheni Túrkistannyń jasy úsh myń jyl ekendigin anyqtady», - dep atap ótti Rashid Abatuly.
Dúniejúzilik mura qalalary uiymynyń (DMQU) seriktestigi sheńberinde uiymdastyrylǵan konferentsiiaǵa tarihi-mádeni qundylyqtardy saqtaýda ozyq tájiribeli Iran, Resei, Serbiia, Túrkiia, Polsha, Grekiia, Indoneziia, Germaniia, Marokko, Albaniia, Qyrǵyzstan, Ózbekstan jáne Qytai syndy álemniń 23 elinen 50-den astam qalanyń ókilderi qatysty.
Onlain-konferentsiia aiasynda ejelgi mura men mádenietti saqtaý, týrizmdi damytý, qalany durys josparlaý jáne abattandyrý, jańa qurylystar salý jaǵdaiynda onyń tarihi tartymdylyǵyn saqtaý máseleleri talqylandy.
Óz sózinde Túrkistan qalasynyń ákimi týrizmdi damytý (birlesken týristik týrlardy qurý, tikelei áýe qatynasyn ulǵaitý), virtýaldy týrizm (birlesken virtýaldy 3D-týrlar, aqparattyq qoldaý), jastardy tegin oqytý boiynsha almasý (týrizm jáne mádeniet salasynda oqityn stýdenttermen tájiribe almasý) jáne gýmanitarlyq kómek siiaqty dúniejúzilik mura qalalaryn uiymdastyrýǵa qatysýshy elder arasyndaǵy yntymaqtastyq salalaryn keńeitý týraly bastama kóterdi. Bul bastamany DMQU Eýraziia boiynsha Óńirlik úilestirýshisi - Rasih Sagitov ta, DMQU barlyq músheleri de qoldady.
Is-shara qorytyndysy boiynsha Eýraziianyń Dúniejúzilik mura qalalary uiymynyń X halyqaralyq konferentsiiasynyń deklaratsiiasy qabyldandy.
Jalpy, atalǵan uiym 1993 jyly 8 qyrkúiekte Fes qalasynda (Marokko) qurylǵan bolatyn. Uiym Dúniejúzilik mura obektisin qalalyq basqarýǵa qatysty barlyq máseleler boiynsha ujymdyq keńes bolyp tabylady jáne óz aýmaǵynda IýNESKO-nyń búkilálemdik mura tizimine engizilgen 300-den astam qalalarmen bailanysady. Bul qalalardyń barlyǵynda jalpy 164 millionnan astam adam turady.
Dúniejúzilik mura qalalary uiymy (DMQU) múshe qalalarǵa IýNESKO-nyń Dúniejúzilik mura tizimine engizýdiń naqty talaptaryna sáikes beiimdelýge jáne olardy basqarý ádisterin jetildirýge kómek kórsetedi.
