ابايدىڭ «جيدەباي-بٶرٸلٸ» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني جەنە ەدەبي-مەموريالدىق قورىق-مۋزەيٸنٸڭ ديرەكتورى تۇردىقۇل شاڭباي قر پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «اباي – رۋحاني رەفورماتور» اتتى ماقالاسىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«بٸرٸنشٸدەن بۇل عاجاپ مەرەكە. ۇلى اقىننىڭ مەرەيتويى تۇتاس قازاق حالقىنىڭ مەدەنيەتٸنە, سٶز ٶنەرٸنە دەگەن قۇرمەت. اباي دانالىقتىڭ شىڭى, قازاقتىڭ فەلسافاسى. سونداي-اق بيىل ەل-فارابيدٸڭ 1150 جىلدىعىن اتاپ ٶتۋدەمٸز. ونىڭ ٶمٸر سٷرگەن ۋاقىتى مەن حاكٸم دٷنيەگە كەلگەن زاماننىڭ اراسى 10 عاسىر. دەسە دە ەل-فارابيدە ايتىلعان وي ابايدىڭ شىعارماشىلىعىنان دا كٶرٸنٸس تابادى. بۇل حالقىمىزدىڭ دەستٷرٸنٸڭ, مەدەني مۇراسىنىڭ سونادايدان بەرٸ جالعاسىپ كەلە جاتقانىنا بٸردەن بٸر دەلەل. كٶبٸسٸ مەنەن «ەلٸمٸزدەگٸ اتاقتى ابايتانۋشىلار كٸم?» دەپ سۇراپ جاتادى. ولارعا بەرەر جاۋابىم بٸرەۋ: «ەڭ نەگٸزگٸ ابايتانۋشى ول – قازاق حالقى», - دەيدٸ تۇردىقۇل شاڭباي.
ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «اباي – رۋحاني رەفورماتور» اتتى ماقالاسىنىڭ مەنٸ ٶتە زور.
«رۋحاني رەفورماتور دەگەن سٶزدٸڭ ٶزٸ مول ماعىناعا يە. رەفورما كەز كەلگەن سالادا بولۋى مٷمكٸن. ال رۋحاني رەفورما دەگەنٸمٸز حالىق ساناسىنىڭ ويانۋى. جاھاندىق دەڭگەيدە اتاپ ٶتٸلٸپ جاتقان مەرەيتويدىڭ ماقساتى دا وسى بولسا كەرەك. قاسىم-جومارت كەمەلۇلى ٶز ماقالاسىندا اباي ايتقان «بەس دۇشپاننان» ارىلۋ كەرەكتٸگٸن سٶز ەتتٸ. حالىقتى ۇلى اقىن ٶز ٶلەڭدەرٸندە ٷندەۋ تاستاعان بٸلٸمگە دەگەن قۇشتارلىققا, ەڭبەك ەتۋگە دەگەن ۇمتىلىسقا شاقىردى. حاكٸمنٸڭ «ادامزاتتىڭ بەرٸن سٷي باۋىرىم دەپ» دەگەن سٶزٸن كٷللٸ ەلەم بٸلەدٸ. سوندىقتان دا پرەزيدەنتٸمٸز جازعانداي, ەلٸمٸزدەگٸ ۇلتارالىق تاتۋلىقتى ساقتاۋ بارشامىزعا مٸندەت», - دەيدٸ ابايدىڭ «جيدەباي-بٶرٸلٸ» مەملەكەتتٸك تاريحي-مەدەني جەنە ەدەبي-مەموريالدىق قورىق-مۋزەيٸنٸڭ ديرەكتورى.
تۇردىقۇل شاڭباي ٶز سٶزٸندە ۇلى اقىننىڭ 175 جىلدىعىنا وراي مۋزەيدە قانداي شارالار اتقارىلىپ جاتقانىنا توقتالدى.
«اباي تۇرعان جيدەباي ەلدٸ مەكەنٸنٸڭ حالىقارالىق اتلاسى جاسالۋدا. اباي اكادەميياسىمەن بٸرلەسٸپ ەزٸرلەنەتٸن اتلاس ٷش تٸلدە باسىپ شىعارىلماق. جيدەباي اۋماعى – 6 مىڭ 400 گەكتار. اتلاستى قۇرۋ ماقساتىندا دارىندى فوتوگرافتاردى جينادىم. باسىلىمدا جيدەبايدىڭ فلورا, فاۋنا, لاندشافتى, بيوالۋانتٷرلٸلٸگٸ مەن تاريحي جەرلەرٸ كٶرسەتٸلەدٸ. جالپى بٸزدٸڭ مۋزەي عىلىمي ورتالىققا اينالۋ كەرەك. بۇل جايلى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا باسا ايتقان بولاتىن. سوندىقتان مۋزەيدٸڭ عىلىمي تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەدٸم. ونداعى نەگٸزگٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ ابايتانۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالعان. وسى تاقىرىپتا 100 تومدىق كٸتاپ شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. ول ٷشٸن مۋزەي قورى جەتكٸلٸكتٸ.جىل سايىن جٷيەلٸ تٷردە 10 تومنان جارىق كٶرٸپ وتىرادى. بۇل جيناق ابايتانۋ سالاسىنا قىزىعۋشىلىعى بار كەز-كەلگەن قازاقستاندىققا قولجەتٸمدٸ بولعانىن قالايمىز», - دەيدٸ ول.
