Abaidyń «Jidebai-Bórili» memlekettik tarihi-mádeni jáne ádebi-memorialdyq qoryq-mýzeiiniń direktory Turdyqul Shańbai QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Abai – rýhani reformator» atty maqalasyna qatysty pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Birinshiden bul ǵajap mereke. Uly aqynnyń mereitoiy tutas qazaq halqynyń mádenietine, sóz ónerine degen qurmet. Abai danalyqtyń shyńy, qazaqtyń fálsafasy. Sondai-aq biyl ál-Farabidiń 1150 jyldyǵyn atap ótýdemiz. Onyń ómir súrgen ýaqyty men hakim dúniege kelgen zamannyń arasy 10 ǵasyr. Dese de ál-Farabide aitylǵan oi Abaidyń shyǵarmashylyǵynan da kórinis tabady. Bul halqymyzdyń dástúriniń, mádeni murasynyń sonadaidan beri jalǵasyp kele jatqanyna birden bir dálel. Kóbisi menen «Elimizdegi ataqty abaitanýshylar kim?» dep surap jatady. Olarǵa berer jaýabym bireý: «Eń negizgi abaitanýshy ol – qazaq halqy», - deidi Turdyqul Shańbai.
Onyń aitýynsha, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Abai – rýhani reformator» atty maqalasynyń máni óte zor.
«Rýhani reformator degen sózdiń ózi mol maǵynaǵa ie. Reforma kez kelgen salada bolýy múmkin. Al rýhani reforma degenimiz halyq sanasynyń oianýy. Jahandyq deńgeide atap ótilip jatqan mereitoidyń maqsaty da osy bolsa kerek. Qasym-Jomart Kemeluly óz maqalasynda Abai aitqan «bes dushpannan» arylý kerektigin sóz etti. Halyqty uly aqyn óz óleńderinde úndeý tastaǵan bilimge degen qushtarlyqqa, eńbek etýge degen umtylysqa shaqyrdy. Hakimniń «Adamzattyń bárin súi baýyrym dep» degen sózin kúlli álem biledi. Sondyqtan da Prezidentimiz jazǵandai, elimizdegi ultaralyq tatýlyqty saqtaý barshamyzǵa mindet», - deidi Abaidyń «Jidebai-Bórili» memlekettik tarihi-mádeni jáne ádebi-memorialdyq qoryq-mýzeiiniń direktory.
Turdyqul Shańbai óz sózinde uly aqynnyń 175 jyldyǵyna orai mýzeide qandai sharalar atqarylyp jatqanyna toqtaldy.
«Abai turǵan Jidebai eldi mekeniniń halyqaralyq atlasy jasalýda. Abai akademiiasymen birlesip ázirlenetin atlas úsh tilde basyp shyǵarylmaq. Jidebai aýmaǵy – 6 myń 400 gektar. Atlasty qurý maqsatynda daryndy fotograftardy jinadym. Basylymda Jidebaidyń flora, faýna, landshafty, bioalýantúrliligi men tarihi jerleri kórsetiledi. Jalpy bizdiń mýzei ǵylymi ortalyqqa ainalý kerek. Bul jaily Qasym-Jomart Toqaev ta basa aitqan bolatyn. Sondyqtan mýzeidiń ǵylymi tujyrymdamasyn ázirledim. Ondaǵy negizgi baǵyttardyń biri Abaitaný máselelerine arnalǵan. Osy taqyrypta 100 tomdyq kitap shyǵarý josparlanyp otyr. Ol úshin mýzei qory jetkilikti.Jyl saiyn júieli túrde 10 tomnan jaryq kórip otyrady. Bul jinaq Abaitaný salasyna qyzyǵýshylyǵy bar kez-kelgen qazaqstandyqqa qoljetimdi bolǵanyn qalaimyz», - deidi ol.
